Zorgen om verzanding van het Wad

Zorgen om verzanding van het Wad
© Foto Robert Speerstra
De Waddenzee wordt steeds zandiger.

De Waddenzee slibt dicht. Visser Jan Rotgans (Wieringen) ziet het om zich heen veranderen. ,,De laatste jaren gaat het heel snel. Ik maak me zorgen dat niemand zich hier druk over maakt. Achter Westerland stond zes meter water en nu is het daar vrijwel droog. Er zijn stukken op de Waddenzee waar ik niet meer kan varen, maar wel lopen.’’

Tussen Den Helder en Den Oever is de zandval het ergst, zegt Rotgans. Hij ziet al zandbanken ontstaan die uit een ander soort zand bestaan dan het Waddenzand. Voor Rotgans het bewijs dat weggespoeld zand van zandsuppleties (gaande sinds 1990) steeds dieper de Waddenzee in dringt. Zandsuppletie die de Noord-Hollandse kust moet beschermen, spoelt daar met tonnen weg en schuift de zee in. Maar of al dat zand door de Zuid-Noord stroming naar de Waddenzee wordt verplaatst, is nog de vraag.

Ook Lies van Nieuwerburgh van de Waddenvereniging maakt zich zorgen, maar dan over de effecten op de natuur in het Waddengebied. ,,We moeten de vinger aan de pols houden. Er worden veel onderzoeken gedaan door onder meer het Koninklijk Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee. De Waddenzee wordt zandiger en de korrelgrootte neemt toe. Dat kan effect hebben op flora en fauna, want de meeste soorten houden van een mengeling van zand en slib op en in de wadplaat.’’

Uit balans

TU professor Zheng Bing Wang ziet het anders. Al vindt hij wel dat het Waddensysteem uit balans is geraakt ’door menselijk toedoen’. Professor Zheng Bing Wang van TU Delft en kennisinstituut Deltares ziet de Afsluitdijk en de bedijking van de Lauwerszee als belangrijke oorzaken voor de veranderende Waddenzee.,,Maar ook zonder de zandsuppleties was er zand de Waddenzee in gekomen want de Noord-Hollandse kust erodeert en er gaat zand af. Daarom hebben we die zandsuppleties ook broodnodig voor de lange-termijn veiligheid tegen overstromingen.’’

De afgelopen tachtig jaar is volgens hem in de Waddenzee zo’n 600 miljoen kuub verplaatst. ,,De Wadden zijn relatief omhoog gekomen, terwijl de Noordzeekustzone gemiddeld genomen juist dieper is geworden. Ook de platen van de Waddenzee zijn sneller omhooggekomen dan de zeespiegel.”

Zeespiegelrijzing

Wang durft zich niet te wagen aan een toekomstvoorspelling over het voortbestaan van het Wad, vooral door de klimaatverandering. ,,Er komt nu meer zand in de Waddenzee dan op dit moment nodig is om de zeespiegelrijzing tegen te gaan. Maar in de toekomst zal de Wadplaat ook moeten blijven groeien. Al is de ontwikkeling van de zeespiegelstijging de grootste onzekerheid om echt iets te kunnen zeggen over de toekomst en het voortbestaan van de Wadden.”

Rijkswaterstaat ziet de baggervolumes de afgelopen tien jaar sterk toenemen in het waddengebied. Bij Ameland vrezen ze zelfs dat de vaargeul zo langzamerhand een karrenspoor wordt. Dat leidde al tot Kamervragen. Door extreem laag water in combinatie met de oostenwind liepen veerboten afgelopen weekeinde vast.

Wil je niks missen van Haarlems Dagblad? Like ons dan op Facebook!

Het laatste nieuws