Antipestlessen: hele industrie

Antipestlessen: hele industrie
© ANP XTRA
Een scholiere pest een schoolgenootje en filmt dit met een smartphone.

Het tegengaan van pesten is een hele industrie geworden. Miljoenen euro’s gaan erin om. Of de antipestprogramma’s helpen? Er is vooralsnog slechts één methode voor het basisonderwijs waarvan breed wetenschappelijk is aangetoond dat hij werkt: Kiva. Maar hoe objectief is dit en ander wetenschappelijk onderzoek?

De overheid stelde al eerder paal en perk aan de wildgroei van antipestprogramma’s. Een commissie van het Nederlands Jeugd Instituut (NJI) hield drie jaar geleden 61 methodes tegen het licht. 48 programma’s werden ronduit ongeschikt bevonden. Negen kregen het stempel ’voorlopig goedgekeurd’, vier kregen het voordeel van de twijfel.

Effect

Het effect van zeven van de 13 overgebleven methodes wordt nu gemeten op 250 scholen onder leiding van ontwikkelingspsycholoog Bram Orobio de Castro van de Universiteit Utrecht (UU). Een van de drie grootste aanbieders van antipestprogramma’s in Nederland zit erbij: de Kanjertraining. De methode, ingevoerd op een kwart van de basisscholen, is in 2015 al aan de UU, onder Orobio de Castro, onderzocht door Lilian Vliek. Maar dat onderzoek is betaald door de Kanjertraining zelf. De Vreedzame School, aanwezig op 900 basisscholen en vanwege de intensieve trainingen de prijzigste, trok zich terug omdat het geen programma zou zijn tegen pesten maar goed burgerschap zou bevorderen. Het enige wetenschappelijke onderzoek dat naar de methode is gedaan komt van de grondlegger zelf, Leo Pauw (UU, 2013).

Kiva heeft zich bewezen in thuisland Finland en andere landen en is door hoogleraar René Veenstra van de Rijks Universiteit Groningen (RUG) geïmporteerd. Veenstra’s collega Theo van der Zee richtte Socioquest op om de wetenschap in de praktijk te brengen. Socioquest is de enige aandeelhouder van Kiva bv. Er zijn nu 300 Kivascholen in Nederland. Noord-Holland telt er 32, Zuid-Holland veertig. ,,Op Kiva-scholen is het pesten in de jaren 2012 tot en met 2014 met zeventig procent afgenomen”, zegt coördinator Veerle Rijntjes van Kiva. Ook op controlescholen werd toen minder gepest, namelijk dertig tot veertig procent. ,,In de genoemde jaren waren er veel zelfmoorden. Daardoor werd op alle scholen het pesten besproken. Dat had ook invloed op de controlescholen.” Kiva probeert geldbronnen aan te boren om het antipestprogramma te implementeren in het middelbaar onderwijs. Ondertussen gaat de RUG verder met het onderzoek. De vraag is hoe onafhankelijk dat is. ,,Niemand heeft een financieel belang. Onze kracht is juist dat wij nauw samenwerken met de wetenschap”, zegt Rijntjes.

Zeecontainers

Ondertussen tieren andere programma’s welig, zoals Expeditie Vriend&Vijand voor het voortgezet onderwijs en het mbo. Vanaf 18 september, de start van de Week tegen het Pesten, heeft het zeecontainers staan op het schoolplein van het College Hageveld in Heemstede. De Vreedzame School wil ook het middelbaar onderwijs in. ,,In het voortgezet onderwijs is niks bewezen effectief”, zegt Rijntjes. Scholen zijn sinds 1 augustus 2015 bij wet verplicht om iets te doen tegen pesten. Ze kunnen ook volstaan met een vertrouwenspersoon en een monitor.

GerelateerdZwart-wit: Pestfabriek
Wil je niks missen van Haarlems Dagblad? Like ons dan op Facebook!

Het laatste nieuws