Leeuwen waken weer over Grote Markt

Leeuwen waken weer over Grote Markt
© Foto United Photos/Toussaint Kluiters
De gerestaureerde leeuwen staan nu op de goede plek.

Sinds vrijdagochtend wordt de Grote Markt weer waakzaam in het oog gehouden door de twee leeuwen op het balkon van de Hoofdwacht. Ze werden vrijdag terug geplaats na een restauratie, maar nu wel op de goede plek.

Bij een vorige opknapbeurt waren ze namelijk verwisseld. Daardoor keken ze elkaar vriendelijk aan, maar dat is niet hun rol. Ze moeten elk een andere kant op kijken, de markt in de gaten houden en het monumentale pand bewaken. Jarenlang had niemand door dat ze verwisseld waren. Lieuwe Zoodsma, bestuurslid van de Historische Vereniging Haerlem die sinds 1919 in de Hoofdwacht zetelt, viel het wandelend over de Grote Markt opeens op. ,,De schrik sloeg mij toen om het hart, want het is historisch totaal onverantwoord.’’

Zandsteen

Dat is niet het enige wat in de loop der jaren mis is gegaan met de leeuwen. Ze zijn gehakt uit zandsteen, maar reparaties zijn in het verleden uitgevoerd met onder meer epoxy en cement. Er zaten nieuwe breuken in, het bladgoud was verdwenen en de verf afgebladderd. In het Amsterdamse atelier van Myrthe Smith, ooit geboren in Haarlem, zijn ze vakkundig gerestaureerd. Zo heeft het touw rond het handvat van de zwaarden weer de originele kleur gekregen.

Wanneer de leeuwen voor het eerst op de hoeken van het balkon zijn geplaatst is niet duidelijk. De Hoofdwacht is het oudste stenen gebouw van Haarlem, delen van de kapconstructie en de muur in de Smedestraat dateren uit de 13de eeuw. Van 1250 tot 1350 deed het dienst als stadhuis, daarna als woonhuis, waarbij voorname families het hoofdhuis bewoonden en het benedenhuis werd gebruikt als drukkerij, winkel of bierkelder. De voorgevel werd omstreeks 1640 vernieuwd in classicistische stijl. Vanaf 1765 werd het wachtgebouw van de schutterij, toen ontstond de bijnaam Hoofdwacht. ,,Misschien zijn de leeuwen toen geplaatst’’, vermoedt Zoodsma. Leger en politie maakten na de Franse tijd nog gebruik van het gebouw, toen werden er onder meer tralies voor de ramen aangebracht. Sinds 1919 huurt de Vereniging Haerlem het pand.

Wagenschot

De herplaatsing vormt het sluitstuk van een onderhoudsbeurt die de Hoofdwacht de afgelopen maanden heeft ondergaan. Door Thunissen Onderhoud uit Cruquius zijn voegen hersteld en de vergulde windvaan van de Vereniging Haerlem op het dak opgeknapt. Het houtwerk is geschilderd, en dat is meteen de opvallendste verandering die het monument heeft ondergaan, want daardoor is het pand van kleur verschoten. Het grachtengroen, dat helemaal niet paste bij dit rijksmonument, is vervangen door een bruine tint, wagenschot geheten.

Aan die kleurwisseling is een uitgebreid kleuronderzoek vooraf gegaan. In de loop der eeuwen heeft het pand meerdere restauraties en schilderbeurten ondergaan. Dankzij het onderzoek van de kozijnen zijn de kleuren tot in de zeventiende eeuw achterhaald.

Aanvullend archiefonderzoek ging nog wat verder terug, zo verschafte een schilderij van de Grote Markt van Berckheyde meer duidelijkheid. Dat resulteerde in de keuze voor deze historisch verantwoorde bruine kleur op luiken en deuren. Zoals eerder ook al de kozijnen van het stadhuis hun oorspronkelijke kleuren terug kregen.

Wil je niks missen van Haarlems Dagblad? Like ons dan op Facebook!

Het laatste nieuws