De wereld van Marino Marini in de Fundatie

De wereld van Marino Marini in de Fundatie
Museum de Fundatie in Zwolle. Foto Suzanne Lahman

n Italië is hij niet erg populair. Het verhaal van de profeet die in eigen land nauwelijks wordt geëerd, denkt Ambra Tuci van de Fondazione Marino Marini. Zij is enkele dagen in Zwolle ter begeleiding van de 150 werken van Marino Marini.

Het werk van de Italiaanse kunstenaar is door de jaren heen in Nederland volop getoond en is hier van grote invloed is geweest op de ontwikkeling van de moderne beeldhouwkunst. „De meeste mensen komen naar Toscane voor de renaissance. Ze vergeten Marini, een van de grootste beeldhouwers uit de 20e eeuw.” Boven staan zijn ruiters te paard centraal, op doek en driedimensionaal. Beneden overheersen zijn oervrouwen, in diepe felle kleuren aan de muur en als rots in de ruimte. Marini werd in 1901 geboren in Pistoia bij Florence, te midden van de Etruskische rijkdom. Hij voelde zich een echte afstammeling van de Etrusken. ’Mijn ik is daar ontstaan, in de regio en zij zijn mijn grootouders. Een beschaving die ook nu nog uit de aarde komt en degenen voedt die erop leven’, zei hij hierover.

Meerdere exemplaren

Museum de Fundatie had al een belangrijk stuk van Marini in bezit. De buste van de Russische componist Igor Stravinsky (1951), in 1955 aangekocht door de ‘allesetende’ kunstverzamelaar Dirk Hannema wiens collectie de basis vormt van de Fundatie. Jarenlang stond het bij hem in Kasteel het Nijenhuis bij Heino in de moderne kamer en is onderdeel geworden van de vaste museumcollectie. Naast Hannema’s exemplaar pronkt nu een tweede, iets kleinere, bronzen Stravinsky uit 1950, met hardere gesloten trekken. Van beide versies bestaan meerdere exemplaren, gips, brons en zilver. Ze maken deel uit van een lange rij portretten die Marini maakte. Hij had daarbij een voorkeur voor creatieve persoonlijkheden zoals Chagall, Henry Miller en Henry Moore. ’Het zijn personen die ergens voor staan’, vond Marini. ’Ik ben ervan overtuigd dat onze eeuw door dit soort mensen het beste wordt vertegenwoordigd en dat de geschiedenis op hun gezichten geschreven staat.’

Ode aan de vrouw

Curator Karin van Lieverloo reisde vorig jaar naar Pistoia en Florence om een selectie te maken uit het werk van Marini. „Ik kende de sculpturen maar zijn schilderkunst was een openbaring. Vooral het grote doek Orfeo (1956), een van zijn abstracte ruiters, die wilde ik erbij hebben.”

Het viel haar op dat Marini zich enkel uitliet over zijn werk. Er is weinig bekend over hem persoonlijk. Ambra Tuci weet iets meer. Zij werkte nauw samen met de weduwe van Marini. „Hij deed nooit politieke en particuliere uitspraken”, zegt Tuci. „Het kinderloze stel trouwde in 1938 en bleef tot de dood onafscheidelijk. Mercedes ‘Marina’ Pedrazzini heette zijn vrouw, een Zwitserse van oorsprong. Vijf jaar geleden overleed ze op 94-jarige leeftijd. Ook na zijn dood heeft zij zich altijd ingezet om Marini’s werk levend te houden.”

Er zijn twee Etruskische koppen van Marina Marini aanwezig in Zwolle. De benedenzaal is sowieso één grote ode aan de vrouw. Zij schuilt in al zijn Pomona’s, vernoemd naar de Etruskische godin van de vruchtbaarheid. Boerenvenussen worden ze genoemd. Marini gebruikte termen als ‘overdadig en sensueel’. De vrouwen zijn stevige, gewortelde verschijningen. In tegenstelling tot de vele ruiters te paard. Het tweede belangrijke symbool van Marini. Hij was gefascineerd door de harmonie tussen dier en berijder. We zien in concrete en abstracte beelden hoe de mens het leven tracht te beheersen. Veelal zit hij statig rechtop, zelfs met de handen vrij in de lucht. Soms steigert het paard, dan dreigt de mens te vallen. ’Ik probeer in mijn ruiterfiguren geen triomf van de zegevierende held uit te beelden’, zei de kunstenaar. ’Ik zie in hen meer een nederlaag dan een overwinning.’ Toch blijven de ruiters van Marini nooit lang liggen. We zien vooral veerkrachtige circusacrobaten omhoog krabbelen om het leven opnieuw te temmen.

Tentoonstelling

’Marino Marini - schilder, tekenaar, beeldhouwer’; museum de Fundatie, Zwolle. Van 29 september t/m 16 maart. www.museumdefundatie.nl

Wil je niks missen van Haarlems Dagblad? Like ons dan op Facebook!

Het laatste nieuws