Undercover op Schiphol. Journaliste duikt als beveiliger in de wereld van werkdruk en wachtrijen

Van onze verslaggever

‘Alles afkeuren wat je niet kent Maria. Een nieuwe 9/11 wil je niet op je geweten hebben.’ Het is journalist Jiska Kroon die undercover als beveiliger werkt op Schiphol snel duidelijk waar de prioriteiten liggen bij de scanpoortjes op de Amsterdamse luchthaven.

Zes weken werkt Kroon als beveiliger op het door enorme wachtrijen en honderden geannuleerde vluchten geplaagde Schiphol. Ze noemt zichzelf Maria – haar tweede naam – en bij de rekrutering heeft niemand ontdekt dat ze als journalist haar geld verdient.

‘Dat ik journalist ben, is kennelijk niet wat de AIVD is opgevallen’

De hoofdredactie van Noordhollands Dagblad, Haarlems Dagblad, Leidsch Dagblad, De Gooi- en Eemlander en IJmuider Courant ziet de undercoveroperatie als de manier om te achterhalen waar de aanhoudende problemen met de beveiliging op Schiphol vandaan komen. En daarom duikt Jiska Maria Kroon in opdracht onder in de wereld van nachtdiensten, zwaar lichamelijke werk, organisatorische chaos en angstcultuur. Want als een ding duidelijk wordt: beveiligers staan niet te trappelen om op Schiphol te werken.

Ruim drie maanden na haar sollicitatie en na de intensieve training en opleiding die Kroon heeft moeten volgen mag ze officieel - in blauw uniform met de zilveren V op de kraag - de vloer op. Voor slechts 12,98 bruto per uur (exclusief toeslag) is zij als beveiliger in opleiding medeverantwoordelijk voor de veiligheid van passagiers. En dat op een van de grootse luchthavens van Europa.

Het is een salaris waarvoor niet veel mensen zich laten lokken. ‘Het is hier een poppenkast, mensen komen en gaan’, hoort Kroon van collega’s. Niet voor niets kampt Schiphol met enorme tekorten waar het de beveiliging betreft. Na corona keerden veel overbodige beveiligers niet meer terug, toen alles weer begon te draaien moest de luchthaven het zien te rooien met 500 beveiligers minder dan daarvoor.

Rampjaar

De gevolgen zijn bekend, in het rampjaar 2022 moesten 1691 vluchten worden geannuleerd en kon een kwart miljoen reizigers niet vertrekken. Schiphol beleefde tot zijn eigen opluchting een soepele herfstvakantie (dankzij een capaciteitsbeperking waardoor er dagelijks zo’n 9.000 minder passagiers per dag vertrekken) en zet zich nu schrap voor de kerstperiode. Zelf denkt de leiding de trend te hebben omgebogen. Er werden naast Kroon nog 830 nieuwe beveiligers geworven tussen januari en oktober, terwijl er in die periode ‘slechts’ 690 afhaakten.

Kroon snapt al gauw waarom er zoveel afhakers zijn. Het werk op de vloer is fysiek en mentaal zwaar. En er zijn altijd te weinig handjes, wat zeker geldt voor de vrouwelijke beveiligers. Vrouwelijke passagiers mogen immers alleen worden gefouilleerd door vrouwen. Naar de wc gaan? Dat zit er amper in als er honderden meters dubbele rijen staan te wachten.

De werksfeer is hard en het tempo moordend, merkt ze. Het credo bij security is volhouden en doorzetten, en je vooral aan de gewoonten van de werkvloer houden. Er heerst een angstcultuur. ‘Er wordt hier veel gesnitched door collega’s.’ En als nieuwkomer dien je vooral niet te veel vragen stellen. Zeker geen kritische.

Waarom wordt het personeel van vliegtuigen uit risicogebieden bijvoorbeeld niet gecontroleerd?

Het ziekverzuim is hoog, humor houdt de collega’s van de beveiliging op de been. Er wordt gedold bij het scannen van koffers. Die trouwring voor een aanzoek? Die wordt buiten het zicht van de aanstaande gecontroleerd. Maar een koffer met een buttplug en andere seksspeeltjes? Afkeuren! Dan moet de volgende collega die namelijk openmaken…

Zelf heeft ‘Maria’ weinig talent om koffers netjes te doorzoeken. ‘Koffers open maken, ruimtelijk inzicht blijkt niet mijn sterkste kant…’

Het hele undercoververhaal lezen? Klik dan hier:

Drugs? We zijn er voor de veiligheid Maria. Drugs brengen een vlucht niet in gevaar

Meer nieuws uit Uitgelicht

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.