René Diekstra ziet een grote kloof tussen draaglast en draagkracht | column

René Diekstra

Wat is er aan de hand waardoor in de afgelopen jaren het percentage jongeren en (jong)volwassenen met psychische klachten zo sterk is gestegen? Het betreft dan voornamelijk angstklachten, depressieve stemmingsklachten en klachten die te maken hebben met alcohol of ander druggebruik.

Op dit moment kampt maar liefst 1 op de 4 Nederlanders met zulke klachten. Het zijn klachten die hun functioneren op allerlei gebieden, zoals werk, studie, relaties, zelfbeeld, zelfvertrouwen en toekomstperspectief nadelig kunnen beïnvloeden. Wat mij vooral opvalt bij degenen die zich bij mij met zulke klachten melden dat ze vaak ook burn-outachtige klachten hebben, vooral lichamelijke moeheid, gevoel van uitputting, concentratie- en geheugenproblemen, slaapproblemen, snel emotioneel en geïrriteerd raken, en gevoelens van zinloosheid. Samenhangend met dat laatste, een aanzienlijk aantal heeft sterk de neiging zichzelf te veroordelen voor het feit dat ze niet in staat zijn (gebleken) hun werk of studie goed te blijven uitoefenen.

Alsof hun klachten of dreigende burn-out in belangrijke mate hun eigen schuld zijn en ze er vanuit gaan dat anderen in hun werk- of studieomgeving daar waarschijnlijk net zo over denken. Vooral als de uitval uit werk of studie meer werk en werkdruk voor collega’s of medestudenten betekent.

Dat is dan ook een van de eerste kwesties waarbij ik hen probeer te helpen: te begrijpen waar hun psychische, dreigende burn-out- en stressklachten vandaan komen en wat ze daaraan zelf wel maar ook niet aan kunnen doen en waar vooral bepaalde hulp, inschakeling of gedragsverandering van anderen, bijvoorbeeld van een manager, teamleider of docent, gewenst of vereist is.

Want psychische en burn-outklachten zijn vrijwel altijd symptoom van het feit dat er een te grote kloof bestaat tussen enerzijds je draaglast en anderzijds je draagkracht. Reden voor mij om voor te stellen om samen die kloof te verkennen en waar mogelijk te dichten of te overbruggen met behulp van het zogenoemde taakanalyse-interview. Daarmee wordt inderdaad eerst je draaglast geïnventariseerd. Daaraan aansluitend wordt per taak/probleem nagegaan wat je aan middelen, materieel en financieel, aan sociale ondersteuning, aan vaardigheden en aan stressbestendigheid ter beschikking of nodig hebt om je draaglast goed het hoofd te kunnen bieden.

Voorbeeld. Het maakt nogal een stressverschil of jij zelf als ouder voldoende opleiding hebt gehad om je kinderen bij hun schoolwerk (af en toe) te begeleiden of dat je er werkelijk niets van snapt. Ander voorbeeld. Het maakt heel wat uit hoe veilig de kwaliteit van je buurt is en wat jullie als bewoners daar samen aan kunnen en bereid zijn te doen. Kortom, een goede inventarisatie van draaglast versus draagkracht levert dikwijls behalve nieuwe denk- ook nieuwe oplossingsrichtingen op. Zelfs tussen vader en zoon. Een jochie was bezig, terwijl zijn vader toekeek, om in de tuin een zware steen te verplaatsen. Dat lukte hem maar niet. Waarop zijn vader zei: ,,Je moet al je krachten gebruiken!’’ „Dat doe ik!” antwoordde het joch bozig. „Nee, dat doe je niet” reageerde de vader. „Want ik sta hier al een tijd en je hebt me nog niet gevraagd je te helpen.”

Meer nieuws uit Opinie-Column

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.