Internationaal SonCe trio met Maryana Golovchenko tilt Oekraïense volksmuziek naar een nieuwe dimensie

Het SonCe Trio met Maryana Golovchenko, Cengiz Arslanpay (links), en Pau Sola Masafrets (rechts).

Het SonCe Trio met Maryana Golovchenko, Cengiz Arslanpay (links), en Pau Sola Masafrets (rechts).© Foto Ayman Sandok

Peter Bruyn

Zangeres Maryana Golovchenko treedt zondag met haar trio SonCe op tijdens het Houtfestival in Haarlem.

Ze doet niet alleen benefietoptredens om de mensen in haar geboorteland te steunen, zegt de Oekraïense zangeres Maryana Golovchenko. Er zijn gelukkig ook genoeg andere concerten.

Enkele weken geleden werd ze nog in deze krant geïnterviewd toen ze samen met een Russische zangeres in de Groenmarktkerk optrad. Komende zondag is Golovchenko terug in de Spaarnestad. Ditmaal op het Houtfestival en draait het allemaal om muzikaal avontuur met haar internationale ensemble, het SonCe trio.

De basis van het repertoire bestaat uit Oekraïense volksliedjes, maar er is wel degelijk meer aan de hand. Met de inbreng van de Catalaanse cellist Pau Sola Masafrets en Cengiz Arslanpay, die een Turkse achtergrond heeft en diverse traditionele blaasinstrumenten uit het Midden-Oosten en Centraal-Azië bespeelt en daarbij ook nog een specialist is op het gebied van soundscapes, wordt de traditie naar een nieuwe dimensie getild.

„Ik wilde al een tijdlang iets méér doen met de Oekraïense muziek”, vertelt de zangeres. „In eerste instantie werkte ik met contrabassist Stefan Lievestro, maar na twee maanden bleek hij het zo ontzettend druk te hebben dat het niet meer te combineren viel. Toen kreeg ik van alle kanten te horen dat Pau Sola zo goed was. Ik kende hem eigenlijk niet, maar belde hem en vroeg of hij met mij wilde spelen. Hij schrok, omdat ik zo direct was. Maar ik wist hem te overtuigen en toen we elkaar ontmoetten klikte het meteen.”

„In diezelfde tijd werd ik gebeld door Cengiz. Hij had via via gehoord wat ik deed. Hij kwam een keer langs, liet mij zijn soundscapes horen en ik vond hem meteen zo lief.” Arslanpay, die ook bij het gesprek zit, schatert het uit. Maryana vervolgt: „Dus toen dacht ik: waarom vormen we geen trio? Ik voelde mij direct thuis bij hen.”

Lees ook: Haarlemse popmuzikant Phil Meds treedt zaterdag op tijdens de Houtnacht. ’Liedjes om je dag mee te beginnen’

Afgelopen najaar verscheen het debuutalbum van het trio, ’Five Seasons’. Acht volksliedjes die qua arrangement radicaal afwijken van het vaak wat tuttige volksmuziek-idioom. „Maryana mailde ons de songs en ik verzon daar soundscapes bij”, vertelt Cengiz. „Iets dergelijks gold voor de cellopartijen. Dat ging allemaal heel natuurlijk.”

De zangeres knikt: „Er was gewoon veel ruimte. En het moest voor mij gevoelsmatig kloppen. Dat leidde nog wel tot wat discussies als het om de seizoenen ging, want ’winter’ in Oekraïne is toch wel iets anders dan bijvoorbeeld winter in Spanje. Maar met ’lente’ bleek dat gemakkelijk. Dat betekent ’nieuw leven’.”

In een toelichting bij de plaat worden de liedjes omschreven als ’oude rituele songs’. Cengiz Arslanpay speelt in en aantal stukken de ’ney’, de rietfluit uit het Midden-Oosten die ook vaak met rituele of spirituele muziek geassocieerd wordt. „Nou, ik beschouw mijn spel niet per se als spiritueel’’, zegt de fluitist. „Maar bij blaasinstrumenten is er altijd de associatie met ’wind’ en dat heeft natuurlijk ook een ritueel aspect.”

„Ik zie onze muziek ook niet als een mix van culturen”, vervolgt hij. „Eerder als een combinatie van invloeden die naast elkaar bestaan, zoals de kleuren van de regenboog.” Maryana Golovchenko kan zich daar wel in vinden: „Ik heb ook met Syrische musici gewerkt. En met Spaanse. Ik kan dat niet imiteren. Ik kan er hooguit iets van mijzelf aan toevoegen.”

„Als ik ons album nu terug hoor, realiseer ik mij hoezeer we als groep gegroeid zijn sinds de opnamen. En daarbij hebben zeker sinds de oorlog begon veel van die liedjes een veel diepere betekenis gekregen. En natuurlijk is er ook ruimte voor improvisatie. Wat mijn zang betreft natuurlijk het minste, maar Pau laat op de cello steeds nieuwe dingen horen. En Cengiz speelt in het slotnummer van de plaat de duduk, een Armeens blaasinstrument. En iedere keer klinkt dat weer anders.”

„Voor de oorlog had ik nog het idee dat ik ’over de traditie’ zong. Nu zing ik de traditie. Als ik een regel zing over de lente die de winter opzij duwt wordt het in mijn hoofd vanzelf het opzij duwen van de vijand.”

Houtfestival, zondag 19 juni, Grenzeloos Podium, 13.20 uur.

Lees ook: Houtfestival en Houtnacht op 18 en 19 juni in Haarlem, de kleurrijkste podia van de stad

Meer nieuws uit Haarlem

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.