De clubjes van eigengereide vrijbuiters zijn blijvertjes in de raadszaal geworden | commentaar

Samen Lokaal werd door zetelwinst van zes in één klap de grootste partij in Beverwijk.© Foto Ronald Goedheer

Yvo Grote

’POV winnaar in twee Zaanse gemeenten’, ’Lokalen zorgen voor aardverschuiving’, ’Lokalen pakken de macht in de IJmond’, ’Historische zege Durf, grootste in Katwijk’. De chocoladeletters waren niet aan te slepen om in de krantenkoppen het succes van lokale partijen voor de jongste gemeenteraadsverkiezingen te beschrijven.

De triomftocht voor de lokalo’s was alom en grootser dan verwacht. Al komt hun opkomst niet zomaar uit de lucht vallen. Dat de op gemeentelijk niveau opererende landelijke partijen het steeds meer afleggen tegen de ’OPA’s’, POV’s, ’Leefbaars’ of hoe ze allemaal ook mogen heten, is een trend die al begin deze eeuw is ingezet. Vier jaar geleden sleepten de lokale partijen een derde van het totaal aantal zetels binnen en drongen ze in driekwart van de gemeenten door tot het college.

Deze verkiezingen vormen het (voorlopig) hoogtepunt van de opmars. Vooruitlopend op de definitieve verkiezingsuitslagen ziet het ernaar uit dat nu ruim veertig procent van het pluche in de raadszaal door vertegenwoordigers van lokale partijen ingenomen zal worden. De riante uitslagen en aantallen bevestigen dat ze in veel gevallen blijvertjes zijn geworden en niet langer gelden als clubjes van eigengereide vrijbuiters.

Politieke boobytraps zoals vier jaar geleden in Barendrecht, waar de lokale partij Echt voor Barendrecht ondanks bijna de helft van het aantal stemmen toch buitenspel kwam te staan, mogen echt niet meer voorkomen.

De groeiende machtspositie brengt grote verantwoordelijkheid met zich mee. In veel gemeenten zijn het nu de lokalen zelf die de lakens gaan uitdelen bij het vormen van coalities. Sommige partijen dienen een dubbel aantal geschikte bestuurders en raadsleden te leveren, en de vraag is of ze daartoe in staat zijn. Onervarenheid maakt ze kwetsbaar, al geldt dat uiteraard niet alleen voor lokale partijen. Maar waar de PvdA’s, VVD’s en CDA’s kunnen steunen op landelijke netwerken, zijn lokale partijen veel meer op zichzelf aangewezen.

Toch hebben genoeg lokale partijen de afgelopen jaren aangetoond over een solide basis te beschikken en zijn ze in staat gebleken capabele bestuurders af te leveren. Dat heeft de burger moed gegeven, zo bevestigen de klinkende verkiezingsresultaten.

Meer nieuws uit Opinie-Column

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.