Fietsers op weg naar school trotseren gevaarlijke situaties. Onderzoeker filmde maand lang in Haarlem en schrok van wat hij zag

Geert Kloppenburg bij de fietsers op de Schouwtjesbrug.

Geert Kloppenburg bij de fietsers op de Schouwtjesbrug.© Foto United Photos/Paul Vreeker

Annemieke Windt
Haarlem

Kinderen die naar school fietsen trotseren iedere dag tal van onveilige situaties in het verkeer.

Geert Kloppenburg, onderzoeker en strategisch adviseur op het gebied van ruimtelijke ordening, durft die conclusie naar dertig dagen filmen in Haarlem Zuidwest best te trekken. In korte video’s van ongeveer vijf minuten legt hij vast wat scholieren onderweg zoal meemaken en laat hij kort zien hoe bewoners van drukke straten regelmatig opschikken van een (bijna) ongeluk.

Afgelopen oktober en november filmde hij dertig dagen lang hoe de kinderen aan het begin van hun schooldag naar school fietsen, welke piekdrukte dat oplevert en hoe onveilig dat is. Hij heeft ook in andere steden onderzoek gedaan naar de veiligheid in woonwijken, zoals in Amsterdam, Rotterdam en Apeldoorn.

Zijn woonplaats Haarlem trok extra de aandacht. ,,Je ziet in Zuidwest een concentratie van scholen dicht bij elkaar. Grote scholengemeenschappen zoals ECL, Lyceum Sancta Maria en Coornhert Lyceum, maar ook nog een aantal basisscholen. Scholen die allemaal in woonwijken liggen, waarbij de straten vaak niet breed genoeg zijn om een combinatie van fietsers, auto’s, SUV’s, een grote hoeveelheid bestelauto’s van bezorgers en vrachtwagens tegelijkertijd te laten rijden. Ik ben rond kwart over acht gaan filmen om vast te leggen hoe het eraan toegaat.”

De grootste drukte is te zien in de ochtenden als kinderen vanuit heel Haarlem en omgeving naar de scholen gaan. ,,Later op de middag zie je ook weer drukte, want kinderen gaan sporten. En die sportvelden liggen ook weer dicht in de buurt van de scholen.”

Ongelukken

De eerste video over de situatie in Haarlem laat duidelijk zien dat scholieren onderweg naar Sancta Maria de Wagenweg moeten oversteken, terwijl er auto’s voorbij razen. Daarbij viel het Kloppenburg op dat qua verkeersdeelnemers de verhoudingen in de ochtend redelijk scheef zijn. ,,Er zijn veel meer fietsers dan auto’s. Ik ben ook fietsen die gestald staan bij scholen gaan tellen om te kijken hoeveel het er zijn. Alles bij elkaar kwam ik uit op zevenduizend fietsbewegingen op een dag, zeker als je volwassenen meetelt.”

Hij legde zijn eigen bevindingen naast de rapporten van de gemeente en daar viel hem opnieuw iets op. ,,Als je kijkt naar hoe de gemeente omgaat met verkeer, dan ligt de nadruk op het bevorderen van de doorstroming van het autoverkeer. Fietsers en voetgangers worden in de verkeersbewegingen niet meegenomen.” Kloppenburg zag ook dat kleine ongevallen met fietsers niet worden geregistreerd. ,,Een ochtend filmde ik hoe een scholier werd aangereden door een automobilist, hij vloog over de motorkap heen. Toen ik ging navragen of dat ongeval was geregistreerd, hoorde ik dat dat niet zo was.”

Ander beleid

Hij verwijst ook naar de situatie van de Pijlslaan, waar in 2013 een dodelijk ongeval tussen een vrachtwagen en een fietser plaatsvond. ,,Daar is acht jaar later nog niets aan veranderd.” Dat er wat moet veranderen is voor hem duidelijk: meer aandacht voor voetgangers en fietsers bij het opstellen van beleid. ,,Je bent er niet met de verlaging van de maximumsnelheid van vijftig naar dertig kilometer per uur.”

Wie met Kloppenburg praat hoort de verbazing over wat hij zag. ,,Ik was in eerste instantie al verbaasd over de enorme hoeveelheid scholen in een klein gebied. Het was moeilijk om allemaal goed in beeld te krijgen wat er allemaal gebeurde.’’

Meer nieuws uit Haarlem

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.