Buurtcentrum De Fjord in Haarlem-Noord wil zorgen voor meer samenkomst in de buurt. Maar hoe krijg je de buurt naar het buurthuis?

Lieke achter de sjoeltafel, daarnaast Livana en Ron.© United Photos/Paul Vreeker

Nina Eshuis en Linda Gottmer
Haarlem

Elke woensdagmiddag wordt er in wijkcentrum De Fjord gesjoeld. De Fjord wil een plek zijn voor alle buurtbewoners. Maar of de bewoners van de Transvaal het buurthuis ook weten te vinden?

In wijkcentrum De Fjord hangt een geur van warme filterkoffie. Binnen zijn de tafels tegen elkaar aangeschoven, er staat een sjoelbak op. Livana (19) probeert de houten schijven door de gleufjes te krijgen. „We zijn alvast aan het oefenen”, zegt Maartje (18) lachend. Ze zijn stagiairs bij Ecosol Effect, legt ze uit. Een van de welzijnsorganisaties die in het wijkcentrum huizen. Elke woensdag organiseren Livana en Maartje de sjoelmiddag. Samen met vrijwilligers van Ecosol Lieke (64) en Ron (63). Ron is net binnengekomen, hij klapt zijn blindenstok in en legt deze op tafel. Lieke rommelt wat met cd’s. Even later klinkt ’Heb je even voor mij’ van Frans Bauer uit de speakers.

De Fjord ligt aan het Nelson Mandelapark. Met het dak dat tot de grond loopt is het niet te missen: een groot, vrijstaand driehoek, gebouwd van een oude bunker, later opgeknapt. Erin huizen een kerk en een handvol sociale stichtingen. Op maandag is er een brei- en haakgroep, op dinsdag een spelletjesmiddag, op woensdag is er het sjoelen, op donderdag een kookgroep en op vrijdag een quiltgroep. Iedereen is welkom, deelname kost vaak een euro.

Fietsenwerkplaats

Aan de linkerflank van het puntige gebouw is een fietsenwerkplaats. Hier repareren mensen ’met een afstand tot de arbeidsmarkt’ fietsen van buurtbewoners, of mensen met een smalle beurs. Ze gebruiken veel tweedehands materialen. Aan de rechterflank van het wijkcentrum is een buurtwinkel, waar SIG de dagbesteding van een groep mensen met een verstandelijke beperking organiseert. Je kan er koffie drinken of een ijsje halen in de zomer. De Fjord wil een wijkcentrum zijn voor alle buurtbewoners. Maar of de buurtbewoners De Fjord ook weten te vinden?

(Tekst gaat door onder de foto)

Hennie aan de beurt.© United Photos/Paul Vreeker

De sjoelmiddag bestaat vier jaar. Vrijwilligers Lieke en Ron zijn er vanaf het eerste uur bij. Net als Loes (81), die om de hoek van De Fjord woont, in de President Steijnstraat. Eerst deed ze yoga, maar toen ze haar zicht grotendeels verloor, is ze gaan sjoelen. Vaak komt ze met twee buurvrouwen die, net als zij, al lang in de Transvaalbuurt wonen. Vandaag kwam ze alleen, de buurvrouw is net geopereerd.

Negentig punten

„Ik dacht dat jij met de regiorijder kwam”, zegt Loes tegen Hennie (76). Nee hoor, zegt Hennie. Ze is met de scootmobiel, dan is ze tenminste zelfstandig. Twintig minuten doet ze erover, vanaf haar woning in het centrum. „Deze gaat 17, 18 kilometer per uur.” Het is pas de derde, of vierde keer dat Hennie meesjoelt. „Maandag en dinsdag ga ik naar de dagopvang in de Janskliniek. Ik wilde er graag een activiteit bij, dus toen is mijn zorg gaan rondbellen. Ik ben eruit, dat vind ik heerlijk. Thuis is ook maar alleen. Hierna ga ik meestal nog even naar de Action of de Cronjé.”

Stagiaire Maartje gaat voor de sjoelbak staan, buigt voorover en schuift geconcentreerd een schijf richting de gleufjes. Het gaat niet zo goed, de meeste stenen kaatsen terug. Mede-stagiaire Livana maakt haar belachelijk. Vrijwilliger Ron, die de puntentelling doet, grinnikt. „Negentig punten”, telt hij als hij de stenen uit de vakjes in nette rijtjes opstapelt. „Een score onder de honderd is om chagrijnig van te worden.”

(Tekst gaat door onder de foto)

© United Photos/Paul Vreeker

Ron ziet nog maar 0,3 procent, maar mist niks. „Ik kan alles op gevoel. Soms proberen ze de boel te saboteren, maar dat laat ik niet gebeuren.” Ivana lacht schuldbewust. Aan haar de beurt, en dat gaat succesvol: 122 punten. Ron werkte veertig jaar als meubelmaker voor Benschop in Zoetermeer. Van zijn hand komen kasten voor grote bedrijven als Schiphol en de Albert Heijn: „Die houten, waar het brood in ligt. Maar ik heb ook een kast voor André van Duijn gemaakt.” Toen zijn ogen langzaamaan slechter werden, kwam hij te werken in het magazijn. Later werd ook dat onmogelijk. Sindsdien werkt hij als sjoelmeester. „106 punten”, telt hij na Hennies beurt. „Doe effe normaal Hen”, reageert Maartje, nog gepikeerd over haar lage score.

Vrijwilliger Lieke (64) schuift 96. De lage score doet haar weinig. Opgewekt gaat ze rond met mergpijpen. „Wie wil? Genoeg voor iedereen.” Lieke heeft een bewogen leven gehad, trok jarenlang door het land en werkte in de opbouw bij kermissen en circussen. „Sinds 2003 woon ik in Haarlem. Hier ben ik op mijn plek.” Naast haar vrijwilligerswerk bij SIG werkt zenog in de kringloopwinkel, de Bijna Gratis Markt aan de Zijlstraat.

(Tekst gaat door onder de foto)

Maartje zit aan de buurttafel.© United Photos/Paul Vreeker

Doorgaans is Henk (78) de beste sjoeler van de groep. Maar vandaag is Henk niet in vorm. „Ik zit er niet in”, zegt hij nadat hij een teleurstellende (103) punten sjoelt. Eigenlijk draait het bij de sjoelgroep helemaal niet om de punten. Daar zijn ze het over eens. Het draait om het praatje, de gezelligheid. Ook voor topsjoeler Henk, die komt hier sinds zijn vrouw drie jaar geleden is overleden.

Binding

Vanbinnen is er dan ook alles aan gedaan om De Fjord zo gezellig mogelijk aan te kleden. In elke hoek staat wel een rek met zelfgemaakte spulletjes. Ansichtkaarten met poëzieplaatjes en glitters, te koop voor 1,25 per stuk. Een rek gebreide en gehaakte babykleertjes. „Schattig hè”, zegt Maartje. „Menig eierstok zal er van gaan klapperen. Leuke prijsjes ook. Maar mensen weten niet dat ze hier gewoon naar binnen kunnen lopen. Daar proberen we aan te werken.”

Ook het sinds kort ingerichte plantenasiel met stekjes en de spel-o-theek met een assortiment aan uit te ruilen spelletjes weten de buurtbewoners nog niet echt te vinden. Hetzelfde geldt voor de buurtbieb, waar men boeken kan ruilen. Opdat dat in de toekomst verandert, heeft Ecosol Effect sinds kort een ’opbouwwerker’ aangenomen. Aan haar de taak om binding met de buurt te versterken.

(Tekst gaat door onder de foto)

Uit het plantenasiel kan iedereen plantjes ophalen.© United Photos/Paul Vreeker

Geen makkelijke taak. Loes, die in buurt woont, legt de vinger op de zere plek: „Overdag zijn alle huizen leeg. Dan werken ze allemaal.” Ook zij heeft minder contact met haar buren dan vroeger. Vroeger kende iedereen elkaar. „Ze komen zich niet meer voorstellen als ze verhuizen.”

Maar het moet ook weer geen storm lopen bij de sjoelgroep, als het aan Loes ligt. Ze zijn nu al met tien mensen. Dat is zat, vindt Loes. „Anders moet je zo lang wachten tot je aan de beurt bent. We moeten nu al lang wachten.” Maar volgens Maartje is er heus nog plek voor nieuwe mensen. „Er kan altijd een tweede sjoelbak bij.”

Hier de kop

En hier de isatekst. En hier de isatekst. En hier de isatekst. En hier de isatekst. En hier de isatekst. En hier de isatekst. En hier de isatekst. En hier de isatekst. En hier de isatekst.

Meer nieuws uit Haarlem

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.