Bruine cafés verdwijnen langzaam uit het straatbeeld, maar Café de Hoek in Haarlem-Noord staat nog fier overeind. ‘Even lekker slap lullen en je kan weer door’

Aad, barvrouw Joyce en Aad.© United Photos/Paul Vreeker

Nina Eshuis en Linda Gottmer
Haarlem

Het plafond is er zwart en de vloerbedekking bruinrood. Een stuurwiel siert de houten plankenmuur, net als rijen aan lege drankflesjes, een geschilderd portret van oud-eigenaar Bram, tegeltjes met wijsheden, een dartbord en grote zilveren biljartbokalen. De Indische Buurt en Transvaalbuurt mogen dan dankzij stijgende huizenprijzen drastisch aan het veranderen zijn, Café de Hoek gaat daar niet in mee. Haarlems Dagblad zat een middag aan de bar.

Vandaag - dinsdagmiddag - staat Joyce achter de bar. Korte blonde krullen, geboren Amsterdamse en hart op de tong. Op de rode lederen barkrukken voor haar zit een drietal stamgasten. Zodra hun bierglas leeg is, tapt Joyce ze vol. Want zo hoort het in een bruin café: een leeg bierglas op de bar, dat kan niet.

„Hiervoor werkte ik in de zorg”, vertelt Joyce. „Dit is toch ook de zorg!”, roept een stamgast. Hij lacht hard. Joyce werpt hem een blik toe. „Tijdens corona werkte ik even bij een tankstation”, gaat ze verder. „Dat vond ik toch een partij vreselijk. Nee, dit werk is echt gezellig. Met iedereen aan de bar een beetje kletsen en biertjes tappen.”

Lees ook: Volks ontmoet yup in de Transvaalbuurt in Haarlem. ’Ik noem het hier wel eens de camping’

Aad uit de Indische Buurt

Aad (77) zit op een van de barkrukken, rechts. Hij komt al 45 jaar in De Hoek, toen was het eigenlijk De Hoek nog niet eens, want De Hoek heet pas De Hoek sinds 1975. Aad woonde lange tijd in de Indische buurt, maar twee maanden geleden verhuisde hij naar woonzorgcentrum Schoterhof. Waarom hij hier komt? ,,Beetje slap ouwehoeren. Dat is toch gezellig, of niet? Elkaar zitten pesten.”

Café de Hoek zit aan het eind van winkelstraat de Cronjé, op de hoek van het Julianapark en de Soendastraat. Monique, ofwel ’Moon’, is de eigenaresse. Ze is er vandaag niet. Samen met haar moeder nam ze het café over van haar vader Bram toen die overleed.

(Tekst gaat door onder de foto)

Café De Hoek.© United Photos/Paul Vreeker.

De Hoek is, zoals het bruine kroegen betaamt, een wereld op zichzelf. Terwijl de Cronjé en achterliggende volksbuurten van het café met de komst van nieuwe bewoners aan veranderingen onderhevig zijn, is De Hoek in jaren niets veranderd, vertelt Monique over de telefoon. Het is een veilige bubbel voor de stamgasten, veelal oudere mannen, die toch een groot deel van de tijd de totale bezetting vormen. „Jonge mensen komen er bijna niet. Die gaan naar de stad. Naar iets gezonds.”

Vader en zoon Snoek

De deur zwiept open. Twee mannen in witte bouwjassen komen binnen en nemen plaats op de barkrukken links. Er wordt hoi gezegd en er worden fluitjes getapt. „Of we hier vaker komen? Nee nooit”, zegt de jongste. Joyce lacht. Cynisme en sarcasme lijken de universele voertaal als je stamgast bent. „Vier keer in de week”, zegt hij later. Het blijken vader en zoon, beiden timmerman voor hun eigen bedrijf Snoek. Al twaalf jaar lang komen ze na bijna iedere werkdag naar De Hoek.

De twee wonen niet in de buurt maar respectievelijk een stuk verderop in Haarlem en in Zwanenburg. „Maar een goede bruine kroeg als dit, waar alles klopt, vind je bijna nergens meer. Dus daar reis je graag wat voor”, zegt de vader. Ze hebben een ’vaste’ plek, net als iedere stamgast.

Lees ook: Bij de schoenenwinkel verandert weinig, behalve de klandizie: ’Die jonge nieuwe bewoners geven toch makkelijker geld uit’

Geen buurtcafé

Monique stelt dat De Hoek vroeger veel meer een buurtcafé was, dan nu. „Onze stamgasten komen uit heel de stad. Zelfs uit Spaarndam. Bruine kroegen zijn een uitstervend soort. Kijk maar naar de Transvaalbuurt, eerst had je midden in de wijk café Fabel, de Martini bar, en ’t Hoekje. Allemaal zijn ze weg. ”

(Tekst gaat door onder de foto)

Oud-eigenaar en oprichter van De Hoek, Bram, hangt aan de muur.© United Photos/Paul Vreeker.

Zelf woont ze een paar straten verderop. „Het is niet meer het arbeidersbuurtje dat het was. De huizen zijn duur en de nieuwe bewoners zijn een ander slag mensen dan hier in het café. Ach, misschien is een bruine kroeg ook niet meer van deze tijd. Het heeft toch een ongezond imago: biertjes, bitterballen en roken.”

In de kroeg heb je geen vrienden

Terug naar de rechterkant van de bar. Aad en zijn buurman leggen graag uit hoe het bruin caféleven eruitziet. In de kroeg heb je geen vrienden, zeggen ze. „Je ziet elkaar en het is gezellig. En buiten de kroeg zie je elkaar niet. Er zijn maar weinig stamgasten die bij elkaar op visite komen. Zo werkt dat gewoon. Het is een uitlaatklep, even lekker slap lullen en dan kan je er weer tegenaan.”

Nieuwe gezichten

Joyce geeft een biertje aan Aad. ,,Deze krijg je van Rob.” Niet lang daarvoor gaf ze al biertjes aan vader en zoon Snoek: van Aad. „Nu is het nog wel te doen” zegt ze. Maar als het echt druk is, moet ze alles goed bijhouden.

(Tekst gaat door onder de foto)

Rijen lege drankflesjes sieren de muur.© United Photos/Paul Vreeker

Tijdens coronaperiode merkte het personeel van het café de sociale functie die ze hebben. Monique: „Veel mensen uit onze doelgroep zijn alleen. En die ontmoeten elkaar in de kroeg. Op visite gaan ze niet bij elkaar, maar ik merkte het aan hoe blij ze waren toen we weer opengingen. Tijdens de echte lockdown heb ik er wel wat sms’jes uitgestuurd. Gewoon: Hey, hoe is het?”

Geen vrienden wel buffet

,,Weet je wat we ook hebben?”, zegt de tweede stamgast die Aad heet, Aad Louter (66). Hij staat op van de bar en loopt naar de voormalige rookruimte in een hoek van het café. Daar staat een houten kast met zestig gaten erin. Onder elk gat een naambordje. ,,Hier stoppen we zo nu en dan tien of twintig euro in. We sparen voor kastjesavond. De laatste donderdag van november elk jaar, is het feest. Dan is er een koud buffetje en een muziekje.”

Haarlems Dagblad doet in samenwerking met het Haarlems Mediafonds onderzoek in de Transvaalbuurt. Hoe is de buurt de afgelopen 10 jaar veranderd? Wie zijn de nieuwe bewoners en wat is er overgebleven van de volksbuurt? Elke keer een nieuw verhaal uit de Transvaal. Vandaag: een middag in het bruine café De Hoek.

André Hazes

Een cruciale scène in de André Hazesfilm 'Bloed, zweet en tranen' uit 2014 is opgenomen in De Hoek. In het Haarlemse café maakt Hazes in de film furore als zingende barkeeper met 'Eenzame Kerst'. Ook heeft hij er een belangrijke ontmoeting met de Haarlemse EMI-producer Tim Griek. is een monument van volkse tijdloosheid: tapijtjes op tafel, biljart met biljartklok, planken vol proefflesjes sterke drank, barkrukken met een roodlederen bekleding en een stuurrad. Een eenarmige bandiet in de hoek.

Meer nieuws uit Haarlem

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.