Alle familiewapens in een vernuftig boek

Twee prachtbanden vol adellijke familiewapens.© Foto Ronald Goedheer

Co Rol
Heemskerk

In de jaren tachtig van de negentiende eeuw ontstond bij de Groningse uitgeverij Wolters een uniek plan. Er moest een boek komen, waarin alle familiewapens van de Nederlandse adel in prachtige kleuren zouden worden afgedrukt op het mooist denkbare papier. Dat alles voorzien van uitvoerige beschouwingen over al die adellijke geslachten.

Omdat het hier uiteraard zou gaan om een kostbaar project werd gekozen voor een vernuftig systeem: geïnteresseerde edelen konden zich als abonnees inschrijven op de afzonderlijk te verschijnen losbladige onderdelen van de boeken. Uiteindelijk konden de bladen dan worden ingebonden in prachtbanden, die het werk de gewenste adellijke uitstraling zouden geven.

Toen zich in 1883 meer dan voldoende baronnen, graven, hertogen en wat dies meer zij hadden gemeld kon het eigenlijke werk beginnen. Om de zoveel tijd kregen de ijdele edelen vanuit Groningen een aantal vellen geleverd, totdat in 1887 het karwei voltooid was.

Een van de intekenaren was jonkheer Hugo Gevers, bewoner van Chateau Marquette in Heemskerk. Hij overleed in 1929. Van het inbinden van die honderden prachtige bladen was het nooit gekomen. Bij zijn overlijden had de in financieel zwaar weer terechtgekomen edelman al jaren niet meer naar de verzameling omgekeken.

Vijftig jaar na de dood van jonkheer Gevers, we schrijven 1979, wordt kasteel Marquette gekocht door de combinatie Scholten Rijs Scholten.

Tijdens de grondige restauratie van het chateau vindt Piet Scholten in de hooiberg de bladen terug van ’Het Wapenboek van den Nederlandschen Adel’. Bijna honderd jaar na het verschijnen zien verreweg de meeste vellen er nog wonderlijk goed uit.

Weer veertig jaar later, in 2019 vraagt Loek Scholten, de broer van Piet, of de Historische Kring Heemskerk belangstelling heeft voor de bladen vol familiewapens van adellijke geslachten. Piet van Zwieten, de ’kastelenman’ van de HKH, hapt gretig toe. En gaat met de bladen aan de slag. Meer dan zeventig pagina’s blijken onbruikbaar en moeten opnieuw vervaardigd worden. Dat gaat niet zonder medewerking van eerst uitgeverij Wolters-Noordhoff en daarna VHP Drukkers. En dan komt Margreet Beemsterboer in beeld. De boekbindster van ’Handen Ineen’ zorgt ervoor dat de honderden vellen fraai bedrukt papier in twee wonderschone lamsleren banden, formaat Statenbijbel, bijeenkomen. Zo zullen ze mettertijd te pronk liggen in Marquette.

De Historische Kring Heemskerk is gevestigd in de Sint Mariaschool aan de Ant. Verherentstraat. Onder normale omstandigheden open op maandag van 14.00 tot 16.00 uur en dinsdag van 19.00 tot 21.00 uur.

kopje

In deze rubriek richten we de camera op een bijzonder voorwerp uit een museale collectie. Co Rol vertelt er van alles over.

Deze week aflevering 10

Meer nieuws uit IJmond

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.