’Afscheid’, een sobere vertelling van Cherry Duyns, waarin dramatiek huist

Huizen, Haarlem

In het meest recente boek van Cherry Duyns neemt hij afscheid van zijn moeder. De roman volgt haar en sluit af met haar overlijden. Op de cover staat haar foto. Wie de opgetekende herinneringen op zich laat inwerken, realiseert zich dat afscheid nemen veel verder strekt.

’Afscheid’ is een familiegeschiedenis. Duyns stipt de lotgevallen aan op haast terloopse wijze, als iemand die waarheidsgetrouw verslag doet. Onderweg wisselt hij nogal eens van rol. Hij is waarnemer én deelnemer. Oordelen en verwijten ontbreken.

De verteltrend is sober, zo kennen we Duyns. Gebeurtenissen zijn zoals ze zijn. Meningen en inkleuring vernietigen de boodschap. Als daar dramatiek in huist, en dat is het geval, dan blijkt dat vanzelf bij lezing.

Er viel ook wel iets te vertellen over huize Duyns. Er gebeurde veel, vermoedelijk meer dan in menig andere familie. Daarbij komt dat het leven onder hoogspanning stond in de oorlogsjaren.

Tuinlaantje

De familie woont in het Tuinlaantje bij grootmoeder en -vader in. Opa is een grote man, variétéartiest en hoefsmid.

’Een stille, kalme man, die gevaarlijk overeind kwam als hij voor de voeten werd gelopen. Er werden verhalen over hem verteld, hij aarzelde niet zijn lichaamskracht in te zetten. Zo zou hij in de jaren dertig twee mannen door een winkelruit hebben gegooid die zijn Duitse bruid hadden beledigd, zou hij enkele mannen die een Chinese pindaverkoper bij de blauwe tram in de Tempeliersstraat lastigvielen met zijn vuisten hebben bewerkt.’

Dodenmis

Opa mist zijn zoon als deze in Wuppertal is om te trouwen. Hij kijkt uit naar hem. Hij is ziek geworden en hoopt hem nog eenmaal te zien. Opa’s uitvaartmis in de kathedrale basiliek valt samen met de executie van Haarlemmers als vergelding van de aanslag op Fake Krist. Er vliegt minimaal een kogel de kerk in, waarna de dodenmis haastig wordt beëindigd.

Als het huwelijk tussen de ouders van Cherry hapert hoort hij de verwijten, is hij bang en aait hij de hond. Als moeder met haar zoon het huis verlaat, kijkt deze nog eenmaal achterom. In Wuppertal wordt hij beetgepakt omdat hij een stomme Hollander is. Teruggekeerd in Haarlem laat hij zijn vuisten zien als hij moffenjong wordt genoemd.

Buitenstaander

De ik-persoon (Cherry Duyns) voelt zich een buitenstaander. Maar zijn moeder leert hem van zich af te slaan. Het joch, dat om de haverklap heen en weer moet reizen om zijn ouders te zien, voelt zich soms rot.

Sommige passages snijden dwars door de ziel. Op een kampeervakantie in Sauerland – hij is dan acht jaar – zeggen jongens dat de Hollander de poepemmer zoek heeft gemaakt en moet Cherry in het donker het bos in om de emmer te zoeken.

’In het aardedonker heb ik om je geroepen.

Ik denk niet dat ik het je ooit heb verteld.

Nooit bang zijn, jongen.’

Schelp

Ze is lief voor hem. Ze is vaak met haar hart in Haarlem en op de stranden van Zandvoort en Bloemendaal. Cherry heeft een schelp waarin hij samen met zijn moeder de zee kan horen ruisen. Dat geeft troost. Als moeder ouder wordt, is het de beurt aan Cherry om te helpen.

Meer nieuws uit Haarlem

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.