Aantal nachtvluchten Schiphol van 32.000 naar 25.000. KLM/Transavia levert fors in. Milieugroepen teleurgesteld

Schiphol

Het aantal nachtvluchten op Schiphol gaat de komende jaren stapsgewijs omlaag van de huidige 32.000 naar 25.000. Dat is afgesproken bij de steunmaatregelen aan KLM, waar ook de vluchten van Transavia onder vallen.

Een bijdrage leveren aan het milieu en hinderreductie was van meet af aan een voorwaarde bij de steunmaatregelen aan KLM.

Afgesproken is nu dat bij de vaststelling van het Luchthaven Indelingsbesluit (LVB1) later dit jaar, al een eerste stap wordt gezet: van 32.000 naar 29.000. Bij het LVB2 gaat dat dan naar 27.000 en later 25.000.

„Maar een jaartal wordt niet genoemd. Dit is een boterzachte toezegging. In het verleden was al afgesproken dat Schiphol naar 29.000 nachtvluchten zou gaan, alleen is dat nooit nagekomen. Die eerste stap is daarmee een sigaar uit eigen doos”, reageert bewonersvertegenwoordiger Matt Poelmans. „Ons uiteindelijke streven is afschaffing van de nachtvluchten.”

Lees ook: Ruim 20 procent minder nachtvluchten is goed nieuws voor Catricum en Uitgeest: ’Dit is een eerste stap. Er moet een totaalverbod komen’

Momenteel zijn alle nachtlandingen al vergeven en die historische rechten kunnen volgens Europese regels niet zomaar worden afgepakt. Maar nu KLM met de rug tegen de muur staat, moet de groep landingsrechten inleveren. Ofwel, de vermindering van de nachtvluchten lijkt volledig voor rekening van KLM en vakantievlieger Transavia te komen. Maar KLM-topman Pieter Elbers ziet dat toch anders. „Over de eerste stap naar 29.000 vluchten zijn afspraken gemaakt. Daar leveren wij onze bijdrage aan. Hoe de stap naar 25.000 nachtvluchten wordt gezet, is aan de overheid”, waarmee hij verwacht dat ook andere luchtvaartmaatschappijen bijdragen.

Netwerk

In een nota over nachtvluchten, die ook net vrijdag werd vrijgegeven, wordt door minister Van Nieuwenhuizen wel gesteld dat dat juist aan het eind van de nacht intercontinentale vluchten van KLM binnenkomen, waarbij ook passagiers overstappen op Europese vluchten. Het gevolg kan zijn dat die Europese vluchten minder gevuld zijn en dus minder rendabel en daarmee mogelijk komen te vervallen.

Ofwel, daarmee zou dan het netwerk afkalven, terwijl het reddingsplan van KLM juist gericht is op behoud van het netwerk. „Daar moeten we een balans in zien te vinden”, houdt Elbers zich op de vlakte. Hij wil ook niet aangeven of daardoor intercontinentale vluchten komen te vervallen of juist vluchten van Transavia. „We gaan nu eerst ons herstructureringsplan opstellen.”

Trein

Overigens verbindt minister Van Nieuwenhuizen aan de verlaging naar 25.000 vluchten nog twee andere voorwaarden: de opening van Lelystad voor vakantievluchten en het vervangen van vluchten naar Brussel en Düsseldorf door de trein. Wat de relatie met Lelystad is, blijft onduidelijk. Die luchthaven kan geen nachtvluchten overnemen, maar kan wel vroege starts van Transavia faciliteren. Het blok op Schiphol vanaf zeven uur zit immers nu al vol.

Wat de trein betreft ziet Elbers alleen kansen voor Brussel. „Zodra die treinverbinding betrouwbaar en snel is, kunnen we daar stoppen met de vluchten. Een eerste vlucht hebben we opgeheven. Over andere bestemmingen zijn geen harde afspraken gemaakt, ook niet over Düsseldorf. Acht uur met de trein naar Berlijn is geen alternatief voor het vliegtuig”, meent Elbers.

De andere duurzame eisen betreffen de uitvoering van het al eerder afgesproken plan voor Duurzame Luchtvaart. Dan gaat het om bijmenging van biokerosine, minder uitstoot per passagier en meewerken aan het jaarlijks terugdringen van het aantal ernstig gehinderden met twee procent per jaar. „Inderdaad geen nieuwe plannen, maar ons eigen plan, waarmee we wereldwijd al voorop liepen. Wat de biobrandstof betreft is nu overeengekomen dat dat 14 procent moet zijn in 2030, maar dan moet die hoeveelheid er wel zijn. De fabriek die in Delfzijl gebouwd wordt, is daarvoor onvoldoende”, geeft de KLM-topman toe.

Verder wil hij zo snel mogelijk de leningen met hoge rentes terugbetalen aan de banken en Nederlandse overheid. „We moeten winst maken om ook weer nieuwe vliegtuigen te kunnen kopen. We blijven inzetten op vlootvernieuwing, dus stillere en zuinigere toestellen.”

Teleurgesteld

De milieugroepen zeggen teleurgesteld te zijn in het steunpakket. „KLM wordt door de overheid in de lucht gehouden en kan grotendeels op de oude voet verder. Zoals meerdere keren per dag naar Brussel vliegen, omwonenden (nog steeds) ’s nachts wakker houden en stikstof, fijnstof en CO2 uitstoten. Zonder dat er belasting wordt betaald over tickets en kerosine. Het kabinet had de keuze voor groen en eerlijk herstel, maar besluit anders”, stellen Greenpeace, Milieudefensie, Natuur & Milieu en de Natuur en Milieu Federatie Noord-Holland in een gezamenlijke reactie op het kabinetsbesluit.

„Deze miljarden aan belastinggeld hadden gebruikt moeten worden om KLM op het juiste spoor te zetten. Een spoor dat leidt tot minder vluchten en minder uitstoot in lijn met klimaatafspraken. Dat kan met synthetische kerosine en veel minder korte afstandsvluchten naar plaatsen met een snelle treinverbinding als Londen, Parijs, Frankfurt en Brussel. Want alleen dan pakken we de coronacrisis én de klimaatcrisis aan”, stellen de milieugroepen.

Daarbij maken ze echter de fout dat er pas belastinggeld naar KLM gaat, op het moment dat het bedrijf failliet gaat. De overheid staat immers garant voor een lening van 2,4 miljard euro die de banken verstrekken. Daarnaast geeft de overheid een lening van maximaal een miljard. Leningen die moeten worden terugbetaald en ook een forse rente op zit (tot wel 7,75 procent). Verder is KLM al van plan de vluchten naar Brussel te staken en synthetische kerosine zit nog in de laboratoriumfase.

Meer nieuws uit Amsterdam

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.