Premium

Omgaan met een ochtenddepressie

Omgaan met een ochtenddepressie
,,Mensen met een ochtenddepressie moeten letterlijk op gang komen.’’
© Foto Freepik

Iedereen stapt wel eens met zijn verkeerde been uit bed. En het begrip ochtendhumeur is ook geen onbekende. Maar een ochtenddepressie gaat wel degelijk een paar stappen verder. Mensen worden moe en lusteloos wakker met sombere gedachten.

„Ze moeten letterlijk op gang komen”, legt klinisch psycholoog Roy de Vos uit. „Ik hoor de meesten mensen klagen over het feit dat ze wakker worden met een onbehaaglijk gevoel. Vaak voeren negatieve gedachten de boventoon als: wat doet het er nog toe en waar doe ik het allemaal voor? Ze zien op tegen de activiteiten die die dag gepland staan en het begrip ’moeten’ werkt ook negatief. Het duurt dan een paar uur voordat zij zich beter voelen.”

Helaas

„Er is helaas nooit groot onderzoek naar gedaan naar dit fenomeen. Wel bekend is een onderzoek van Sophie Vreeburg naar ochtenddepressie”, legt de psycholoog uit. Vreeburg is psychiater en promoveerde op dit onderwerp aan de Vrije Universiteit.

„Zij onderzocht 2000 mensen en kwam tot de conclusie dat bij deze groep het hormoon cortisol te weinig werd aangemaakt of dat mensen vaak al in de aanleg een vergrote kans hadden op depressie”, legt De Vos uit. „Echter over een causale relatie kan niet worden gesproken. Meerdere factoren, zowel biologisch, psychologisch als sociaal, spelen een rol bij het krijgen van een depressie en daar horen stemmingswisselingen ook bij.”

Beproeving

Iemand die hierover mee kan praten is Frank. Hij is 82 jaar en heeft heel lang een depressie gehad maar sinds een aantal jaren gaat het goed. „Daar ben ik heel blij om, maar de ochtenddepressie blijft”, zegt hij spijtig. „Het opstaan is iedere keer weer een beproeving. Ik word wakker met een stijf en onprettig aanvoelend lichaam en heel sombere gedachten. Het is een soort van mistsluier die pas na een aantal uren optrekt. Het liefst blijf ik in bed liggen met mijn hoofd onder de dekens. Ik weet ondertussen dat dat het laatste is wat ik moet doen”, zegt hij overtuigd.

„Ook al is het nog zo moeilijk: ik dwing mezelf om onder de douche te gaan en een routine aan te houden. Doe ik dat niet, dan kan de somberheid de hele dag domineren en komt er niets uit mijn handen. Het resultaat is dat ik mij rond een uur of 11 weer een stuk beter voel, mijn somberheid trekt dan weg. Het is zoals het is, ik heb me daarbij neergelegd.”

Specifieke

„Helaas is er weinig wetenschappelijk onderzoek gedaan naar specifieke behandelmethoden voor ochtenddepressie”, legt de Vos uit, maar hier toch een aantal tips:

1: Zoek een goed opgeleide therapeut die kan vaststellen of je depressief bent. Wie weet spelen andere oorzaken een rol.

2. Realiseer je de samenhang tussen gedachten en gevoel. Negatieve gedachten zoals: ik moet, ik kan niets, niemand zit op mij te wachten, zorgen voor een sombere stemming. Probeer de andere kant te zien en je gedachten onder de loep te nemen.

3: Maak een duidelijke planning en noteer je doelen. Blijf niet thuis zitten, vaak wordt het dan alleen maar erger.

4: Zoek inspirerende bezigheden of mensen die een oppeppend effect hebben: daag jezelf uit.

5: Eet gezond en beweeg voldoende, dat bevordert een goede nachtrust. Zoek desnoods een lifestylecoach die je hierin kan ondersteunen.

Beïnvloeden

„Mijn klachten zijn zeker te beïnvloeden met een gezonde lifestyle. Als ik gezond eet, voldoende rust pak en voorzichtig ben met alcohol en iedere dag wandel dan maakt dat zeker verschil”, aldus Frank. „Het nare gevoel blijft een lastige start van de dag, maar er valt mee te leven.”

Meer nieuws uit Achtergrond

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.