Premium

Onderwijzers zijn het zat, alweer

1/3

Ondanks dat er een onderhandelaarsakkoord is, zijn ze het zat. Weer gaan de leraren van basisscholen en middelbare scholen staken. „Met alleen meer geld, los je het niet op.”

Na maandenlang onderhandelen en meerdere stakingen vorig jaar, leggen docenten op donderdag 30 januari en vrijdag 31 januari opnieuw hun werk neer. Volgens de Algemene Onderwijsbond (AOB) is de animo voor deze staking nog groter dan de afgelopen keren. Al meer dan 3000 scholen hebben aangegeven dicht te zijn tijdens deze stakingsdagen. Dan zijn er ook nog scholen waarbij een deel van de docenten staakt en een deel wel gaat werken. Bij de vorige staking waren dat zo’n 2500 scholen, aldus AOB. „Dit keer wordt waarschijnlijk nog groter”, verwacht Simone van Geest van AOB.

Ondanks dat is besloten dat leraren dit jaar een salarisverhoging krijgen van 4,5 procent en dat er in februari eenmalige financiële extraatjes worden uitgekeerd, gaat het niet goed met het Nederlandse onderwijs, aldus Van Geest. „Er wordt eenmalig geld vrijgemaakt om de boel te verbeteren, maar daarmee los je structureel niets op. Van dat geld kan je geen nieuwe docenten aannemen, bijvoorbeeld.”

Een Haarlemse basisschoollerares die anoniem wil blijven laat weten dat ze eerst niet wilde staken, omdat ze het gevoel had dat het geen zin meer had. „De buitenwereld denkt dat we veel geld hebben gekregen, maar dat is alleen een impuls voor het onderwijs en geen structureel beleid.” Ook had ze het gevoel dat het bij deze regering niets meer uithaalt. „Maar het gaat niet alleen om mij, maar hoe het met het hele land gaat. Daarom ga ik wel staken.”

Ondanks de grote animo voor de staking, zijn scholen niet echt happig op media-aandacht. Meerdere docenten willen wel hun verhaal doen, maar laten de naam van de school waar ze werkzaam zijn, liever achterwege. Sommigen blijven liever helemaal anoniem. Van Geest: „Het verschilt heel erg per school wat ze doen. Sommige besturen steunen de stakers en betalen salaris wel uit, andere besturen doen dat niet. Wie dan niet lid is van de bond, krijgt geen vergoeding. Dat is voor sommige docenten ook een reden om niet te staken.”

Marjorie Huisraad uit Hoorn werkt in Alkmaar als biologiedocent voor een vmbo-school. Ze gaat ’absoluut’ staken. „Ik respecteer ieders keuze, maar ik vind dat als je niet staakt, je ook niet mag klagen over het onderwijs. Nu is het moment dat je iets kunt doen.” Zelf staat ze al ruim dertig jaar voor de klas. Ze geeft les, is stagebegeleider en mentor. Het allerlastigste aan haar baan vindt zij de werkdruk. Iets waar veel docenten last van hebben, blijkt uit meerdere onderzoeken van onder meer de onderwijsbond. Die werkdruk is onder meer hoog door passend onderwijs. „Je hebt in de klas soms kinderen die eigenlijk meer begeleiding nodig hebben. Die bijvoorbeeld concentratieproblemen hebben, problemen thuis, noem maar op. Dat is soms lastig als docent, want je kunt simpelweg niet al je aandacht aan die leerlingen geven. Je wilt dat de rest van de klas ook meekomt. Wij hebben dit jaar, dankzij extra geld, coaches ingezet waar de kinderen naartoe kunnen. Dan kan ik door met lesgeven, en krijgt de leerling toch de steun die hij of zij nodig heeft. Die coaches zouden een goede, structurele oplossing zijn.”

Papierwerk

Andere taken dan lesgeven, zoals rapporten opstellen, oudergesprekken, evaluaties schrijven, handelingsplannen maken en ander papierwerk verhogen die werkdruk ook. „Als docent wil ik lesgeven en leerlingen helpen en steunen waar ik kan. Papierwerk invullen neemt veel tijd in beslag en is niet waarom ik voor dit vak gekozen heb.” Terwijl ze vertelt, wordt ze onderbroken door een leerling die haar kamer binnenstapt. „Sorry schat, ik ben nu heel even in gesprek. Waarom ben je niet in de klas? Ik kom straks naar je toe.” Ze zucht even. „Als docent ben je gewoon nooit echt vrij. Je hebt nooit even een moment voor jezelf. Ik niet tenminste, ik ben te betrokken. Als ik een leerling door de gangen zie dwalen, wil ik toch weten wat er aan de hand is. Op het vmbo heb je nou eenmaal veel leerlingen die problemen hebben. Die laat ik niet vallen.”

Huisraad denkt niet dat alleen maar geld in het onderwijs pompen, de oplossing is. „Tuurlijk, meer personeel is nodig. Net als coaches zoals we nu hebben. Maar je moet ook zorgen dat het vak weer aantrekkelijk wordt. Dat we meer plezier krijgen in ons werk. Kijk, van meer salaris ga ik niet harder werken, want ik werk al keihard.”

Suzanne Jellema uit Alkmaar staat voor groep 6 en werkt acht jaar in het onderwijs. Ook zij vertelt liever niet op welke school ze werkt maar gaat wel staken. „Niet iedereen van mijn school gaat staken. Het bestuur steunt ons wel, maar we krijgen niet uitbetaald. Ik ben lid van de bond, dus heb besloten wel wat te doen. Ook al kost het me een beetje geld per dag. Als er nu niks verandert, dan worden de problemen in het onderwijs alleen maar groter.”

In het basisonderwijs is de werkdruk ook erg hoog, vertelt ze. „Ik heb een klas met 32 kinderen, maar omdat er gisteren een docent ziek werd, kreeg ik nog de helft van een klas erbij. Groep 7. 36 kinderen, twee klassen. Dat is echt heel pittig, kan ik je vertellen.” Die hoge werkdruk komt vooral door personeelstekort. „Het is veel beter om bijvoorbeeld een onderwijsassistent erbij te hebben in de klas. Samen zie je meer en heb je meer aandacht voor de kinderen.”

Zelf heeft ze niet veel moeite met het passend onderwijs. „Toen ik afstudeerde, kwam deze werkwijze op gang. Dus ik weet niet beter. Ik merk wel aan oudere collega’s dat zij het een groot verschil vinden met voorheen. En dat dat soms zwaar voor ze is.”

Waar Jellema wel last van heeft, is het extra werk dat erbij komt kijken. Op internet zoeken naar leuke lesprogramma’s, nakijken enzovoort. „Ik vind het heel leuk om te doen, maar ik probeer mijn werktijden wel iets strenger te bewaken. Al voel ik me daar soms schuldig over, als andere collega’s wel overwerken.”

Ouders zuchten

De schoolbesturen reageren dus gemengd op de staking, maar de ouders ook. Sommige ouders zijn heel begripvol, andere vinden het lastig dat ze bijvoorbeeld een dag van hun werk moeten opnemen om de kinderen op te vangen. Lobke Vlaming, woordvoerder van informatiepunt Ouders & Onderwijs zegt dat de ouders die zij vertegenwoordigen, alleen maar begrip hebben voor de staking. „Natuurlijk is een staking vervelend, maar de problemen in het onderwijs zijn veel vervelender. Dat zien de ouders ook in.”

Gjalt Jellesma, voorzitter van Boink, Belangenvereniging van Ouders in de Kinderopvang, hoort een ander geluid. „Voor ouders is het vervelend dat ze weer opvang moeten regelen voor twee dagen. Er wordt wel gezucht door deze staking ja. Het is de zoveelste staking, dus het begrip wordt minder onder ouders.”

Simone van Geest van de onderwijsbond snapt dat het voor ouders lastig is, maar ziet geen andere oplossing. „Dit is ook ons laatste redmiddel.”

Scholen dicht

De onderwijsbond houdt online bij welke scholen er staken. Er zijn nu zo’n 3000 scholen aangemeld. Voor een overzicht, kijk op:

aob.nl/investeerinonderwijs/

Meer nieuws uit Achtergrond

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.