Welna Buwalda geeft Haarlems bomen een stem en voorkomt kap van bomen in de Haarlemmerhout

,,Ik kan er niet tegen als dingen onherroepelijk kapot worden gemaakt.’’
© Foto United Photos/Paul Vreeker

Ze is niet actief op social media, heeft geen facebookaccount. Toch wist Welna Buwalda met de petitie voor het behoud van de bomen bij Dreefzicht in korte tijd heel veel mensen online te bereiken. 25.881 ondertekenaars, om precies te zijn. En met resultaat: Er wordt geen gedeelte van de Haarlemmerhout gekapt.

Wie meer van bomen weet en goed naar ze kijkt, zal nooit zomaar beslissen om ze te kappen, daarvan is Welna overtuigd. „Bomen zijn ecologische eilandjes, heel belangrijk voor insecten en biodiversiteit. En zonder insecten verdwijnt de mens, aldus een Noorse hoogleraar insectenecologie. Bomen worden ouder dan wij en maken alles mee. Ik geloof dat ze, net als alle levende wezens, een eigen soort bewustzijn hebben.”

Welna woont in een van de laatste huurwoningen in het door Van Loghem (1881-1940) ontworpen Tuinwijk-Zuid. Het zijn koopwoningen geworden en het groen in veel privétuinen is verdwenen. Met zicht op de huizen als resultaat. „Maar uitzicht op groen is veel fijner. In mijn tuin mag alles lekker groeien.” Net als in de gezamenlijke binnentuin. ,,Maar rond 1995 was er geld beschikbaar en men wilde er alle oude bomen omhakken. Die zijn nog door Van Loghem aangekocht. Samen met medebewoners is het na protest gelukt om de meeste bomen te behouden.” Voor de foto poseert ze dan ook graag bij de Kaukasische vleugelnoot, een ruim honderdjarige ’klimboom’ in de binnentuin.

De in Eindhoven geboren Welna kwam voor de liefde via Amsterdam in Haarlem terecht. Ze volgde een opleiding tot psychiatrisch verpleegkundige en heeft dit beroep vijf jaar uitgeoefend. ,,Dat bleek niets voor mij. Ik wil graag tastbaar resultaat.” Hierna volgde een opleiding aan de Kunstacademie. ,,Maar ik vond mezelf als kunstenaar niet goed genoeg.”’

Welna werd zzp’er met een klusbedrijf. ,,Van reparatie tot verbouwingen: ik deed het allemaal. Alleen was ik alle lawaai en giftige bouwstoffen na een tijdje zat.’’

Haar hart ligt bij tuinonderhoud en zo kwam ze in 2008 in aanraking met de Haarlemse Bomenwachters, vrijwilligers die streven naar een betere bescherming en meer aanplant van bomen en groen in de stad. Sinds een aantal jaar werkt ze ook voor boomverzorgers onder wie Mark Helsloot, de boomdeskundige van de Haarlemse Bomenwachters.

Of Welna een activiste is? ,,Ik weet het niet. Dat mijn naam onder de petitie voor behoud van de bomen bij Dreefzicht stond, is toeval. Eigenlijk hadden we de petitie namens de Haarlemse Bomenwachters willen starten, maar dat kon niet omdat we geen officieel rechtspersoon zijn.’’

Welna omschrijft de Bomenwachters als wat ’softer’ dan de Bomenridders, de actievoerders. ,,Zij voeren ook rechtszaken en een petitie was hun idee, wij proberen het op een andere manier. Nu was de urgentie echter groot. ,,We wisten al een tijd dat het plan bestond. Maar het was in onze ogen zo’n slecht en raar plan, dat we nooit hadden verwacht dat de gemeente het zou doorzetten.’

Welna wist dat er vanuit de oppositie een motie aan zat te komen en startte de petitie ter ondersteuning daarvan. Ze vond een tekening van het plangebied maar wilde met eigen ogen zien hoeveel bosgrond en bomen zouden verdwijnen. Daarom toog ze om twee uur ’s nachts met een zaklantaarn naar Dreefzicht om de bedreigde bomen te tellen en de petitie op te stellen. ,,Op zondagavond waren er twintig ondertekenaars, dat waren wij zelf”. Dankzij promotie van de Bomenridders op Facebook verspreidde de petitie zich als een olievlek. ,,Maandagochtend waren er opeens 10.000 handtekeningen, dinsdagmiddag 18.000. Krankzinnig toch, hoe snel het ging?’’. Al snel verschenen krantenartikelen en stonden televisieploegen in het bos. De bomen bij Dreefzicht werden landelijk nieuws.

Of de petitie niet te voorbarig was? „Absoluut niet. Het gemeentebestuur had ons er vanaf het begin bij moeten betrekken, dat is niet gebeurd. En de coalitie heeft niet gezegd ’van de Hout blijf je af, we gaan ons stadsbos niet opofferen’. We hadden er geen vertrouwen in dat het goed zou komen.” Welna benadrukt dat de uitkomst niet alleen haar verdienste is geweest. „Maar van alle Bomenwachters, de Bomenridders en alle ondertekenaars van de petitie.”

Terugkomend op de vraag of ze een activiste is: „Ik kan er niet tegen als natuur onherroepelijk kapot wordt gemaakt. Tja, dat klinkt toch best activistisch, hè?”

Lees hier alles over de verkiezing Persoon van het Jaar 2019

Meer nieuws uit Haarlem

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.