Alice Taylor runt het creatieve magazijn Mooizooi voor creatief hergebruik

,,Ik zeg: durf! Maak van Hudson’s Bay een warenhuis voor gerecyclede spullen.’’
© United Photos/Toussaint Kluiters

Al een kleine zeven jaar is Alice Taylors creatieve magazijn Mooizooi aan het Terschellingpad in Schalkwijk koploper als het gaat om duurzaam hergebruik van wat anders de verbrandingsovens in zou gaan. Doppen, doosjes en deksels, flessen en fietsbanden, kurken en kralen - je kunt het eigenlijk zo gek niet bedenken of het vindt hier een nieuwe bestemming als knutselmateriaal, decorstuk of origineel woonaccessoire.

Zeker in combinatie met de werkplaatsen en de dagbesteding die Mooizooi biedt aan mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, kent het bedrijf zijn gelijke in Nederland niet. O, er zijn de afgelopen jaren vaak ondernemers langs geweest om te praten over de mogelijkheid zoiets als dit elders op te zetten. Het heeft nooit tot iets geleid. ,,Kennelijk is het nog niet zo simpel wat we doen’’, zegt Taylor. ,,De optelsom van wat hier gebeurt, luistert uiteindelijk allemaal nogal nauw.’’

In Engeland, waar ze geboren is en de eerste negen jaar van haar leven doorbracht, ontdekte ze zo’n veertien jaar geleden haar toekomst. Dat was in de Children’s Scrapstore in Bristol. Alice werkt dan als ambtenaar bij de gemeente Haarlem. Met twee gelijkgestemden besluit ze dat ze in Nederland zoiets als dit wil opzetten. Maar dan niet, zoals in Bristol, vooral gericht op kinderen, maar meer op werkgelegenheid. De Children’s Scrapstore koppelt het hergebruik van restmateriaal voornamelijk aan het ontwikkelen van de creativiteit van kinderen, die daar thuis of op op school niet aan toekomen.

Het a4-tje met het projectplan is snel geschreven. Het duurt wat langer voordat de winkel open gaat. Dat zou onder de vleugels van welzijnsorganisatie Roads gebeuren, maar die gaat in 2008 failliet. Alice: ,,Wethouder Chris van Velzen zei toen: ’Ga eens bij Spaarnelanden praten.’ Dat bleek een gouden zet. Rinus Haas, de toenmalige directeur, was direct enthousiast.’’

Zo start in maart 2010 Puik Hergebruik in de Waarderpolder. Tweeënhalf jaar lang draait de recyclewinkel daar. Als de rijkssubsidie waarmee Spaarnelanden Puik Hergebruik ondersteunt wegvalt en de eeuwigdurende discussie over de wenselijkheid van retail op het Haarlemse industrieterrein weer eens oplaait, is het klaar. Klaar, maar niet voorbij. Het is het begin van het op eigen benen staan. Met Mooizooi dus.

Begin 2013 wordt een onderkomen gevonden in het gebouw van de voormalige Grafische School aan de zuidrand van Europawijk. Handwerkdocenten vinden hier hun spullen, evenals kinderdagverblijven, particuliere knutselaars, en festivals. Bij Mooizooi stappen ze een Walhalla in, een vrolijke wonderfabriek waarin het aangebodene je van de ene verbazing in de andere doet rollen.

,,Die ’wauw-factor’ - die is hier wel hè?’’, vraagt Alice, gezeten onder een reusachtige mobiel met vissen gemaakt van koffiezakken van Brandmeesters. ,,De sfeer is hier altijd goed, mensen worden hier vrolijk. Dat komt ook door hoe we hier met elkaar omgaan. We geven elkaar een knuffel als dat nodig is, en alles is bespreekbaar. Dat schept een gevoel van veiligheid.’’

Zo’n twintig mensen werken bij Mooizooi. Arne is een van hen. Alice: ,,Die kwam hier met de mededeling dat hij ’totáál niet creatief’ was. Hij is een van onze grootste kunstenaars.’’ Ze laat een paar prachtige houten krukken zien, met een zitting van fietsbanden. ,,Nee, je hoeft niet per se creatief te zijn om hier te werken. Veel werk bestaat uit sorteren.’’

Spullen hergebruiken is niet meer zo ’raar’ als zes jaar geleden. Haarlem heeft Mooizooi, in 2016 winnaar van de Groene Mug Bokaal, daarbij allang omarmd. De gun-factor is voelbaar. Toch zou Haarlem nog best wat meer voorop kunnen lopen, zegt ze. ,,Een voorbeeld? Iedereen praat over hoe het nu verder moet met het V&D-pand, nu Hudson ’s Bay vertrekt. Ik zeg: durf! Maak er een warenhuis van als ReTuna.’’ Het Zweedse winkelcentrum in Eskilstuna verkoopt louter gerecyclede spullen en is ook economisch een hit. ,,Het zou fantastisch voor Haarlem zijn, een unieke, duurzame trekpleister.’’

Zelf moet ze over een tijdje op zoek naar een nieuw huis. Het oude schoolgebouw is een tijdelijk onderkomen. ,,Ik zou heel graag op het Slachthuisterrein zitten. Daar zouden we goed passen.’’ Maar niet alleen daar. Nu niemand in Nederland het nog is gelukt Mooizooi elders te starten, heeft Taylor plannen dat dan maar zelf te doen. Mooi toch?

Lees hier alles over de verkiezing Persoon van het Jaar 2019

Meer nieuws uit Haarlem

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.