Premium

Taseren verwarde mensen werkt averechts, waarschuwen belangenorganisaties

Taseren verwarde mensen werkt averechts, waarschuwen belangenorganisaties
Een arrestatieteam in actie voor een verwarde jongen in Beverwijk, de achterste agent heeft zijn taser getrokken.
© Michel van Bergen
Amsterdam

Belangenorganisaties voor mensen met psychische problemen en hun naasten maken zich grote zorgen over het voornemen 17.000 politieagenten nu snel uit te rusten met een stroomstootwapen. Overleg achter de schermen moet het tij keren.

Getaserd worden door een agent, enger kan bijna niet. Dat stelt directeur Bert Stavenuiter van Ypsilon, vereniging van familieleden van mensen met psychosegevoeligheid. „Mensen met een psychose zitten al enorm in angst.”

Trauma

De enorm pijnlijke en verlammende stroomstoten kunnen volgens Stavenuiter een trauma opleveren. Dat resulteert bij een eventuele volgende psychose in een nog heftiger reactie als de politie komt opdraven.

Patiënten taseren ín een GGZ-instelling is helemaal uit den boze. Dat vindt ook platform Mind, waar Ypsilon onderdeel van is. Mind is in gesprek met de politieleiding over de invoering van de taser. „De positie van kwetsbare mensen staat voor ons centraal, met begrip voor de veiligheid van agenten op straat”, aldus Mind-woordvoerder Fred Balhuizen.

Lees ook: De taser boezemt angst in

Een motie van GroenLinks zorgde ervoor dat agenten halverwege de in 2017 gestarte proef het stroomstootwapen niet langer mochten gebruiken in GGZ-instellingen. De politietop stelt inmiddels dat de taser overal en altijd ingezet moet kunnen worden. „Onderscheid maken op basis van locatie wil de politie niet. Zulke uitzonderingen maken het werk van agenten onnodig complex. Politiemensen zijn getraind om in elke situatie een weloverwogen keuze te maken welk geweldsmiddel ze inzetten”, aldus een verklaring op de politiewebsite.

Onwenselijk

GroenLinks-Kamerlid Kathalijne Buitenweg houdt vol dat taseren in GGZ-instellingen ’zeer onwenselijk’ is. „Juist bewoners van een GGZ-instelling moeten kunnen vertrouwen op een veilige en beschermende opvang. Het gebruik van een stroomstootwapen in deze instellingen draagt hier zeker niet aan bij.”

Politiesocioloog aan de Vrije Universiteit Jaap Timmer vindt de houding van de politie ’op z’n zachtst gezegd arrogant’. „Als de Tweede Kamer het niet wil, kan de politie dat niet zomaar naast zich neerleggen.” Timmer wijst erop dat de politie niet bevoegd is om in een instelling in te grijpen als er geen sprake is van een strafbaar feit. Hij pleit voor aparte GGZ-handhavers.

GGZ Nederland wijst op afspraken met de politie. Als het uit de hand loopt wordt de politie opgetrommeld. Ook in ’thuissituaties’ worden agenten als het even kan opgevangen door een GGZ-medewerker, die hen bijpraat over de situatie en de patiënt in kwestie. Het is vervolgens aan de politie om te bepalen of er geweld wordt toegepast en in welke vorm.

Verschanst

Dat kan dus heel goed de taser zijn. Zelfs mensen in een psychose werken bij een volgende confrontatie eerder mee, staat in de evaluatie van de proef. Toch kwam het ook voor dat verwarden die zich hadden verschanst zo bang waren voor de taser dat ze niet uit hun schuilplaats durfden.

Politiechef Anja Schouten van de eenheid Noord-Holland is landelijk portefeuillehouder zorg en veiligheid. Ze laat weten dat de politie ’in goed gesprek is met de GGZ’. „Zodat als het echt niet anders kan en het stroomstootwapen wordt ingezet, collega’s weten hoe te handelen met zo min mogelijk gezondheidsrisico’s voor de GGZ-cliënt.”

Grootste politievakbond ACP dringt al vijf jaar aan op de taser voor agenten op straat. De bond trok ook aan de bel over de ondermaatse training van agenten, maar ziet dat niet als bezwaar voor de komst van het stroomstootwapen.

Training

Voorzitter Gerrit van de Kamp: ,,Wat betreft de training zien we op dit moment verbetering. We moeten de cijfers van dit jaar afwachten om zeker te zijn.’’ De Regeling toetsing geweldsbeheersing politie bepaalt dat agenten vier dagen per jaar (32 uur) trainen.

Van de Kamp heeft er vertrouwen in dat agenten pas een taser krijgen als ze de vereiste training hebben gehad.

Met het gebruik van het stroomstootwapen tegen verwarde mensen heeft de bond geen moeite. ,,De omstandigheden bepalen’’, stelt de voorzitter.

Minister Ferd Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) komt in november met een plan voor de invoering van de politietaser.

Jaarlijks krijgt 1 op de 10.000 Nederlanders (tussen 15 en 45 jaar) een eerste psychose. ’Ultra hoog risico’ op een psychose geldt voor 680.000 Nederlanders.

Meer nieuws uit Haarlem

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.