Premium

Kruisbestuiven leidt tot creatieve ideeën: wat moet er straks gebeuren met de Noordersluis in IJmuiden? [video]

Kruisbestuiven leidt tot creatieve ideeën: wat moet er straks gebeuren met de Noordersluis in IJmuiden? [video]
De Noordersluis als testlocatie voor loodsen?
© Archieffoto
IJmond

Rijkswaterstaat wilde breder kijken dan de eigen neus lang is. En dat is precies wat er is gebeurd na een aantal sessies over de toekomst van de Noordersluis in IJmuiden. Er zijn vijf ideeën ingediend die nu verder onderzocht worden op (financiële) haalbaarheid. Het proces was bijzonder, legt projectmanager Bas Post van Rijkswaterstaat uit.

Onder leiding van bureau De Bouwcampus konden deskundigen en geïnteresseerden met elkaar aan de slag om samen tot een nieuwe bestemming van de Noordersluis uit 1929 te komen. Met de komst van de nieuwe zeesluis wordt de 400 meter lange Noordersluis in principe overbodig.

Post: „Het was de bedoeling om zonder beperkingen of remmingen ideeën te verzamelen. En dat is gelukt.”

Die werkwijze (co-creatie) was wel even wennen voor Rijkswaterstaat. Want de dienst weet veel van het runnen van een sluiscomplex maar wat zou je er nog meer mee kunnen doen? Als de sluis alleen intact blijft als waterkering en oeververbinding zou er misschien een maatschappelijke kans blijven liggen.

Post: „Het was de bedoeling om de creativiteit niet te belemmeren door wat er allemaal niet kan of onbetaalbaar is. Het doel is om meer rendement te halen uit de Noordersluis dan als hij alleen een waterkering is.” Dus niet vanuit een ivoren toren bepalen wat er moet gebeuren maar samen met andere deskundigen en belanghebbenden kijken wat er allemaal mogelijk is.

Kruisbestuiven leidt tot creatieve ideeën: wat moet er straks gebeuren met de Noordersluis in IJmuiden? [video]

Diverse ideeën

Tijdens drie sessies waarbij men in groepjes van acht verder discussieerde, kristalliseerden zich vijf ideeën uit. Onder de geïnteresseerden architecten, de havendiensten, loodswezen, de gemeente en een aantal deskundigen. De ideeën die ze bedachten zijn divers: Variërend van de Noordersluis als festivallocatie tot een manier om energie op te wekken via zoet en zout water.

Of als testlocatie voor het loodswezen en als proeflocatie om plastic uit het water te filteren voordat het de wijde wereld intrekt. De havenbedrijven van Amsterdam en IJmuiden lanceerden een plan voor het in stand houden van de Noordersluis als calamiteitensluis en juist de Middensluis te sluiten. Ook zou er een brug over het Binnenspuikanaal moeten komen zodat er een bijna een kilometer kortere verkeersroute ontstaat.

Post: „Het mooie is dat de partijen met elkaar tot creatieve ideeën kwamen en dat het ene idee het andere niet uitsluit. En daar gaat het ook om. Dat er een kruisbestuiving plaatsvindt. Er kwamen plannen uit die we zelf niet hadden bedacht.” Aan de ingediende ideeën is te zien dat de Noordersluis middenin de actualiteit staat.

Kruisbestuiven leidt tot creatieve ideeën: wat moet er straks gebeuren met de Noordersluis in IJmuiden? [video]
Een van de sessies met de plannenmakers.
© Foto Rijkswaterstaat/Charles Batenburg

Post: „Plastic soep is natuurlijk heel actueel. En het mooie is dat het plan daarvoor niet alleen bruikbaar is voor de Noordersluis maar ook voor andere zeemondingen.”

De sessies waren ook een goeie manier om meer te weten te komen van gebruikers van de Noordersluis die dagelijks op de sluis vertoeven en wat zij graag willen in de toekomst. Zoals het plan van het loodswezen om een testlocatie te maken voor sluizen. Doordat zout en zoet water met elkaar in aanraking komt, ontstaan er enorme krachten in de sluiskolk. Daardoor kunnen trossen losschieten.

Post: „Omdat er ooit een matroos is omgekomen door zo’n loszittende tros hebben ze bedacht om onder andere te gaan experimenteren met het aanmeren via zuignappen.”

Financiën

De komende tijd gaat Rijkswaterstaat de ingediende plannen beoordelen en voorzien van een advies. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat buigt zich er vervolgens over. Hoe zit het met de financiën? Is er een potje waar de indieners terechtkunnen?

Aan de bak

Post: „Het Rijk betaalt alleen de waterkerende functie en de oeververbinding over de Noordersluis. We moeten uitgaan van de kracht van de ideeën. Het is niet vanzelfsprekend dat het Rijk meebetaalt.” De indieners moeten zelf ook aan de bak om hun plan rond te krijgen. De plannen worden pas actueel als de nieuwe sluis operationeel is: dat is begin 2022.

Meer nieuws uit IJmond

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.