Premium

De Heemskerkse bloem als motor van bedrijvigheid. Hoe ziet de tuinder zijn toekomst?

1/3

Een El Dorado voor liefhebbers van bloemen. Het hele jaar door staan er gewassen als tulpen, nerines, pioenen, sneeuwklokjes en andere siergewassen in bloei, hetzij op land of anders in kassen.

De Heemskerkerduin - daar hebben we het over - is een agrarisch gebied ten westen van Heemskerk met een oppervlakte van zo’n 230 hectare. Ruim vijftig sierteeltbedrijven houden zich dag en nacht bezig met de bloemen- en bollenteelt. Dat doen zij overigens sinds de jaren ’70 van de afgelopen eeuw.

Vóór die tijd was het gebied vooral bekend om zijn groenteteelt. Maar met het verdwijnen van de veiling in Beverwijk werd deze teelt minder rendabel. Veel kwekers zijn daarop overgestapt naar bloembollen en bloemen. En met veel succes. De cijfers zijn indrukwekkend. Bij de ondernemingen werken vandaag de dag zo’n 790 mensen die goed zijn voor een omzet van 70 miljoen euro.

Daarnaast zorgt de tuinbouw voor ruim 320 arbeidsplaatsen bij toeleverende bedrijven (een loonwerker, een transporteur en een mechanisatiebedrijf) die goed zijn voor nog eens 41 miljoen. Een groot deel van de arbeidsplaatsen komt overigens voor rekening van plantenkwekerij Floricultura. Dit bedrijf beschikt over zeventien hectare buitengrond en negen hectare kassen over vestigingen in Assendelft, de Verenigde Staten, Brazilië en India. De tuinders hebben samen ongeveer 28 hectare aan vaste kassen en 98 zogeheten rolkassen (met een oppervlakte van vier hectare). De rolkassen worden gemiddeld drie keer per jaar verplaatst.

Volgens onderzoeker Jaap Broer van bureau Decisio heeft een bedrijf gemiddeld vier hectare tot zijn beschikking; de kleinste met 0,7 hectare grond tot de grootste met vijftien hectare. De Heemskerkse bloemen gaan via de groothandel naar bloemisten in landen als Rusland, Zwitserland, Duitsland en voormalige Oostbloklanden. De buitenlelie is een belangrijk product uit Heemskerkerduin. Deze wordt vooral naar Italië en Spanje geëxporteerd. Heemskerk is groot in kleine gewassen. Zo komen de meeste nerines en Eremurus (naald van Cleopatra) uit Heemskerk en is de gemeente mede bekend vanwege de blauwe druifjes.

De producten hebben volgens het onderzoek een hoge toegevoegde waarde en zijn kwalitatief hoogstaand. Het aantal tuinbouwbedrijven daalt echter de laatste jaren. De overgebleven ondernemingen zijn via aankoop van grond groter geworden. Dit blijkt uit het aantal hectares per bedrijf: nu vier hectare terwijl dat in 2007 nog 2,3 hectare was.

Wat vinden de tuinders zelf van het gebied en hoe zien zij hun toekomst?

Tamelijk positief. In het algemeen roemen de ondernemers de kwaliteit van de grond, de grondwaterstand en de grootte van korrels van het duinzand en het kalkgehalte. Ook zijn de kwekers blij met de ligging achter de duinen. Die zorgt ervoor dat er tien procent meer zonlicht is dan in het oosten van Nederland.

„Die factoren zijn uniek en perfect om goede gewassen te kunnen telen”, zei een betrokken tuinder. Over de (onderlinge) verkaveling van gronden zijn de telers redelijk tevreden. Als gevolg van de eerdere aanwijzing van Heemskerkerduin-Noorddorp als tuinbouwconcentratiegebied zijn kavels die eigendom waren van projectontwikkelaars en woningbouwcoöperatie Pré Wonen weer op de markt gekomen. De prijs van de grond ligt op een voor de tuinbouw aanvaardbaar niveau. De betrokken telers zeggen dat onderlinge kavelruil vrij makkelijk tot stand komt ’met een kratje bier erbij’. Al blijft het woekeren met de ruime gezien de beperkte oppervlakte van het gebied. „Het is hier net Madurodam”, verklaarde een deelnemer.

Positieve geluiden ook over de bereikbaarheid van het gebied. Zo is de komst van de Randweg voor velen een grote verbetering. Over het algemeen hebben de kwekers weinig moeite om personeel te vinden.

Overigens merken de onderzoekers op dat de ondernemer met familieleden een belangrijk deel van het werk voor zijn rekening neemt. Bij seizoenswerk wordt gebruik gemaakt van scholieren, huisvrouwen en vooral Poolse arbeidskrachten.

De vraag is echter of dit zo blijft. De economie in Polen trekt aan waardoor daar genoeg werk voorhanden is. Bovendien is er veel vraag naar laaggeschoolde arbeid van onder meer distributiebedrijven in de regio. De onderlinge samenwerking van de tuinders is goed, machines en (koel) ruimten worden gedeeld en er wordt personeel uitgewisseld. De telers organiseren gezamenlijk shows of nemen er in groepsverband aan mee. De afgelopen periode zijn twee samenwerkingsverbanden opgezet: Coas Tulips en Tulips from Heemskerk voor de afzet van tulpen.

Meer nieuws uit Kennemerland

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.