Premium

Lab waakt over Arena-gras

Het kan verkeren. Het gras van de Johan Cruijff Arena in Amsterdam was jarenlang het lachertje van de voetbalwereld. Al vanaf de eerste wedstrijd die in 1996 in het multifunctionele stadion gespeeld werd, vlogen de plaggen je om de oren, gleden spelers voortdurend uit en moesten de sprieten groen geverfd worden.

Per seizoen moest de hele grasmat soms wel vier tot vijf keer vervangen worden. Tot ergernis van hoofdbespeler Ajax en de supporters. Het ging zelfs zover dat de F-Side koeien het veld opstuurde onder het mom ’dat op een weiland grazers thuishoren en geen voetballers’.

Living lab

Maar dat was toen! Inmiddels is er veel veranderd en heeft het Amsterdamse stadion zich ontpopt tot een ’living lab’ waar het ene na het andere innovatieve concept wordt ontwikkeld. Dat is onder meer te zien op het veld, waar de grasmat er al jaren als een biljartlaken bijligt en nu wereldwijd wordt gezien als voorbeeld voor andere stadions en clubs.

„Ja, we hebben een geweldige ontwikkeling doorgemaakt. In de beginjaren was het dramatisch gesteld met het gras en leek kunstgras de enige oplossing. Alles wat we probeerden om een goede speelvloer voor Ajax te ontwikkelen mislukte, totdat we een grasleverancier vonden die een speciale grassoort voor ons ontwikkelde. Sindsdien zijn we alleen maar bezig geweest met het doorontwikkelen en de mat verder te verbeteren. En het resultaat mag er zijn”, zegt Henk van Raan trots.

Opmerkelijk

De directeur Faciliteiten Management en Innovatie is al vanaf het begin bij de Arena in dienst en (mede) verantwoordelijk voor de opmerkelijke grastransformatie. „We kunnen nu van minuut tot minuut zien hoe de grasmat zich voelt; bij wijze van spreken kunnen we de groei van iedere grassprietje in beeld brengen.”

Om dat voor elkaar te krijgen, vertelt Van Raan, is de afgelopen jaren een high tech-systeem ontwikkeld, dat de grasmat gedetailleerd monitort. „Met behulp van data uit onder andere speciale sensoren in de grasmat en metingen door een grasteam, wordt de gezondheid van het veld 24 uur per dag geregistreerd. Een ’dashboard’ in onze controlekamer laat de grasverzorgers vervolgens zien wanneer de grasmat voeding, licht of water nodig heeft.”

Van Raan: „Onder het gras in de Arena liggen vijftien sensoren die de kwaliteit monitoren van de bodem waarop het gras moet groeien. Daarnaast houden een weerstation op het veld en vier weerstations in het dak het groeiklimaat bij. Op het dak en op het veld leggen lichtsensoren vast of er voldoende licht op het gras komt. En wat ik zelf heel bijzonder vind is dat onze grasmaaimachine bij elke maaibeurt een ’bodyscan’ van de grasmat maakt om de activiteit van de plant te meten. Op basis van de vitaliteit van het gras kunnen we zo zien hoe snel de mat herstelt van bijvoorbeeld speelschade.”

Grasdashboard

In de speciale controlekamer komen vervolgens alle data uit de sensoren en metingen binnen die door het grasteam worden verwerkt in een ’grasdashboard’. „Hierop kun je in een oogopslag zien hoe het is gesteld met de gezondheid en kwaliteit van de grasmat en of er meer licht, water of voeding nodig is. Ook de temperatuur, vochtigheid en luchtverplaatsing in het stadion worden vanzelfsprekend gemeten omdat dit belangrijke factoren zijn die mede bepalen of het gras goed kan groeien”, zegt ’grasprofessor’ Van Raan.

Wereldwijd

Inmiddels zijn de ontwikkelingen niet onopgemerkt gebleven. Vanuit de hele wereld komen experts naar Amsterdam om te bekijken hoe ze er daar in zijn geslaagd een high tech-grasmat te ontwikkelen. „Natuurlijk is dat mooi, die aandacht maar voor ons staat voorop om Ajax (en het Nederlands elftal) een perfecte grasmat te bieden. En gezien de 2-0 zege op PSV voor de Johan Cruijff Schaal zit dat ook dit seizoen weer goed”, lacht Van Raan.

Inmiddels onderzoekt de KNVB of het grasmonitoringsysteem van de Arena ook andere clubs in het betaald voetbal kan helpen. De bond gaat het sowieso al inzetten op de trainingsvelden van het Nederlands elftal in Zeist. Van Raan: „En met ons systeem hoeft eigenlijk geen club meer op kunstgras te spelen. Dus ik hoop echt dat wij daarmee het voetbal ook een dienst kunnen bewijzen...”

Gijsbert Termaat

illustratie_slim_arena2.pdf

Meer nieuws uit Achtergrond

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.