Premium

Nanja van Broek, wereldrecordhouder freediving, wil alles uit mijn leven halen wat erin zit

1/3

Kijk niet naar je belemmeringen, maar naar wat je wél kan. En buig struikelblokken om tot springplank. Zó denkt Nanja van den Broek. Met die benadering brak ze een wereldrecord in freediving.

Probeer maar eens drie minuten je adem in te houden. En dan: húp, onder water. In één ademteug naar 130 meter diepte en weer terug. En dat dus binnen die drie minuten. Een aanslag op je lijf? „Ja, maar het vergt vooral veel van je geest”, zegt Nanja van den Broek uit Hillegom. Ze is wereldrecordhouder freediving in de discipline ’variable weight’. Los daarvan heeft ze ook nog even dertig Nederlandse records op haar naam staan.

Ze was lerares en stond in de meubelzaak van haar familie in Heemstede. Nu combineert ze onderwijs, ondernemen en duiken in haar eigen trainingsbedrijf. Daarnaast strijdt ze als ambassadeur van de Plastic Soup Foundation voor een schonere wereld. „Als je op een andere manier denkt, kom je tot betere resultaten. Voor jezelf en voor de wereld.”

„Mijn doel was niet zo zeer om een wereldrecord te vestigen. Mijn doel was om anderen te helpen door over mijn leven te vertellen.”

Als wereldrecordhouder freediving probeert Nanja van den Broek een voorbeeld te zijn voor anderen. En nee, je hoeft echt geen minutenlang onder water te blijven om wat van haar op te steken. Maar duik in haar gedachtewereld en ze houdt je een spiegel voor. Over presteren, plastic soup en keuzes in de liefde. Een vraaggesprek aan de hand van waterwoorden.

De bron

„Ik groeide op in Heemstede als oudste in een gezin met twee jongere broers. Mijn ouders hadden een meubelzaak, We woonden vlakbij de winkel. Van huis uit heb ik wel wat ondernemersbloed. Dat wil zeggen dat ik graag mijn eigen koers volg en de vrijheid en de verantwoordelijkheid zoek om mijn eigen beslissingen te nemen. Na het atheneum volgde ik de Pabo en heb ik vier jaar voor de klas gestaan. Op een school voor speciaal onderwijs gaf ik les op het oude LOM aan kinderen met leer- en opvoedingsmoeilijkheden. Het contact met de leerlingen vond ik heel leuk, vooral omdat het om kinderen ging die extra aandacht nodig hadden. Maar de verplichte administratie die in het onderwijs is geslopen, vind ik dodelijk. Ik werk liever met mensen dan met papieren.”

„Om meer zelfstandig te kunnen werken, maakte ik de overstap naar de meubelzaak van mijn familie, die inmiddels door mijn broer is overgenomen. Intussen was ik al veel aan het duiken. Na waterpolo, zwemmen en persluchtduiken, richtte ik me steeds meer op het freediven. Uiteindelijk ben ik daarmee voor mezelf begonnen en ging ik stap voor stap minder in de winkel werken. Met mijn bedrijf Enker geef ik bedrijfstrainingen, ik ben coach en duikinstructeur. Daarmee komen mijn onderwijsachtergrond, mijn ondernemerservaring en mijn duikpassie bij elkaar. Dat les geven begon als een hobby. Langzamerhand kreeg ik het er zo druk mee dat ik tijdgebrek kreeg. Dus ik dacht: ik ga er geld voor vragen, dan wordt het wel wat rustiger. Maar het werd alleen maar drukker.

Inmiddels kan ik helemaal van mijn eigen bedrijf leven. Dat heb ik mede te danken aan mijn wereldrecord.”

De diepte in (1)

„Om diep te duiken, moet je niet in Nederland zijn. De Noordzee is maar veertig meter diep, heeft veel stromingen en het zicht is slecht. Dus voor mijn wereldrecord moest ik naar Egypte. Omdat ik mijn kinderen niet zo lang wilde missen, moest ik mijn dieptetraining daar beperken tot drie korte periodes. Voor het record ging ik aan een touw met een gewicht naar beneden, in een soort liftconstructie. In één minuut en 15 seconden naar beneden en daarna in één minuut en 45 seconden op eigen kracht omhoog, in één ademteug.”

„Mijn record is van 2015 en staat nog steeds. Ik ben er trots op dat niemand ter wereld dat heeft verbeterd. Het bijzondere is dat ik helemaal niet het meest ideale lijf heb voor deze sport. Maar lichaamsvorm en longinhoud, zijn niet het belangrijkste. Een record vestigen, zit vooral tussen je oren.”

„Ik heb een sterke kop. Maar denk niet dat ik alles durf, want dat is helemaal niet waar. Het is me gelukt omdat ik kon leunen op een goed team om me heen. Daarin heb ik durven kiezen voor mensen die compleet anders zijn dan ikzelf.”

De diepte in (2)

Prachtig, zo’n wereldrecord. Maar waarom eigenlijk? „Ik wil alles uit mijn leven halen wat erin zit. Daarin ben ik een soort Pippi Langkous. Die zei ook: ’Ik heb het nog nooit gedaan, dus ik denk wel dat ik het kan’. Ook zag ik het als een verlengstuk van mijn bedrijfje. Bij mijn coaching stimuleer ik anderen om een betere versie van zichzelf te zijn. Ik zeg steeds: durf te kijken naar jezelf en vraag je af wat je goed doet en wat beter kan. Daarin wil ik zelf het goede voorbeeld geven. Want ik kan wel zeggen wat een ander moet doen, maar ze nemen me serieuzer als ze weten dat ik het zelf ook heb gedaan.”

Drijfveer

„Bij een opleiding neuro linguïstisch programmeren ben ik me gaan verdiepen in wat je in het hoofd van mensen kunt veranderen om betere resultaten te halen. Daarbij deed ik ook bij mezelf een bijzondere ontdekking: toen ik het een tijd heel druk had, ging ik minder trainen. Maar tot mijn verbazing werden mijn tijden en afstanden steeds beter. Dat vond ik zo fascinerend dat ik dat in mijn coaching ben gaan toepassen. Nu leg ik anderen uit dat rust nemen kan helpen bij het verbeteren van je prestaties. En dat je soms anders moet kijken naar presteren. Kijk, deze maatschappij vraagt altijd maar om meer en meer, maar je wordt echt niet beter als je alleen maar harder en meer gaat werken. Je presteert juist beter als je een goede balans vindt tussen rust en werk. En je kunt pas excelleren als je rust combineert met je prestaties.”

Door het ijs zakken

„Het duiken is een spiegel van mezelf. Ik durf te kijken naar mezelf en diep te gaan om mezelf te verbeteren. Veel mensen durven dat niet omdat ze bang zijn om door het ijs te zakken. Ze zijn bang om fouten te maken. Geen wonder, want op school word je afgerekend op je fouten. Als je bij een proefwerk van honderd vragen een fout maakt, wordt die met rood omcirkeld en krijg je je papier terug met de opmerking dat er een fout is gemaakt. Ik ben van de positieve kant en noteer liever dat er 99 antwoorden goed zijn. Ik vind ook dat je best fouten mag maken. Wat is er verkeerd aan door het ijs zakken? Je mag best op je bek gaan. Daar leer je toch van? Als je aan de kant blijft staan, proef je niet van het avontuur van het schaatsen. Dan hoor je het ijs niet kraken en mis je veel.”

Kopje onder

„Verwacht nou niet dat ik alles kan en weet, hoor. Ik maak ook fouten. Toen ik pas als zelfstandige was begonnen, nam ik veel te veel werk aan. Zoals bijna elke ZZP-er dat doet. Dat was een lesje. Het dwong me na te denken over wat belangrijk is in het leven. Ik leerde om niet alleen voor geld en omzet te kiezen, maar vooral ja te zeggen tegen dingen waar ik blij van word. Dat lesje leverde me een schrammetje op, maar de positieve keerzijde is dat ik nu begrijp wat er omgaat in mensen met een burn-out. Dan ben ik gauw geneigd om te zeggen dat ze de lat niet zo hoog moeten leggen. Of dat ze ook wel eens onder de lat mogen doorlopen.” Maar daar krijg je toch geen wereldkampioenen mee? „Niet als je het elke keer doet. Je moet je energie selectief gebruiken.”

Waterlanders

„Ik ben wel een beetje een jankerd. Als ik het te druk heb, kan ik in huilen uitbarsten. Ook de dag na mijn wereldrecord heb ik tranen met tuiten gehuild, als pure ontlading.”

„In een groter verband kan de onverschilligheid van de mensheid over de natuur me soms tot tranen bewegen. Alles wordt in plastic verpakt, als het regent komt er plastic uit de lucht en zelfs de vissen eten plastic omdat de oceanen er vol mee zitten. Overal waar ik duik, kom ik plastic tegen. Toen ik laatst bij de Bahama’s dook, zag ik een hele school dolfijnen. Twee ervan speelden met een plastic zak die daar in het water rondslingerde. Levensgevaarlijk, want als ze zo’n ding doorslikken, gaan ze dood. We hebben die troep opgeruimd, maar daarmee is het probleem natuurlijk niet opgelost.”

„Om er echt wat aan te doen, ben ik ambassadeur van de Plastic Soup Foundation. In lesprogramma’s voor scholen vertel ik online over mijn duik-ervaringen en over wat ik onder water tegenkom. Ik hoop dat dat iets losmaakt bij anderen. En dat ze rondzwervend plastic op straat opruimen. Dat ze geen plastic zakken meenemen bij supermarkten. En dat ze gewoon servies gebruiken bij een barbecue, in plaats van plastic spul. Het zijn maar kleine stapjes, maar je moet ergens beginnen om het grotere probleem aan te pakken. Er is toch niks op tegen om een wereldverbeteraar te zijn?”

Geld als water

„Als ik geld als water had, zou ik niet veel anders leven dan nu. Meer geld maakt je echt niet gelukkig. Als geld mijn doel zou zijn, zou ik wel een ander bedrijf hebben. Ik vind groei en persoonlijk welzijn belangrijker dan een vette spaarrekening. Gelukkig gaat het soms samen: bedrijven die iets toevoegen aan een beter milieu en het welzijn van medewerkers en klanten doen het vaak veel beter dan bedrijven die alleen maar naar rendement kijken.”

Vergezicht

„Mijn plannen gaan niet verder dan een paar jaar, want ik ben van de korte termijn en kansen pakken. De komende tijd doe ik weer lezingen en motivatiespeeches en dit najaar ga ik met walvissen zwemmen bij de Azoren. Daar maak ik nieuwe filmpjes voor de Plastic Soup Foundation. Omdat alle kleine beetjes helpen. Als we zouden beseffen dat we als mensheid de grootste plaag zijn op de wereld, zouden we anders met de aarde omgaan.”

Meer nieuws uit Lifestyle

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.