Premium

Varen als broodwinning: doordeweeks met Filipijnse matroos aan boord, weekend thuis op Texel met gezin

Varen als broodwinning: doordeweeks met Filipijnse matroos aan boord, weekend thuis op Texel met gezin
Simon Daalder op de brug van zijn schip.

Simon Daalder parkeert zijn 67 meter lange zandschip met gemak aan de kade in Schagen. Nog voor de trossen vast zitten, neemt de grijper van de kraan op de kade al een eerste hap uit de bak zand. Drie meter diep zit het schip vol zand, duizend ton. Het bedrijf Spaansen verkoopt het weer aan de bouw en bollenboeren.

Vijf dagen per week is hij met zijn 67 meter lange schip Linsi te vinden op de binnenwateren in Noord-Holland, het IJsselmeer en de Waddenzee. Aan boord een Filipijnse matroos die voor drie maanden is ingehuurd. Vanuit de stuurhut heeft Simon perfect zicht op het schip en de omgeving. Naast de vele apparatuur staat een foto van zijn vrouw en drie kinderen. „We hebben gewoon een huis op Texel. Toen ik dit schip wilde overnemen, adviseerde een bank nog om mijn huis te verkopen zodat de lasten lager zijn. Maar dat wil ik niet. Ook mijn vrouw voelde daar niet voor. De kinderen kunnen nu gewoon naar school.”

Op zich is er wel genoeg ruimte om te wonen. Zes mensen kunnen er slapen. Door de week zit Simon er en de Filipijnse matroos woont er permanent. Een ruime woonkamer, keuken, slaapkamers en badkamer. Achterop het schip ligt een bootje en staat zijn auto. Die kan hij met een kraan zo op de kade zetten. „In het weekend ben ik gewoon thuis en soms door de week een nachtje wanneer ik in de buurt ben. Als gezin weten we niet beter.”

Varen als broodwinning: doordeweeks met Filipijnse matroos aan boord, weekend thuis op Texel met gezin
Onderweg gaan de meeste bruggen op tijd open.

In de buurt zijn hangt weer af van het vaarschema van die week. Hij begon deze maandag met lossen in Schagen, dan via Den Helder op de Waddenzee bij een zandzuiger zand innemen, naar Alkmaar, een dag later lossen en door naar De Zaan om dan in IJmuiden zand in te nemen voor een losplaats in Diemen. Terug naar IJmuiden om grind te halen dat naar Harlingen moet en dan weer naar Den Helder. Een rondje Holland. „Veel op de binnenwateren, maar ook over het Alkmaardermeer, op zee om te laden en over het IJsselmeer waar het soms flink kan spoken”, dat hij onderstreept met een filmpje op zijn telefoon: het schip rolt en de golven slaan over het volgeladen schip. „Zinken doet het niet.”

Investering

Hij is zelfstandig schipper, met een eigen schip en een contract met Spaansen. 44 jaar is hij nu en hij vaart al 29 jaar. Die liefde is niet vreemd, want zijn vader was visser en later sleper. „Dat wilde ik ook wel, maar op Texel was daar geen opleiding voor. Ik koos toen voor een koksopleiding, maar besloot later toch te gaan varen. Binnenvaart, daarna de visserij en weer terug naar de binnenvaart. Eerst als schipper in loondienst en in 2003 mijn eigen schip. Een flinke investering, maar ik kan er een goede boterham mee verdienen en mijn vrouw werkt ook nog in het onderwijs.”

Ondertussen hapt de grijper de ene na de andere bak zand eruit. Soms een harde dreun wanneer de grijper tegen de binnenkant van het ruim slaat. „Dit zand gaat naar de bollenboeren. Dat mag geen zout meer bevatten. Daarom spoelen we het zeezand tijdens het varen. Dat zout gaat dan via het spuien weer naar buiten.”

Varen als broodwinning: doordeweeks met Filipijnse matroos aan boord, weekend thuis op Texel met gezin
Aanmeren met een volle bak aan de kade in Schagen.

In de tussentijd is een tweede zandschip aangekomen dat nog moet wachten. Een stuk verderop komt een ander leeg zandschip achteruit. Dat heeft gelost bij een nieuw bedrijf dat sinds een jaar is geopend. Samen met de asfaltcentrale zijn er nu drie zandlosplaatsen in Schagen. Een beetje veel. Helaas staat de asfaltcentrale momenteel stil, nadat het bedrijf een aanbesteding had verloren. Nu wordt het asfalt voor wegwerkzaamheden in de regio aangevoerd met vrachtwagens vanuit Amsterdam. Niet bepaald milieuvriendelijk, terwijl de binnenvaart dat wel is. „Mijn schip heeft een motor die vergelijkbaar is met twee vrachtwagens, maar ik vervoer wel in een keer de hoeveelheid van 32 vrachtwagens met zand.”

Na dik twee uur, inclusief koffiepauze van de kraandrijver, is de Linsi leeg. Het schip ligt nu twee meter hoger. De motoren worden gestart, de matroos staat voorop met zijn portofoon, en Simon vaart achteruit, draait en gaat het Schagerkanaal op. Twee bruggen gaan vlot open, net als de brug na het opdraaien van het Noordhollands Kanaal. Daar staat inmiddels een lange file. Het duurt lang voor de op afstand bediende brug namelijk na de passage weer dicht gaat. „En het is toch ook niet nodig om voor iedere zeilboot meteen de brug open te zetten. Die kunnen veel meer in konvooi varen”, suggereert hij.

Lees ook: Oproep schippers: ’Kies bij aanbesteding voor binnenvaart’ [video]

Obstakel

De tientallen bruggen en sluizen zijn het grootste obstakel voor zowel de binnenvaart als het wegvervoer. De voor dit kanaal kenmerkende vlotbruggen, waar een enkele auto en vooral veel fietsers overheen gaan, schuiven net op tijd open. Maar soms gaat het mis, zoals bij Burgervlotbrug. Die is al twee keer door een schip aangevaren.

Voor de spoorbrug is het even wachten tot de trein voorbij is. De volgende brug is hoog genoeg om zelfs met een leeg schip onder door te varen. Ideaal. De brugbediening gaat deze dag goed, maar er zijn dagen dat lang moet worden gewacht. Of nog erger, dat er stremmingen zijn. Dan wordt het omvaren geblazen. „Die extra vaartijd en brandstof is dan voor eigen rekening.”

In Den Helder staat de sluisdeur al open en de brug omhoog, zodat hij meteen naar binnen kan schuiven. Een motorjacht gaat ook de schutsluis in. Een paar centimeter zakken de schepen, het is eb, zodat de deur weer snel opent.

Op naar zee voor een nieuwe lading zand.

Meer nieuws uit Regio

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.