Premium

Kerk moet zuinig doen met wierook

Kerk moet zuinig doen met wierook
Een wierookboom in Oman.

De honderden miljoenen mensen wereldwijd die wierook gebruiken moeten zuinig aan gaan doen met het geurige goedje.

De productie zal in de komende twintig jaar namelijk halveren. Nederlandse en Ethiopische wetenschappers trekken deze alarmerende conclusie in een studie naar populaties van wierookbomen in de Hoorn van Afrika. Door begrazing door rundvee, geiten en kamelen, branden en uitbraken van insectenplagen, neemt het aantal van deze bomen, de Boswellia papyrifera, af. Van hun hars wordt wierook gemaakt.

Al duizenden jaren gebruikt de mens wierook, onder andere in parfums en geurstokjes. Het luchtje wordt vaak verspreid in kerken.

De studie combineert monitoringsonderzoek, dendrochronologie, harsproductie en demografische populatiemodellen. Op 23 plekken in Ethiopië, Eritrea en Sudan zijn metingen gedaan naar de populaties van wierookbomen. Sommige locaties zijn zelfs jarenlang in de gaten gehouden. Bij 18 van die populaties is nauwelijks de groei van nieuwe bomen waargenomen. Op vier locaties zijn de leeftijden van de bomen bepaald door jaarringenonderzoek. Hiermee is een inschatting gemaakt van de demografische verdeling in populaties en de perioden waarin geen regeneratie heeft plaatsgevonden. Bij twee van de vier populaties vond er een halve eeuw lang geen regeneratie plaats. Bij de andere twee populaties was dit een kwart eeuw.

De onderzoekers, onder meer van de Universiteit Wageningen, pleiten voor een collectieve aanpak om de ineenstorting van populaties te voorkomen: verbeterde initiatieven voor bosherstel, bescherming van bosgebieden en jonge planten, het aanplanten en verzorgen van nieuwe bomen, aangepaste wetten en regelgeving, en de handhaving daarvan. Dr. Abeje Eshete van de Ethiopian Environment and Forest Research Institute: „Er zijn al betere richtlijnen voor exploitatie, maar deze moeten wel nageleefd worden. Dit vraagt om betere instructies en handhaving. Niet alleen moet het management van bossen en bomen verbeterd worden. Controle en management in de hele keten is nodig, waaronder een eerlijke verdeling van de inkomsten.”

Het onderzoek laat ook zien dat er vergelijkbare bedreigingen zijn voor andere soorten wierookbomen die voorkomen in Oman, Yemen, India, Somalië en Kenia. Samenwerking tussen een internationaal team van specialisten, overheden, handelaars en consumenten is nodig om soorten te beschermen en duurzaam management te stimuleren.

Meer nieuws uit Achtergrond

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.