Premium

Zwemles voor de allerkleinsten: lucht is in dit geval een belangrijke beloning

Zwemles voor de allerkleinsten: lucht is in dit geval een belangrijke beloning
© Renata Jansen

Snikkend staat kleine Miles op de rand van het zwembad. Hij wil eigenlijk niet. Dan klinken de sleutelwoorden: Ready? Go! Hij neemt nog een hap lucht en duikt in het water. Om even later keurig op zijn rug te drijven. De held! Mocht deze dreumes in de sloot voor zijn huis vallen, dan weet hij te overleven.

Een peuter of dreumes - zoals mijn kleinzoon Miles van twintig maanden oud - heeft de neiging helemaal niets te doen als hij per ongeluk in het water valt. Een kind dat verdrinkt is bedrieglijk stil. Niks zwaaien, schreeuwen of hysterisch bewegen. Verdrinking is een stille dood. En één van de meest voorkomende doodsoorzaken bij kinderen van nul tot vier jaar.

Een filmpje in onze familie-app. Miles rent op zijn gele laarsjes naar de sloot waar de eendjes zwemmen. Mijn schoondochter pakt hem op tijd beet. „En daarom zit jij dus op zwemles”, roept ze.

Toen mijn zoon vertelde dat Miles op zwemles zou gaan, begreep ik dat in eerste instantie niet. Kinderen zijn toch pas vanaf een jaar of vier fysiek in staat de zwemslag te maken? Dat kinderen al op heel jonge leeftijd zelfredzaam kunnen zijn in het water, was totaal nieuw voor me. En waarschijnlijk ook voor vele andere mensen. Reden om contact te leggen met Infant Aquatic Survival Specialist Linde van Ettinger-Jelsma (31) in Haarlem. Zij leert onze Miles te overleven als hij per ongeluk in het water is gevallen.

Zwemles voor de allerkleinsten: lucht is in dit geval een belangrijke beloning
© Renata Jansen

„Het is mijn missie”, vertelt ze. „Ik denk dat het zwemonderwijs aan verandering toe is en dat kinderen veel eerder geleerd moet worden wat ze moeten doen in het water. Of je nu wilt of niet: water heeft grote aantrekkingskracht op kinderen. Ik wil ervoor zorgen dat overlevingszwemmen voor de allerkleinsten net zo geaccepteerd raakt als de zwemles voor kinderen vanaf vier jaar.”

We hebben afgesproken in Kenamju. In het chloorvrije, maar dankzij een supermodern filtersysteem wel brandschone, zwembad van deze sportschool van de judoka-familie Van der Geest geeft zij haar overlevingszwemlessen. Soms al aan baby’s van acht maanden oud. Hoe is dat zo gekomen?

„Eigenlijk door onze zoon Tijmen die nu twee jaar en drie maanden oud is. Mijn man en ik zijn beiden fanatieke watersporters. We houden van het water. ’Onze zoon gaat opgroeien in een waterrijke omgeving’, drong het plots goed tot me door. Ik heb sportmanagement gestudeerd en een master in cultuur en verandermanagement afgerond en werkte toen nog bij de Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij in IJmuiden. Als geen ander was ik beducht op verdrinkingsgevaar. Vrienden lieten me eind 2017 een filmpje zien van een jongetje van nog geen anderhalf jaar oud dat met kleren aan op zijn rug wist te drijven om adem te kunnen halen. Ik was overdonderd. Dat ik in die zeven jaar dat ik bij de KNRM werkte nou nog nooit had gehoord van dit fenomeen.”

Zwemles voor de allerkleinsten: lucht is in dit geval een belangrijke beloning

Moeder

Ze verdiepte zich direct in het onderwerp.

„In eerste instantie met de bedoeling om zelf Tijmen, die toen nog geen jaar oud was, les te kunnen geven. Als moeder voel je je immers uitermate verantwoordelijk voor het leven van je kind. In heel ons land bleken maar een paar gecertificeerde instructeurs te werken. Terwijl de methode in Amerika al in 1966 was ontwikkeld.” Linde interviewde het handjevol instructeurs, observeerde de lessen, sprak met ouders van kinderen die het programma volgden en besloot - vier maanden nadat ze dat bewuste filmpje had gezien - naar Colorado te vliegen. „Mijn ouders hadden vanaf mijn geboorte voor mijn toekomst gespaard, nu had ik een mooi doel om mijn spaargeld te investeren. Weloverwogen koos ik voor de instructeursopleiding bij Infant Aquatics. In mijn ogen de meest oprechte lesvorm die ik kon vinden.”

Ze kreeg les van een fenomeen: de nu 71-jarige Judy Heumann die haar leven heeft gewijd aan survivalzwemmen voor de allerkleinsten. Ze heeft wereldwijd meer dan honderd instructeurs opgeleid. „Zij heeft me samen met haar dochter Kyla Blum alles geleerd wat ik nodig had. Zes weken lang kreeg ik zeven uur per dag les.”

Effect

En nu heeft ze met haar zwemschool ’Blijven Drijven’ een jaar erop zitten. Op de vraag of ze wel eens iets terughoort van het effect van haar lessen: „Heel toevallig hebben ouders van Vera, een meisje van tweeënhalf, me vorige maand laten weten dat ze geen spijt hebben van hun investering. Het kind was met luier en kleding aan in het zwembad gevallen en zorgde dat ze op haar rug ging drijven. Haar moeder had haar daarna vrij snel uit het water kunnen halen. Vera was nog niet eens klaar met het programma.”

Zwemles voor de allerkleinsten: lucht is in dit geval een belangrijke beloning
Miles (20 maanden) leert zichzelf te redden na een onverwachte val in het water.
© Renata Jansen

Miles heeft inmiddels zijn eerste zwemdiploma gehaald. Hij kan dankzij Linde zelfstandig vooruit komen onder water, vervolgens omrollen naar de rug om adem te halen en dan blijven drijven. Om vervolgens weer in het water terug te rollen naar de buik en verder te zwemmen. Hiervoor kreeg Miles meerdere dagen in de week tien minuten privéles van Linde. Een aandoenlijk gezicht. En het was bijzonder te zien hoe Linde in staat was dat kleine mannetje steeds meer vaardigheden aan te leren. „Lucht is in dit geval een belangrijke beloning.”

De zwem-drijf-zwemmethode is een stevige basis maar Linde kleurt haar lessen wel op haar eigen manier in. Zeker omdat Linde met de allerkleinsten werkt, stelt ze zich flexibel op.

„Ik werk vanuit de drie V’s. Vriendelijkheid, veiligheid, vertrouwen. Het heeft geen zin om een kind over de klip te jagen. Als het even niet gaat, stap ik over op iets anders. Dat heb je zelf kunnen zien toen je naar de zwemles van Miles kwam kijken. Maar uiteindelijk kan elke uk de zwem- en drijfvaardigheden aanleren. Soms ben ik er zelf verbaasd door. Dan weet een kind me echt te verrassen. Dat zijn oprecht mooie momenten. Het jongste kind dat ik les heb gegeven, was acht maanden. Fysiek kon ze nog nog niet vooruitkomen door te trappelen met haar beentjes, maar ze had wel geleerd om op haar rug te blijven drijven.”

Zwemles voor de allerkleinsten: lucht is in dit geval een belangrijke beloning
© Renata Jansen

Ervaring

Mede dankzij haar ervaringen bij de Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij, waar ze onder meer verantwoordelijk was voor de inzet van professionele lifeguards en de woordvoering deed, heeft Linde ervoor gezorgd dat er een netwerk is opgezet van instructeurs van de zwem-drijf-zwemmethode. Ze heeft voor een website gezorgd die je de weg wijst naar een betrouwbare instructeur bij jou in de buurt. „We zijn nu met vijf instructeurs. Uitbreiding kan ik alleen maar toejuichen. Ik vertelde al dat het mijn missie is om de kans op verdrinking bij de allerkleinsten te verkleinen.”

De avond na het interview pas ik op Miles. Als ik hem in bad laat spelen valt het me op dat hij telkens met zijn hoofd onder water gaat en probeert te drijven op zijn rug. Linde had me verteld dat het belangrijk is dat de kinderen, nadat ze bij haar de cursus hebben afgerond, hun aangeleerde vaardigheden blijven oefenen. Miles doet dat uit zichzelf. Geweldig! Maar Miles is natuurlijk ook heel bijzonder. Want hij is mijn kleinkind. En welke oma kan nu zeggen dat haar kleinzoon van twintig maanden zijn eerste zwemdiploma heeft gehaald?

www.blijvendrijven.nl en www.zwemdrijfzwem.nl

Meer nieuws uit Lifestyle

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.