Premium

Luchtruim gesloten; de bom mag ontploffen op strand Bloemendaal

Luchtruim gesloten; de bom mag ontploffen op strand Bloemendaal
,,Ja, het is een erg zware jongen voor ons doen. Wat een joekel hè?’’, zegt Majoor Van Rooij.
© united photos/toussaint kluiters
Bloemendaal aan zee

Het vernietigen van een bijzonder grote Duitse vliegtuigbom op het strand van Bloemendaal heeft dinsdag het openbare leven even stilgezet. Strandgangers werden tegengehouden, vissersschepen weggestuurd, het luchtruim gesloten. Vandaag, woensdag, brengt de Explosieven Opruimingsdienst (EOD) een tweede, nog zwaardere bom tot ontploffing.

De bommen van 1.000 en 1.200 kilo werden in september op zes en acht meter diepte gevonden in een pieperveldje nabij Rijsenhout, in het verlengde van de Kaagbaan. Ze zijn dinsdag naar Bloemendaal vervoerd, omdat het strand een relatief veilige plek is om de boel op te blazen.

Hoofd operatie majoor Werner van Rooij van de EOD heeft de leiding over deze operatie. Dinsdag 15.30 uur is de detonatie van de eerste bom geprogrammeerd.

,,We konden beide bommen niet ter plaatse vernietigen, omdat in de bodem van de Haarlemmermeer een niet-waterdoorlatende kleilaag zit. Als je de bommen daar zou opblazen, krijg je de volgende watersnoodramp.’’ Dat komt vanwege het kwelwater dat dan gaat opborrelen.

Majoor Van Rooij toont een fotoalbum met daarin een afbeelding van de enorme bom met een explosieve lading van 757 kilo TNT. Hij pakt er een schematische tekening bij. Een duiker moest in Rijsenhout, in een gat van vijf bij vijf, op acht meter diepte, opereren om ter plekke de ontsteker te identificeren aan de hand van een nummer dat erin is gegraveerd.

,,Dan weet je met welk type je te maken hebt. Daartoe moesten we eerst een kapje van de ontsteker afhalen om het nummer te kunnen lezen.’’

Hij laat een foto zien van een futuristisch ogend apparaat met vier kleine onderwatercamera’s, dat met zijn tentakels over de afdekplaat van de ontsteker heen werd gezet. En dat alles in troebel kleiwater. Door een slangetje met helder water te richten op de camera’s, kreeg een technicus in de ’regiekamer’ helder beeld. Hij instrueerde de duiker.

,,De duiker moest vervolgens handmatig een gat frezen om de kap eraf te halen en het nummer te lezen, zonder dat hij de bom onder water optilt of beroert. We willen namelijk uitsluiten dat we te maken hebben met ontsteker nummer ’17’; een heel gevaarlijke met een slagpin die onder veerdruk staat. Die kan á la minute afgaan. Dat wil je dus niet.’’

De EOD heeft dit moderne ontmantelingssysteem twee keer ’droog’ geoefend, onder water op een nepbom. Eind januari was het voor het echie. Een levensgevaarlijke operatie die goed afliep. Uiteindelijk kwamen de twee zware Rijsenhoutse brisantbommen na zeventig jaar boven water.

De majoor toont nóg een foto uit zijn album: ,,Deze van 1200 kilogram wordt woensdag gedaan. Ja, het is een erg zware jongen voor ons doen. Wat een joekel hè?’’

De bommen zijn maanden in depot bewaard en dinsdag naar Bloemendaal vervoerd. De EOD gebruikt twee keer een lading van 3,5 kilo om de boel te laten ontploffen. ,,Daarmee activeren we de springstof in de bom. Dat gaat snel. In theorie is het: boem-boem-boem, in de praktijk is het in één keer BAF.’’

De branding ruist vertrouwd, hier op het Bloemendaalse strand. Werner van Rooij is een gepassioneerd verteller. In de nabijheid staan mensen van de boswachterij, kustwacht, havenbedrijf, Rijkswaterstaat, politie en boa’s te controleren op alles wat beweegt.

Vanaf 15 uur checken helikopters of zich ergens in de buurt nog personen bevinden. Het luchtruim wordt in overleg met Schiphol tijdelijk gesloten. Dan is het 15.30 uur. Aftellen :3-2-1: Boem.

Woensdag volgt de bom van 1.250 kilo.

Meer nieuws uit Haarlem

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.