Premium

Hitteprotocol? Soms gaat een hardloopwedstrijd door, maar soms niet [video]

Hitteprotocol? Soms gaat een hardloopwedstrijd door, maar soms niet [video]
Verkoeling bij de marathon van Rotterdam dit jaar.
© Foto ANP/ROBIN UTRECHT
Alkmaar

In het tropische weekeinde pal na Hemelvaart popte, niet voor het eerst, de vraag op: Met welke hitte is het nog verantwoord om te rennen?

Sommige hardloopwedstrijden werden afgelast, een enkele te elfder ure, andere gingen juist wél door. „Het is best ingewikkelde materie”, zegt Cees Pronk, directeur evenementen en sponsoring bij Le Champion.

Je bereidt je als organisator altijd tot in detail voor op een sportevenement, in samenspraak met hulpdiensten en gemeente(n), vertelt Pronk. Maar soms dwingt de situatie ertoe dat de wedstrijd toch niet door kan gaan, ook als je zo’n besluit pas op een laat moment kunt nemen. Je hebt parameters, protocollen, extra (voorzorgs)maatregelen, maar een eenduidig antwoord? Nee.

Lees ook: Tien mensen onwel door hitte tijdens marathon in Leiden

Het in Alkmaar zetelende Le Champion is verantwoordelijk voor meer dan zestig fiets-, wandel- en hardloopevenementen, waaronder de Dam tot Damloop, de Halve van Egmond en de Ronde van Noord-Holland.

Als organisator bereid je je dus ’tot in de puntjes voor’, legt Pronk uit. En houd je rekening met alle mogelijke weersomstandigheden - maar ook dan kun je nog overrompeld worden. „Wie verwacht er nou dat het 31 graden was begin juni?”

Afgeblazen

In het eerste weekend van juni werden de marathon van Hoorn en de (eenmalige, vanwege een jubileum) Maas en Waal Marathon afgeblazen. Daar kwam kritiek op. „Ik denk dat er dat weekeinde nog wel veel meer evenementen afgelast zijn”, merkt Pronk op. „Er zaten een paar bekendere bij - daar ging de aandacht naar toe.”

Hoorn wilde de wedstrijd van zondag aanvankelijk op zaterdagochtend nog door laten gaan, maar werd geconfronteerd met een negatief advies van verantwoordelijke instanties. „In mijn optiek kon je niet anders”, valt Pronk de Westfriese organisatie bij.

Lees ook: Hete Marathon Hoorn zal weinig pr’s opleveren

Op zondag 2 juni wilde een Saudiër in Hoorn toch van start gaan op de marathon. Hij was speciaal uit Saudi-Arabië voor de wedstrijd naar West-Friesland gekomen. De organisatie wilde het hardloopevenement zaterdagochtend nog doorgang laten vinden, maar keerde later die dag op haar voornemen terug.

„Als die zelfde instanties later het sein toch op rood zetten kun je niets anders dan de trein stilzetten”, zei Hans van Arum, voorzitter van het marathoncomité, die maandag. ,,Als het was doorgegaan, dan was de kans groot dat er mensen in het ziekenhuis terecht waren gekomen.”

In 2016 overleed een 25-jarige vrouw in Zaandam, in het zicht van de finish, na een ’hitteberoerte’. Maar vermoedelijk hebben Rode-Kruisvrijwilligers ook verkeerd gehandeld, bleek na een tv-uitzending van Zembla. In 2014 moesten bij de Leiden Marathon vier mensen naar het ziekenhuis die ’oververhit’ waren geraakt.

Dat heet in medische termen hittestuwing. Als niet (tijdig) wordt ingegrepen, kan een hitteberoerte optreden. Bij een hitteberoerte is de warmteregulering van het lichaam zo in de war, dat direct professionele hulp nodig is. Hittestuwing en een zonnesteek zijn de fases die daaraan vooraf gaan.

Koelbaden

Er moeten nu koelbaden komen bij de Dam tot Damloop in september, zo wil organisator Le Champion. „Wij hebben een aantal jaren geleden hier de regie in gepakt”, zegt Pronk.

Lees ook: Dam tot Damloop wil koelbaden om hittedoden te voorkomen

Er is nu een ’expertgroep hitteproblematiek’, waar bijvoorbeeld het Radboud UMC en de Atletiekunie ook in zitten. Andere organisaties vragen ook nog wel eens om de expertise van Le Champion, aldus Pronk.

Je moet je ook gewoon beter voorbereiden, maakt hij duidelijk. ,,De massa’s zijn vele malen groter geworden. Waar er tien jaar geleden anderhalf miljoen hardlopers waren, zijn dat er nu twee miljoen. Onze verantwoordelijkheid is groot.’’

Sowieso stem je je wedstrijd af met de Geneeskundige Hulporganisatie (GHOR), gemeenten en (eventuele) andere hulpdiensten, legt Pronk uit. Je kijkt hoe warm (of koud) het wordt, maar ook hoe de luchtvochtigheid zich ontwikkelt. Zo nodig richt je extra drinkposten in, zorg je voor extra hulpverleners en druk je deelnemers op het hart zich goed voor te bereiden, al heeft Pronk het idee dat nog maar weinigen ongetraind aan een start verschijnen.

Hitteprotocol? Soms gaat een hardloopwedstrijd door, maar soms niet [video]

„Bewustwording is een heel belangrijk element”, meldt Pronk. „Realiseer je als deelnemer wat dit soort wedstrijden met je lichaam kan doen. Zorg voor voldoende vocht. Voor, tijdens en na. Ben je net ziek geweest? Vraag jezelf dan af of het wel verstandig is.’’

,,Ik heb er diep respect voor als organisaties hun evenement afgelasten’’, gaat Pronk door. ,,Het is niet de makkelijkste beslissing. Je krijgt altijd kritiek van deelnemers: ’Jullie snappen er niks van’.’’

Raar

Al lijkt het dan raar als sommige wedstrijden (De Brabantse Wal-marathon, de Trailrun Leudal, de Driedorpenloop in het Gooi) gewoon doorgaan, en andere niet.

Lees ook: Extra EHBO’ers, water en korte afstanden zorgen voor goed verloop Driedorpenloop op tropische zondag, ’Loop wat langzamer dan normaal’ [video]

Afgelasten is bij de Driedorpenloop ’ook niet echt overwogen’, zei mede-organisator Willem de Leeuw nadien. Er waren wel veel voorzorgsmaatregelen: „Honderd man EHBO, veel (vitamine)water en het advies om voor een kortere afstand te kiezen”, somt De Leeuw op. Overigens werd de halve marathon geschrapt.

,,Ik kan niet inschatten wat de redenen zijn geweest om andere evenementen wel door te kunnen laten gaan’’, reageert Pronk. ,,Een besluit neem je altijd in overleg met betrokken instanties. Die kunnen het sein op oranje, en op rood zetten.’’

Hij gelooft niet dat organisaties bang zijn voor aansprakelijkheidsclaims, zoals af en aan is gesuggereerd. ,,Dat is vanuit de angst besluiten nemen. Maar je neemt een besluit op basis van realiteit. Anders kun je in Nederland niets meer organiseren.’’

Meer nieuws uit Sport

Meest gelezen