Nog nieuw Zaans Medisch Centrum kampt mogelijk met constructiefout; toiletten bron superbacterie

Nog nieuw Zaans Medisch Centrum kampt mogelijk met constructiefout; toiletten bron superbacterie
Zaandam

Toiletten lijken de bron van de hardnekkige multiresistente NDM-bacterie in het nog nieuwe Zaans Medisch Centrum. Dat zegt hoogleraar microbiologie Jan Kluytmans.

„Telkens als de toiletten waren schoongemaakt en gedesinfecteerd, kwamen die de volgende dag toch weer positief uit de test. Bij een aantal kamers kwam dat bij herhaling voor. Daar raakten mensen ook besmet”, zegt Kluytmans, betrokken bij de bestrijding van de bacterie in het nog geen 1,5 jaar oude ziekenhuis.

De hoogleraar gaat er zo goed als zeker van uit dat de wc’s de oorzaak zijn van de besmetting. Bij de laatste vergadering van het ’expertteam’ is besloten de toiletten ’af te koppelen’. „Want je krijgt ze gewoon niet schoon. We moeten eerst weten wat er aan de hand is.”

Overleden

De multiresistente bacterie teistert het ziekenhuis al 16 maanden. Besmette patiënten zijn geïsoleerd verpleegd in eenpersoonskamers door personeel met beschermende handschoenen en kleding. Begin mei is een ’oudere kwetsbare patiënte met een medische geschiedenis’ overleden. Ze kreeg een urinewegontsteking, vermoedelijk door de superbacterie. Die is ongevoelig voor bijna alle antibiotica. Afgelopen maanden daalde het aantal besmettingen

Kluytmans: „Maar het werd niet nul.” Hij spreekt van een ’heel bijzonder probleem’. „Ik heb dit nog nooit eerder zo gezien. Dat een riolering besmet raakt ís gewoon zo, dat kan, maar het is natuurlijk niet de bedoeling dat het terugkomt. Het is een splinternieuw, mooi ziekenhuis en daar zit iets wat we niet begrijpen en wél problemen geeft.”

Ziekenhuizen die met nieuwbouw bezig zijn volgen de situatie op de voet. „Om van te leren. Wellicht zitten er in de moderne rioleringssystemen dingen die problemen geven. We hebben de literatuur gescand en bij oudere ziekenhuizen ken ik dit probleem niet.”

Het zou volgens de hoogleraar ’ingrijpend’ zijn als de riolering niet deugt. „Die zit onder de grond en in beton gegoten. Als daar iets niet goed zit, is het nog maar de vraag hoe dat oplosbaar is.”

Lees ook: Superbacterie in Zaans Medisch Centrum heeft mogelijk rol gespeeld bij overlijden patiënt

Drastische maatregelen

„Maar misschien is het heel simpel op te lossen”, vervolgt hij. Een gespecialiseerd bedrijf doet onderzoek naar de constructie, dat kan volgens het expertteam weken duren. „We gaan er vanuit dat we met deze drastische maatregelen de besmettingen een halt hebben toegeroepen. De toiletten kunnen nu niet meer als besmettingsbron dienen.”

Het ziekenhuis kreeg minder dan 10 ongeruste telefoontjes binnen over de situatie. Volgens arts-microbioloog Marc Bonten van het UMC Utrecht is er voor patiënten geen reden van opname in het Zaans Medisch Centrum af te zien. „Het ziekenhuis zit er bovenop.” Hij noemt hun aanpak ’een schoolvoorbeeld van hoe het moet’.

Omliggende ziekenhuizen

De uitbraak levert volgens hem geen gevaar op voor omliggende ziekenhuizen. „Als een patiënt wordt overgeplaatst gaat er informatie mee: ’Let op, deze patiënt komt uit ons ziekenhuis en wij kampen met dit probleem’.”

Bonten benadrukt dat de bacterie voor gezonde mensen meestal ongevaarlijk is. „Het is een bacterie die alleen infecties veroorzaakt als de patiënt ernstig verzwakt is.” Volgens hem overlijden in Nederland jaarlijks hooguit 10 mensen door een multiresistente bacterie. Het ZMC heeft, zo zegt hij, ’echt pech’. „Het goede nieuws is: ze weten wat de besmettingsbron is. Het heeft niks met slechte hygiëne te maken. ”

Meer nieuws uit Amsterdam

Keuze van de redactie