Premium

Haarlems stadsbeiaardier Rien Donkersloot vindt het heerlijk om een orgel te fileren

Haarlems stadsbeiaardier Rien Donkersloot vindt het heerlijk om een orgel te fileren
Haarlem

De klokken van Haarlem klinken zoet van toon. Het is woensdagmiddag en over de stad waaiert een Slavische dans van Dvorák maar ook het Russische volkslied.

Talloze Haarlemmers en vele toeristen hebben zonder het te weten weleens een optreden van Rien Donkersloot (1985) bijgewoond. Twee keer per week bespeelt hij de carillons van de Grote of St. Bavokerk en de Bakenessertoren. Het maakt hem tegelijkertijd tot een van de meest openbare en meest verborgen musici.

„Het is een mooi romantisch beeld: de musicus die in zijn eentje de trappen beklimt en zonder dat iemand het ziet geweldige dingen doet”, zegt Donkersloot een half uurtje later in de coffeecorner van de Grote Kerk.

Maar zo eenzaam is het vak niet meer. Geregeld neemt hij bezoekers mee naar boven. Op straat wordt hij aangesproken door mensen die met de hond een ommetje lopen om zijn spel te beluisteren. En via zijn Facebookpagina blijft hij in contact met zijn publiek.

Sinds 2012 is Donkersloot stadsbeiaardier van Haarlem. „Een droombaan”, vindt Donkersloot. Je speelt op een schitterende plek op prachtige instrumenten.”

School

Een jaar of twaalf was hij toen hij tijdens een uitstapje met school naar de Laurenskerk in Rotterdam voor het eerst kennismaakt met het carillon. De beiaardier nodigde de klas boven uit en Donkersloot mocht het instrument even uitproberen. De fascinatie is sindsdien niet meer overgegaan. Na zijn orgelstudie aan het Conservatorium van Rotterdam ging hij naar de Beiaardschool in Amersfoort.

Maar ook de liefde voor zijn eerste instrument is gebleven. Sinds hij als tweejarige peuter op het elektrische orgel van zijn vader speelde is Donkersloot in de ban van het instrument. Hij is organist van de St. Joriskerk in Amersfoort en de Laurentiuskerk in Mijnsheerenland. Komende dinsdag speelt hij op het orgel van de Philharmonie, als afsluiting van de serie ’Het uur van het orgel’ en als opmaat van de reeks Zomerconcerten in de Grote of St. Bavokerk.

„Het orgel en het carillon zijn heel verschillende instrumenten. De enige overeenkomst is eigenlijk dat je met handen en voeten speelt. Het carillon lijkt meer op de piano. Je maakt de toon met je vingers zodat je hard en zacht kan spelen en kunt articuleren. Op het orgel ben je bezig met orkestreren.”

De combinatie van eeuwenoude instrumenten en vernuftige techniek fascineert hem. En dan is er die overweldigende hoeveelheid fantastische muziek. Knettergek wordt hij soms als hij voor zijn kasten met bladmuziek staat. En nog steeds ontdekt hij nieuwe dingen.

Samenstelling

Bij het samenstellen van een concertprogramma kijkt Donkersloot in de eerste plaats naar het instrument. Zo kwam hij voor het Cavaillé-Coll-orgel in de Philharmonie uit op een geheel Frans programma. Donkersloot: „Ik schotel niet zo graag een tien-gangenmenu voor met allemaal liflafjes. Liever programmeer ik wat substantiëlere werken.”

Het hoofdgerecht bestaat uit de groots opgezette Zesde symfonie van Widor, waarin alle facetten van het instrument aan bod komen. Als voorafje ging Donkersloot op zoek naar minder bekende muziek. Hij kwam uit bij het enige orgelstuk van Jean Roger-Ducasse, een leerling van Fauré. „Het is een heel impressionistisch stuk. Je hoort er een vredig landschap in terug waarin een hevige onweersbui losbarst.” Voor de stilistische variatie zorgt werk van Boëly, een overgangsfiguur tussen de barok en de romantiek.

Elk orgel is anders en daarom trekt Donkersloot ter voorbereiding van een concert steevast een dag uit om het instrument te leren kennen. „Ik vind het heerlijk om een orgel helemaal te fileren. Wat kan er en wat werkt er juist niet? De meeste musici nemen hun instrument gewoon mee op hun rug. Als organist moet je er in korte tijd een band mee opbouwen.”

Rien Donkersloot (orgel) met werken van Boëly, Roger-Ducasse en Widor op dinsdag 21 mei in de Philharmonie. Aanvang: 20.15 uur.

Meer nieuws uit Haarlem

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.