’Vijverpark Overveen had mooier gekund’

1/2
Overveen

Er is heel lang over gediscussieerd, waarbij de gang naar de rechter niet werd geschuwd: het Marinehospitaalterrein in Overveen. Een gebied van twee hectare ingeklemd tussen de Bloemendaalseweg en de Bijdorplaan, op de grens met Haarlem. Vanaf 1990 lag het terrein braak. Nu is het volgebouwd met een bonte variatie aan woningen. Hoogste tijd voor een rondgang over Vijverpark, zoals het gebied is herdoopt.

Buurtbewoner Teun Schermerhorn is bij uitstek de man die je moet hebben voor alle ins en outs rond de nieuwbouw van Vijverpark in Overveen. Hij volgt al vele jaren de ontwikkeling van het gebied nauwgezet en kritisch en zat onder meer in een klankbordgroep van omwonenden. Vanaf het moment dat ontwikkelaar AM in januari 2016 het terrein bouwrijp ging maken, beschreef Schermerhorn de wording van de nieuwbouwwijk in honderden, wekelijkse kronieken, verluchtigd met foto’s.

We beginnen aan de noordkant van het wijkje bij de spoorlijn Haarlem-Zandvoort. Links van ons ligt het grote appartementencomplex Résidence Vijverpark met daarachter hogeschool Inholland. Rechts staan de eerste villa’s. Er tussenin ligt water. ,,Ik vind met name het appartementengebouw met de gevarieerde gevels heel geslaagd'', zegt Schermerhorn. ,,Maar het staat wel veel te dicht op het water. Bovendien ligt de sloot - want veel meer dan een armzalig slootje is het niet - heel diep ten opzichte van de weg. Dat is echt gevaarlijk. Dikke kans dat er straks iemand inrijdt met zijn auto of fiets. Of dat er een kind in valt. Daar moet je helemaal niet aan denken.''

Hij wijst naar het einde van de sloot, waar een zitbank wordt gebouwd die een flink stuk hoger komt dan het water. ,,Je kukelt zo het water in als je niet uitkijkt. Mijn suggestie: demp die sloot en plant er bomen. Maak een ’tiny forest’! Dan doe je ook meer recht aan het uitgangspunt van Vijverpark: wonen in een parkachtige setting. Want verder komt op dit deel van het terrein amper groen.''

Onbegrijpelijk, vindt Schermerhorn. ,,De invulling van het gebied staat nauwkeurig omschreven in het bestemmingsplan. Ik citeer: ’De integratie van bestaande waardevolle landschappelijke elementen in een hoogwaardige parkachtig milieu’.''

’Vijverpark Overveen had mooier gekund’
Toen het nog allemaal onbebouwd was in 2013
© Archieffoto

Ronkende taal, maar de opzet is duidelijk: veel groen. Dat gaat hier amper komen. ,,Al het groen dat er stond, een paar honderd bomen, zijn vrijwel allemaal gekapt met goedkeuring van toenmalig VVD-wethouder Kokke. De gemeente Bloemendaal heeft het bestemmingsplan volkomen genegeerd.''

We lopen de weg af langs het appartementengebouw met sociale woningbouw, koopappartementen en woningen voor de woongroep Dol-fijn. Er zijn verschillende stijlen in de gevelwand te ontwaren, waaronder ’Venetiaans’ en ’Amsterdamse School’. ,,Ik vind dat architect Ton Mulleners die alle woningen heeft ontworpen zijn best heeft gedaan er variatie in aan te brengen.''

Aan de andere kant van de weg staan villa’s. In totaal telt het hele terrein zo'n 80 woningen. ,,De buurt wilde er 60, het zijn er helaas meer geworden en dat is te zien.'' De villa's hebben allemaal hetzelfde ontwerp, maar lijken verschillend door slim gebruik van diverse kleuren baksteen en hier en daar een ander accent. ,,Ook dat heeft de architect goed aangepakt. Anders was het wel erg saai en eentonig geworden.''

’Vijverpark Overveen had mooier gekund’
Vijverpark bezien vanuit het noorden. Links het appartementengebouw, rechts de eerste villa’s. Op de betonbank bij de sloot Teun Schermerhorn.
© Foto’s United Photos/Toussaint Kluiters

Hij wijst op een weggetje tussen de villa's dat voert naar een parkeergarage in de aflopende kant van de Bloemendaalseweg. Dat kan, want de Bloemendaalseweg ligt een stuk hoger dan Vijverpark. ,,Prachtige oplossing natuurlijk voor de auto's. Dit hadden bewoners op de Bloemendaalseweg verderop ook graag gewild.’’

We slaan de hoek om bij het appartementengebouw. Het gebouw grenst aan een groot plein van InHolland. ,,Hier kun je natuurlijk iets heel moois en gezelligs van maken. Zet er bankjes neer, en bewoners en studenten hebben een heerlijke recreatieplek.''

’Vijverpark Overveen had mooier gekund’
Parkeergarages naast elkaar. Rechts Inholland, links bij de witte auto de andere garage.

Naast het plein is de ingang van de parkeergarage van Inholland. Iets naar links ligt de ingang van de parkeergarage van de bewoners van het appartementencomplex. ,,Ik kan er met mijn verstand niet bij wat hier is gebeurd. Het had natuurlijk voor de hand gelegen om de bewoners van de appartementen gebruik te laten maken van de ingang van de garage van Inholland. Er hoefde dan alleen maar links van die kelder een aparte garage voor hen te worden gemaakt. Zo staat het ook in het bestemmingsplan. Maar nee, er is nu twintig meter verderop een aparte ingang gemaakt: een smalle, steile helling, omdat er niet meer ruimte was. Onbegrijpelijk.''

Het is een van de vele voorbeelden van wat er allemaal nog veel beter had gekund wanneer de gemeente de vinger steviger aan de pols had gehouden, betoogt Schermerhorn. Dieptepunt volgens hem zijn de negen woningen van Bijduinhof die torenhoog boven alles uitsteken in de zuidhoek van het terrein. De woningen zijn gebouwd op het terrein van de oude Van Wijkgarage en grenzen pal aan Vijverpark. Negen woningen op een 'terp' die meters uittorent boven de woningen eromheen. ,,De gemeente heeft nooit echt haar best gedaan om ontwikkelaar Hillgate over te halen samen te werken met AM. Er zijn geen eisen gesteld. Als dat wel was gebeurd had je er een prachtig geheel van kunnen maken. Nu is het een smet op deze wijk. We zijn een goed voorbeeld voor bouwkundigen in het hele land van hoe het niet moet'', oordeelt Schermerhorn.

’Vijverpark Overveen had mooier gekund’
De hoger gelegen woningen van Bijduinhof

We lopen door richting Zijlweg naar het zuidelijk deel van het terrein met de monumentale villa Tetterode als blikvanger. Tussen de nieuwbouw zijn hier en daar doorkijkjes naar de villa. ,,Dat is goed gedaan'', oordeelt Schermerhorn. In het midden van het terrein achter villa Tetterode ligt een grote vijver. ,,Ik vind dit gedeelte van Vijverpark het meest geslaagd omdat hier tenminste sprake is van een vijver, zoals ook de opzet was, en er ruimte is om nieuwe bomen te planten. Want helaas is de monumentale Springertuin verdwenen. Vrijwel alle bomen zijn weg. Doodzonde.''

Wat vindt Schermerhorn van het totaal? ,,Ik vind het voor een nieuwbouwwijk zeker geslaagd, al vind ik het noordelijk deel te versteend. Maar dit resultaat is een stuk beter dan het verschrikkelijke plan Tetrode dat er eerst lag met grote, witte blokkendozen vol appartementen.’’

Aan het slot van de wandeling wil Schermerhorn nog wel iets kwijt: ,,Het bijna 30 jaar durende geklungel met dit terrein laat zien dat een kleine gemeente als Bloemendaal zelfs een klein project als dit niet aan kan. Dat is onkunde, maar ook onwil bij de gemeente om projectontwikkelaars stevig aan te sturen en de eigen bestemmingsplannen serieus te nemen. In dat geval was Vijverpark nog mooier geworden en was het de ’prachtwijk’ geworden die wethouder Kokke in 2011 bij het einde van Park Tetrode aan iedereen beloofde. Bovendien had dan het drama Bijduinhof wellicht voorkomen kunnen worden.’’

Meer nieuws uit Haarlem

Keuze van de redactie