Premium

Pool werkt overdag in de kas, ’s nachts slaapt hij op Schiphol: ’Dit is mensenhandel’

Pool werkt overdag in de kas, ’s nachts slaapt hij op Schiphol: ’Dit is mensenhandel’
Een dakloze slaapt buiten op een bank op Schiphol.
© foto Ella Tilgenkamp
Schiphol

Polen en Hongaren die overdag in de kassen of op het land werken en voor de nacht worden ze afgezet bij Schiphol om daar de nacht door te brengen. Het Leger des Heils ziet dat steeds vaker op Schiphol en spreekt van mensenhandel.

Het zijn niet langer de daklozen, maar de gelukszoekers die stranden op Schiphol, die de meeste hulp nodig hebben. Gelukzoekers klinkt mooi.

Het gaat vooral om economische migranten. Buitenlanders die naar Nederland komen op zoek naar avontuur of een baan. Het gaat dan om backpackers en Oost-Europeanen (vooral uit Polen en Hongarije). Ze hebben allemaal gemeen dat Schiphol hun verblijf- of slaapplaats is.

Met name Polen die werk zoeken of net werk zijn kwijtgeraakt, hangen rond op de luchthaven. Dat constateerde het Leger des Heils al enkele jaren geleden, maar het probleem wordt steeds groter. In het jaarverslag wordt als voorbeeld een 18-jarige vrouw aangehaald. Ze oogt zo jong, dat vaak getwijfeld wordt of ze wel meerderjarig is.

Ze spreekt geen Nederlands of Engels. Met haar Poolse vriend was ze naar Nederland gekomen. Samen zwerven ze rond. Hij zoekt werk en zo hopen ze een kamer te kunnen huren of een hostel te nemen. Geld voor eten is er nauwelijks: een pak koekjes of samen een hamburger. Soms niets. Teruggaan naar Polen is voor hen geen optie.

Dergelijke types komt het Leger des Heils vaker tegen. Maar ook een ernstiger vorm: mensenhandel. Niet in de prostitutie, maar voor de kassen. „Overdag werken ze in de kassen of op het land en voor de nacht worden ze afgezet bij Schiphol om daar de nacht door te brengen. In de ochtend worden ze weer opgehaald om een dag hard te werken voor weinig geld. Het probleem is dat veel van deze mensen zwart gaan werken en zo uitgebuit worden.”

Daklozen

Maar op de luchthaven zitten ook nog altijd echte daklozen. Veelal types die helemaal niet in een nachtopvang willen verblijven, maar liever op Plaza, buiten of in de parkeergarages slapen.

Daarnaast zijn de laatste jaren de remigranten in opkomst. Dan gaat het om Nederlanders die in het buitenland verblijven, een strafbaar feit plegen en na hun gevangenisstraf worden uitgezet. Die staan dan berooid en dakloos op Schiphol.

De luchthaven is voor al deze mensen een prettige plek om te overleven. „Mensen zijn gul, geven iets, halve menu’s blijven staan en in de prullenbakken is ook veel te vinden”, weten ze bij het Leger des Heils dat eigen hulpverleners op de luchthaven heeft rondlopen. Een nachtopvang is er niet op de luchthaven, wel een dienstencentrum dat door Schiphol is gebouwd onder een viaduct.

Maar inmiddels is het een en ander veranderd. De inloop is stopgezet. Eerst konden daklozen binnenlopen voor een kop koffie, een gesprek en gebruik van de computers. Een laagdrempelig aanpak.

Maar die inloop had vooral een aanzuigende werking op de economische migranten. Nu worden alleen mensen met een concrete hulpvraag binnengelaten. GGZ Ingeest heeft twee sociaal psychiatrische verpleegkundigen ingezet om intensief met een aantal zorgmijders aan de slag te gaan.

Leger des Heils

Daarnaast heeft Schiphol een eigen team van begeleiders opgericht: Schiphol Social Work. Hun werkwijze lijkt vergelijkbaar met het Leger des Heils. „We moeten scherp blijven op het grensvlak van handhaving en hulpverlening”, drukt het leger zich voorzichtig uit. Dit jaar krijgt het team nog 50.000 euro van Schiphol, maar eind dit jaar zijn de heilsoldaten niet meer nodig op de luchthaven. Dan neemt het Schipholteam alle begeleiding over.

De aanpak van het team is gericht op het vertrek van daklozen van de luchthaven omdat ze daar overlast zouden opleveren voor reizigers en personeel. Plaza wordt elke nacht gesloten voor niet-reizigers en ook in de parkeergarages wordt gecontroleerd.

De daklozen moeten elders onderdak vinden en wel in de opvang in die gemeente waar ze eerder woonden. Wanneer dat onduidelijk is zoals met buitenlanders, dan is de opvang in Haarlem de aangewezen plaats.

In 2017 is aan 980 personen hulp verleend. Omdat Schiphol de extra kosten niet meer alleen wilde dragen, is intensief overleg gevoerd met twee ministeries. Justitie en Veiligheid neemt de komende twee jaar 337.000 euro voor haar rekening op een totale begroting van acht ton voor de opvang op Schiphol.

Meer nieuws uit Amsterdam

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.