Premium

Omnisportclub Le Champion al 50 jaar op koppositie [video]

Omnisportclub Le Champion al 50 jaar op koppositie [video]
Alkmaar

Een halve eeuw oud, maar nog altijd jong van geest. Le Champion geldt als een trendsetter. In dat tijdsbestek is de van origine bescheiden toerfietsclub uit Purmerend uitgegroeid tot een toonaangevende sportorganisator met 37 werknemers die jaarlijks ruim tweehonderdduizend mensen in beweging krijgt. Portret van een jubilaris.

De tien leden van het eerste uur van Le Champion zijn er inmiddels zo’n twintigduizend. Het zolderkamertje in Assendelft waar vanuit de activiteiten jarenlang werden gecoördineerd, is verruild voor een bedrijfspand in eerst Heiloo en nu Alkmaar.

De toerfietsers hebben gezelschap gekregen van hardlopers, wandelaars en mountainbikers. En het aantal evenementen dat jaarlijks wordt gehouden, is opgelopen tot circa zestig. In een notendop is dat de geschiedenis van Le Champion.

Marktleider

De pijler van het huidige succes is de hardloopkalender. Met de Dam tot Damloop, Amsterdam Marathon, Egmond Halve Marathon, Groet uit Schoorl Run en Zandvoort Circuit Run is Le Champion in deze bedrijfstak een van de twee marktleiders in Nederland.

Omnisportclub Le Champion al 50 jaar op koppositie [video]
Egmond Halve Marathon: de winterklassieker waarbij je rent over het strand en door de duinen.

Het kan verkeren. Want hoe anders was dat in 1973, het vertrekpunt van de latere loopexpansie. Het was de tijd waarin je als hardloper nog voor gek werd versleten. „De boer zei: Ikke werk’n en jullie loop’n? Toen kwam hij met de riek achter ons aan.” Die anekdote is van Gerard Nijboer, die in 1980 olympisch zilver op de marathon zou veroveren en in 1982 Europees kampioen werd.

Baanatleten werden serieus genomen, iemand die op de weg liep was een uitslover en zot. Die breed gedeelde opinie leek geen aanbeveling om een halve marathon te organiseren. Le Champion deed het toch, daartoe aangespoord door bestuurslid Cees Lansbergen.

Schot in de roos

Op 11 maart 1973 was de vuurdoop van ’de halve van Egmond’. Een schot in de roos bleek het. Uit alle windstreken kwamen ze naar het Noord-Hollandse kustdorp, negenhonderd in totaal. De lokale held Joop Smit won.

Omnisportclub Le Champion al 50 jaar op koppositie [video]
Dam tot Dam Wandeltocht: oversteken van Amsterdam naar Zaandam.

De wedstrijd over het strand en door de duinen, sinds de tweede editie altijd op de tweede zondag van januari geprogrammeerd, groeide uit tot een winterklassieker. Met dank ook aan heroïsche afleveringen, zoals die in 1985. Hevige sneeuwval, een snijdende storm en een temperatuur van zes graden onder nul geselden de duizenden deelnemers.

’Wilde loop’

De strijdbijl met de Nederlandse atletiekbond, die het evenement in de eerste vijf jaar tot ’wilde loop’ had bestempeld, was toen inmiddels begraven. De ’boycot’ was overigens weinig effectief geweest: Nederlandse topatleten zwichtten niet voor het dreigement van schorsing, al schreven sommigen zich uit voorzorg onder een andere naam in.

De rebelse pioniers met lange manen en baarden werden gaandeweg afgelost door de lichtvoetige Afrikanen die nog altijd de wegatletiek domineren. Die machtswisseling kon eveneens op het conto van Lansbergen worden geschreven.

Omnisportclub Le Champion al 50 jaar op koppositie [video]
Egmond-Pier-Egmond: mountainbikerace over het Noordzeestrand.
© Foto’s Bas Beentjes

De drijvende kracht achter Le Champion, die in 1986 de eerste bezoldigd directeur werd, ontpopte zich tot een toonzetter. De introductie van de Kenianen in de Nederlandse wegwedstrijden?

De razend populaire businesscategorie, waarin lopers voor bedrijventeams uitkomen? Het trimloopboekje, ooit de bijbel voor tienduizenden recreanten?

Het duel tussen mannen en eerder gestarte vrouwen voor een extra winstpremie, ofwel de race binnen de wedstrijd? Stuk voor stuk waren het zíjn ideeën, initiatieven met een perfecte timing bovendien. Want als geen ander voelde hij de tijdgeest aan en kon Le Champion zich manifesteren.

Uithangbord

Een aantal van die noviteiten en primeurs werden gebundeld in de Dam tot Damloop, het ándere uithangbord van Le Champion. Ook die wedstrijd kwam uit zijn koker, en net als ’Egmond’ was het een afgeleide van wat Lansbergen ooit was bijgebleven.

Als veertienjarig jochie had Lansbergen een krantenpagina uit 1959 van de Dam tot Damrace bewaard. Dat was een ludieke oversteek van Amsterdam naar Zaandam geweest, om de rijksoverheid ertoe te bewegen de aanleg van een tunnel onder het Noordzeekanaal te bespoedigen en zo een einde aan ellenlange files te maken.

Omnisportclub Le Champion al 50 jaar op koppositie [video]
De IJtunnel als passage van de Dam tot Damloop, het summum voor vele deelnemers.
© Foto: Bas Beentjes

Vier jaar kostte het om het gemeentebestuur van Amsterdam te overreden. De toeloop van liefst 4300 hardlopers, voor wie de IJtunnel als ludieke passage gold, maakte van de eerste editie zo’n doorslaand succes dat Le Champion daarna het evangelie niet meer hoefde te verkondigen.

Zelfs de Gereformeerde Kerk in Zaandam staakte het verzet tegen de verstoorde zondagsrust, waardoor winkeliers hun kans schoon zagen om een extra dagomzet te boeken. Met het gelimiteerde aantal van 50.000 deelnemers aan de tien Engelse mijl is de Dam tot Damloop de grootste wedstrijd in Nederland.

Onstuimige groei

De evenementen groeiden, zoals Le Champion groeide: onstuimig. De club was na drie jaar al de grootste wielervereniging van Nederland, en tegenwoordig is het – na een korte dip in de jaren tachtig te hebben gehad – de grootste omnisportvereniging.

Die constante aanwas heeft ook alles te maken met het succes van met name de Dam tot Damloop, waarvan de startbewijzen jaarlijks in een mum van tijd zijn vergeven: een lid van Le Champion heeft altijd recht op deelname.

Waar Le Champion zich in onderscheidt – hetgeen ook blijkt uit de populariteit van de in 2000 ’gereanimeerde’ Amsterdam Marathon – is dat top- en breedtesport prima kan versmelten. De topsporters vormen het visitekaartje en genereren de publiciteit, maar de massa zorgt voor de ambiance en wordt om die reden door de organisatie gekoesterd. Al is het evenwicht soms wankel en vraagt het om geconcentreerd balanceren.

Zette Le Champion eerst het hardlopen op de kaart, sinds de eeuwwisseling onderscheidt het zich ook met diverse wandeltochten en een strandrace voor mountainbikers. Rondom de Egmond Halve Marathon en de Dam tot Damloop ontstond zo een heus sportweekend. De oorsprong werd niet vergeten: het toerfietsen, in de vorm van tochten en buitenlandse reizen, bleef eveneens in het evenementenpalet.

Nachtmerrie

Een nachtmerrie in het vijftigjarig bestaan was er daarentegen ook. De skeeler- en skatetocht in 1999 mondde uit in een massale valpartij in de IJtunnel, waarbij zo’n honderd gewonden vielen. Gevolg: een door slachtoffers aangespannen rechtszaak en het schrappen van deze activiteit.

Wat Le Champion zo bijzonder maakt, is de – soms ook lastig gebleken – structuur. De stichting, die sinds 1986 in opdracht alle loop-, wandel- en fietsevenementen plus sportreizen organiseert, ressorteert nog altijd onder de vereniging. Een bestuur en ledenraad bewaken zodoende de uitgangspunten van Le Champion, die zonder winstoogmerk opereert.

De vereniging en de stichting omarmen elkaar op de vele dagen dat evenementen plaatshebben. Dan zetten de professionals en, vaak uit de vereniging afkomstige, vrijwilligers (zo’n vierduizend in totaal) er gezamenlijk de schouders onder om alles in goede banen te leiden. En wordt onderstreept hoe fit de jubilaris nog is, wat dit weekeinde met festiviteiten in Egmond aan Zee uitbundig wordt gevierd.

Meer nieuws uit Achtergrond

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.