Premium

Nieuwe aanwinsten voor bijzondere collectie Noord-Holland

1/2
Haarlem

Een ontwerp voor het vuurwerkspektakel in Hilversum ter gelegenheid van de troonsbestijging van prinses Wilhemina in 1898, een litho van Hans Bayens van het gebied rond de Zuiderkerk in Amsterdam uit 1979 en een tekening van kemphanen op Texel: het zijn enkele van de nieuwe aanwinsten van de Provinciale Atlas Noord-Holland.

Conservator Alexander de Bruin van het Noord-Hollands Archief, dat de omvangrijke collectie bestaande uit 82.000 prenten, tekeningen, kaarten en foto’s beheert, is tevreden over de oogst van vorig jaar. In totaal werden er 65 nieuwe objecten verworven. ,,Belangrijk is dat het een aanvulling en versterking van de collectie moet zijn.’’

De Provinciale Atlas Noord-Holland geeft een beeld hoe Noord-Holland er uit heeft gezien en hoe de provincie zich in de loop der tijd heeft ontwikkeld. In 1866 werd een begin gemaakt met het aanleggen van deze collectie. P. Scheltema, de toenmalig provinciaal secretaris kocht destijds dertien manuscripten van Noord-Hollandse steden die rond 1560 waren getekend door Jacob van Deventer, in opdracht van Philips II. ,,Deze kaarten zijn echt bijzonder. Het zijn de oudste stedenkaarten die we hebben.’’

Nieuwe aanwinsten voor bijzondere collectie Noord-Holland
Gezicht in Waterland van Joanne Quispel.
© Beeld Noord-Hollands Archief

In 1888 werd de Provinciale Atlas Noord-Holland officieel in het leven geroepen. In dat jaar kocht provinciaal archivaris C.J. Gonnet een belangrijke collectie topografische tekeningen, prenten en kaarten bij boekhandelaar Schuitemaker in Purmerend. Het beheer van de Provinciale Atlas werd in 1923 overgedragen aan het Rijksarchief in Noord-Holland die in 2005 opging in het Noord-Hollands Archief (NHA).

Sinds 1993 worden beelden uit de Provinciale Atlas met enige regelmaat tentoongesteld. Dit om de bekendheid van de collectie bij het grote publiek te bevorderen. Aanvankelijk gebeurde dit door de Stichting Provinciale Atlas Noord-Holland. Na de opheffing van de stichting in 2015 gebeurt dit door het Noord-Hollands Archief.

De nieuwe aanwinsten worden gedurende de hele maand maart getoond tijdens een tentoonstelling in het Noord-Hollands Archief (Jansstraat 40, Haarlem, red.). Te zien is onder meer een tekening die in 1781 door Cornelis Hardenbergh is gemaakt van Uithoorn. ,,Een brand had daar voor 300 slachtoffers gezorgd en er kwamen ramptoeristen op af’’, aldus De Bruin. ,,Deze tekening ligt aan de basis van de nieuwsprenten over die brand.’’

Ook een tekening van kunstenaar Theo van Hoytema werd aangekocht. Uit de tijd dat er nog veel kemphanen te vinden waren op Texel. Een tekening van Joanne Quispel is voor de expositie op groot formaat afgedrukt. ,,Het gaat om een gezicht vanuit Waterland richting Amsterdam, maar het enige wat je van de stad ziet, is de Rembrandttoren.’’

Voor nieuwe aankopen is in totaal zesduizend euro beschikbaar. Dat is niet voldoende om de grootste wens van De Bruin te doen uitkomen. ,,Als de vroegste kaart van Noord-Holland uit 1556 van Christian Sgrooten op de markt komt moeten we maar eens met het provinciebestuur en de Vereniging Rembrandt gaan praten.’’

Meer nieuws uit Haarlem

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.