Wim van Midwoud: ’Over begraven bestaan hardnekkige misverstanden’

Wim van Midwoud: ’Over begraven bestaan hardnekkige misverstanden’
Lichtjesfeest op begraafplaats Westerveld in Driehuis Westerveld.
© Archieffoto
Haarlem

In het begraven van overleden dierbaren zit de klad, constateert Wim van Midwoud uit Haarlem, consulent van de Landelijke Organisatie van Begraafplaatsen (LOB). ,,De trend is cremeren. Dat bleek ook laatst uit een stelling in de krant over cremeren of begraven. Driekwart van de mensen die meededen aan de enquete sprak zich uit voor cremeren. Als je dat wilt, prima, maar doe dat dan wel op basis van goede argumenten.’’

Er doen hardnekkige misverstanden de ronde over een lichaam in of boven de grond begraven, constateert Van Midwoud. ,,In tegenstelling tot wat mensen denken word je niet opgegeten door wormen en maden. Ook is begraven niet veel duurder dan cremeren. Zelfs het onderhoud van het graf kan heel goedkoop.’’

Van Midwoud is vraagbaak en adviseur voor honderden beheerders van begraafplaatsen in Nederland. De Haarlemmer is eigenlijk landschapsarchitect en was jarenlang nauw betrokken bij de renovatie van oude stadsparken. ,,Zo kwam ik ook terecht op De Nieuwe Ooster, een begraafplaats in Amsterdam.’’ Van Midwoud raakte gecharmeerd van de rustplaats, de contacten met mensen, het groen, de speciale sfeer. ,,Ik werd er beheerder. Van daaruit ben ik overgestapt naar de LOB. Daar help ik beheerders die met vragen zitten op gebied van exploitatie, grafrechten, groen en allerlei juridische zaken.’’

Zo’n 64 procent van de Nederlanders laat zich liever cremeren dan begraven. Dat dit cijfer zo hoog is, verklaart Van Midwoud ook omdat er een duidelijke lobby is voor cremeren. ,,De crematoria in Nederland zijn in handen van commerciele bedrijven die geld willen verdienen. Van begraven worden ze financieel niet veel wijzer, want een begraafplaats exploiteren kost veel geld. Dus promoten ze zoveel mogelijk het cremeren.’’

Volgens Van Midwoud is de exploitatie van begraafplaats en crematorium meestal gescheiden. ,,De begraafplaatsen zijn grotendeels in handen van de gemeente of de kerk. Die zijn niet commercieel gericht. Crematoria timmeren veel meer aan de weg.’’ Er zijn maar weinig voorbeelden van gezamenlijke exploitatie van begraafplaats en crematorium. Westerveld in Driehuis is er een van.

De LOB-consulent wil graag afrekenen met onterechte beeldvorming rond begraven. ,,De grote uitvaartondernemingen zoals Yarden, Monuta of Dela suggereren dat begraven veel duurder is dan cremeren. Dat ligt er maar helemaal aan. Als je het simpel houdt ontloopt het elkaar niet veel.’’ Een ander argument voor crematie is het onderhoud van het graf. ,,Maar grafonderhoud kun je ook uitbesteden. En de aankleding kan een stuk simpeler dan mensen denken. Er hoeft geen dure steen op van duizenden euro’s. Alleen gras of beplanting is ook prima.’’ Al geeft Van Midwoud toe dat uitstrooien van as het allergoedkoopst is. ,,Maar dan heb je ook geen enkele plek meer waar je de overledene kan herdenken.’’

Hoe zit het met het geknaag aan het lichaam van je dierbare overledene? ,,Ook zo’n fabel. Het verteringsproces gaat van binnenuit, door bacteriën. Daar komen geen beesten van buiten aan te pas.’’ Van Midwoud wijst erop dat er ook mogelijkheden zijn voor een keldergraf of bovengronds begraven. ,,Daar gaat het verteringsproces zelfs nog sneller dan onder de grond.’’

Begraafplaatsen zouden zich wat beter moeten verkopen, vindt de consulent. Hij probeert de beheerders daar wel toe te stimuleren. ,,Sommigen zorgen voor een mooie website met goede informatie. En ook hoeft de familie niet altijd meteen een graf voor twintig jaar in een keer te betalen.’’

Maar Van Midwoud zou graag zien dat begraafplaatsen meer activiteiten gaan organiseren, zoals open dagen, wandelingen, lezingen, concerten en andere zaken die publiek naar de rustplaats lokken. ,,Veel begraafplaatsen doen inmiddels mee met de jaarlijkse lichtjesavond rond Allerzielen of Kerstmis. Prima, maar er kan meer.’’

De consulent stelt tot zijn spijt vast dat bij de meeste gemeenten de begraafplaats er een beetje bijbungelt. ,,Jammer, want er valt veel te winnen als je het publiek voor je weet te interesseren.’’

Niet dat alle beheerders gezapig achterover leunen. ,,Begraafplaatsen proberen steeds meer met hun tijd mee te gaan en klantvriendelijker te denken. Ook staan ze meer open voor persoonlijke wensen. Want dat is de trend: mensen willen geen standaard-uitvaart meer, maar een persoonlijk vormgegeven afscheid.’’

Meer nieuws uit Haarlem

Keuze van de redactie