Virtual reality: kier naar het verleden

,,Nou de echte hemel hoef ik nog even niet te zien, want ik wil nog niet naar boven.’’
© Foto United Photos/Paul Vreeker
Haarlem

Een van de bezoekers van het ontmoetingscentrum Spaarnestroom in Haarlem kijkt wat laatdunkend naar dat gedoe met die virtualrealitybrillen. Ze openen vandaag voor de andere ouderen rond de tafel geheel nieuwe werelden. ,,Ik heb alles al gezien’’, kijkt hij licht vermoeid terug op een lang leven.

Soms moeten mensen een beetje over een drempel heen worden geholpen, zegt vrijwilligster Fien die bij Spaarnestroom in buurtcentrum ’t Fjord al vier jaar ouderen met een ’haperend brein’ begeleidt. Ze kan overigens nog niet echt wennen aan die nieuwe term voor dementie.

Over de proef die Zorgbalans vandaag in Spaarnestroom met virtual-realitybrillen doet, is ze wel heel positief.

,,Sommige bezoekers zijn wat passief, zitten in hun eigen wereld. Je ziet ze nu wat meer betrokken raken. Leuk ook om te zien hoe ze beelden van vroeger herkennen als ze met de bril door de Keukenhof wandelen.’’

Jantje (88) kan niet wachten op het moment dat zij met de bril een wereld buiten het ontmoetingscentrum instapt. ,,Het mag van mij wel iets ondeugends zijn’’, geeft ze met een glimlach te kennen. Maar die filmpjes zijn niet op deze brillen te bekijken, maakt de begeleiding duidelijk.

’Koppen dicht’

Het worden de Wildlands in Emmen met zebra’s in een savanne. Daarna loopt ze door een druk op de knop de Keukenhof binnen en gaan kieren naar een ver verleden open.

,,Ik zie bloemen. Hier ben ik toch geweest? In de buurt van Hillegom? Ik kan ook naar boven kijken en zie de lucht. Nou de echte hemel hoef ik nog even niet te zien. De aardse hemel wel, want ik wil nog niet naar boven.’’ ,,Houd je koppen dicht’’, roept ze van onder de bril naar de tafelgenoten. ,,Ik kan niets horen.’’

Aan een andere tafel zit architect Gerard (81). Hij kijkt naar een filmpje over de aanleg van de Noord-Zuidlijn in Amsterdam. Hij is geen man van veel woorden. ,,Wel erg interessant. Het roept ruimtelijke situaties op. Mooi, jazeker. Ik moest nog alles op papier tekenen. Dit scheelt een hoop werk.’’

Zijn buurman vindt het allemaal wel prachtig, maar: ,,Wat kun je er mee? Kan ik er eigen filmpjes op zetten en wat mag dat allemaal kosten? Bij wie kan ik dan terecht?’’, zijn zo maar wat kritische vragen.

Bas Beukers van Horus VR, de leverancier van de VR-brillen die vandaag worden getest: ,,Horus is een Griekse god. Het alziend oog werd hij genoemd. Wij proberen mensen met onze brillen naar een plek te brengen waar ze anders niet kunnen komen. Omdat ze minder mobiel zijn maar wel met een boswachter een wandeling willen maken door de natuur. We werken ook in ziekenhuizen, bijvoorbeeld met jongeren die weer even in het klaslokaal of thuis willen zijn. Zodat ze wat beter in hun vel zitten en minder pijn of isolement ervaren. Voor elke groep brengen we een andere inhoud. Bij deze groep merk je dat lokale onderwerpen heel belangrijk zijn. Ze willen de binnenstad van Haarlem zien en niet Amsterdam. Onze cameramensen zullen dan ook hier gaan filmen.’’

De meeste bezoekers hebben inmiddels de bril op tafel gelegd en zijn gezellig met elkaar in gesprek geraakt. Sabine van Haastrecht van Zorgbalans vindt de proef met de VR-brillen al geslaagd. ,,Diverse mensen vinden het heel leuk. Als iemand onrustig is kun je hem of haar ook uit die situatie halen. Even naar een rustig plekje op het strand. We kunnen ook vaststellen waar iemands interesses liggen en daar met de filmpjes op inspelen.’’

Bas Beukers merkt dat de VR-brillen ook worden gewaardeerd door jongeren, hoewel ook bij hun de aandacht wel eens wordt afgeleid door een haperend brein.

,,We hadden een prachtig filmpje over Londen gemaakt. Met een echte Britse dubbeldekker reden we met een 360 gradencamera langs alle bekende plekken. De Big Ben, Downingstreet 10 en Buckingham Palace. Een jongen had een blozend gezicht toen hij de VR-bril afzette. ’Wat heb je allemaal van Londen gezien’, vroeg ik. ’Helemaal niets. Ik heb steeds naar het meisje naast me in de bus gekeken’.’’

Helemaal terug naar vroeger met bewegende beelden in drie dimensies is voorlopig nog een even fictie, vertelt Beukers. ,,Deze filmpjes zijn met een speciale camera gemaakt die in 360 graden beelden vastlegt. Speciale software plakt al die beelden vervolgens aan elkaar, waardoor je eigenlijk midden in de camera bent. Die techniek was er vroeger nog niet.’’

Meer nieuws uit Haarlem

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.