Premium

Vegan Junk Food Bar dubbel in prijzen om ’pleziertjes’

Vegan Junk Food Bar dubbel in prijzen om ’pleziertjes’
Veganistisch eten is niet eentonig of met beperkte keus, blijkt op het Vegenement VegFestNL.
© Peter Schat
Utrecht

De Vegan Junk Food Bar, met drie vestigingen in Amsterdam, won zondagavond twee van de acht Vegan Awards 2018. Omdat ’junkfood eten een van de grootste pleziertjes het leven is’ en er geen reden meer is dat veganisten te ontzeggen zit in Amsterdam de Vegan Junk Food Bar. Met op het menu plantaardige sumoburgers, mc chickens, bitterballen en kapsalon. Het concept valt in de smaak bij het gros van de 5700 stemmers die in acht categorieën meer dan 25.000 stemmen uitbrachten op het beste vegan product, webwinkel, kookboek, cateraar, eetgelegenheid, blog, onderneming en nieuwkomer.

De Vegan Awards zijn zondagavond voor de zevende keer uitgereikt door de Nederlandse Vereniging voor Veganisme aan het slot van het Vegenement VegFestNL in Utrecht.

Een overzicht van de winnaars: Beste vegan nieuwkomer: Flower Burger, Rotterdam; Beste vegan eetgelegenheid: Vegan Junk Food Bar, Amsterdam; Beste vegan product: Peanut Butter & Cookies Non-Dairy ijs, Ben&Jerry’s; Beste vegan cateraar: Daantje food & drinks, Dordrecht; Beste vegan (web)winkel: The Dutch Vegan Bakery - veganbakery.nl in Zaandijk; Beste vegan blog of vlog: Wat eet je dan wel? - wateetjedanwel.nl; Beste vegan (kook)boek: ’Easy vegan, Living the Green Life’; Beste vegan onderneming: Vegan Junk Food Bar, Amsterdam.

Vegan Junk Food Bar dubbel in prijzen om ’pleziertjes’
Lekkere hapjes en nog meer lekkere hapjes op het Vegenement VegFestNL.
© Peter Schat

Omdat niemand als veganist ter wereld komt, doorlopen ’vegans’ een soort carrière. Ze beginnen als omnivoor, zweren op enig moment in hun leven het eten van vlees af en zetten pas later de nog consequentere stap niets meer te benutten waar een dier voor geleden heeft: geen leren schoenen meer aan de voeten of leren riemen of tassen om het lijf. Geen wollen kleding dragen, geen boter, kaas en eieren meer eten en helemaal al geen vlees. Maar er zijn er ook bij, die ’overnight’ de stap nemen, zoals vrijwilligster Els Holland van dierenrechtenorganisatie Bite Back. Zij is nu 47 en bande pas een paar jaar geleden resoluut elk diergerelateerd product uit haar leven. ,,Dat was na het zien van de film ’Earthlings’. Kijk maar op Youtube.’’ Op het Vegenement VegFestNL laat ze bezoekers met een 3D virtual realitybril indringend het leven van een koe of een varken meemaken. Van geboorte tot slacht. Films die als ze op basisscholen worden getoond, de complete schoolpopulatie veganist maken. ,,Ze zijn voor boven de zestien jaar’’, zegt Holland, die met andere vrijwilligers doorgaans de winkelstraten intrekt. ,,Daar hebben ze veel impact.’’ Meer dan op de veganistenbeurs, waar het gros niet meer hoeft te worden omgeturnd.

Vegan Junk Food Bar dubbel in prijzen om ’pleziertjes’
Yunus Konuksever van de Dutch Vegan Bakery probeerde de veganistische levensstijl wel, maar vindt het ’lastig’.
© Peter Schat

Drukker is het bij de kraam van de Dutch Vegan Bakery uit Zaandijk, die aan het slot van de beurs een Vegan Award 2018 zou winnen in een van de acht categorieën. „Ik krijg mensen aan mijn kraam, die zeiden al twintig jaar geen gevulde koek te hebben gegeten. En er vandaag weer een konden proeven.” Bakker Yunus Konuksever (28) werkt bij deze eerste veganistische bakkerij in het land, die van zijn vader in Zaandijk. Als je de enige in het land bent, ben je dus ook de enige op de jaarlijkse beurs voor veganisten, met flinke aanloop tot gevolg.

Zaterdag en zondag vond de beurs voor de vijfde keer plaats in Utrecht en voor de vierde keer in de Jaarbeurs in die stad. Jaarlijks komen er meer ’vegans’ op af, gemengd met ’geïnteresseerden’ die meer willen weten van het scala aan veganistische kleding, cosmetica, kaasvervanger, wijn, literatuur, lekkere hapjes en nog meer lekkere hapjes. Voor Konuksever en zijn twee collega’s is het aanpoten om de rij voor de kraam binnen proporties te houden. Bakkerswaar die zonder zuivel is geproduceerd, daarin hebben ’vegans’ overduidelijk trek en dat bevestigt dat hun award terecht is.

Vegan Junk Food Bar dubbel in prijzen om ’pleziertjes’
Drukte voor de kraam van Dutch Vegan Bakery uit Zaandijk.
© Peter Schat

De webwinkel werkt als volgt. Op donderdag worden alle bestellingen van de week verwerkt en verzonden. „En vrijdag heeft men het dan in huis, van Maastricht tot Groningen”, zegt Konuksever. Zijn vader heeft de bakkerij in Zaandijk twintig jaar, maar pas in 2016 gingen ze op de vegatoer met zonder roomboter bereid krentenbrood, gevulde koeken en croissants. „Dat beviel, dus gingen we dat aanbieden. Social media zorgden voor landelijke bekendheid, waarna we binnen een half jaar dertig veganistische producten aan ons assortiment konden toevoegen. Aangezien we niet overal in het land vestigingen kunnen openen, startten we de webwinkel.”

In de winkel liggen met zuivel bereide koeken en broden naast de veganistische, die van soja en plantaardige vetten zijn gebakken. „Van non-vegan klanten hoor ik dat ze het verschil niet proeven, als ze vegan saucijzenbroodjes kopen als de non-vegan op zijn. Ons recept is natuurlijk geheim, behalve dat er geen vlees in zit. En nee, we gebruiken geen seitan.” De bakkerszoon is zelf geen veganist. „Wel geprobeerd, maar het is lastig voor mij.” Blijkbaar proeft hij het verschil tussen de saucijzenbroodjes wel.

Vegan Junk Food Bar dubbel in prijzen om ’pleziertjes’
Hong Nguyen van Honkies te Enkhuizen.
© Peter Schat

Seitan, die term voor de eiwitrijke veganistische vleesvervanger prijkt op het shirt van Hong Nguyen, de 32-jarige chef van Aziatisch eethuis Honkies te Enkhuizen. De kok, die op de beurs aan de lopende band vegan lekkernijen slijt, is zelf veganist sinds twee jaar en startte even lang geleden Honkies Vegan Catering. „Het is de meest logische manier om te leven, je kunt het niet ’unlearnen’ als je er eenmaal mee begonnen bent”, stelt hij.

Vegan Junk Food Bar dubbel in prijzen om ’pleziertjes’
Priya Kishna heeft haar winkel Pupa in Hoorn nodig voor de kleindierenopvang in haar achtertuin in de wijk de Kersenboogerd.
© Peter Schat

Iets verderop zit zijn vriendin Priya Kishna in de kraam van Pupa uit Hoorn. De eerlijkheid gebiedt dat zij hem overhaalde tot de vegan levensstijl. De 31-jarige Hoornse heeft in de tuin van hun woning in nieuwbouwwijk de Kersenboogaard een kleindierenopvang, die ze bekostigt met de opbrengst van Pupa. Waar ze door haar ontworpen T-shirts en borden en door haar geschreven boeken en kunstzinnig vormgegeven artbooks slijt. Twintig cavia’s, evenveel konijnen, twee fretten en vijf honden heeft ze, plus een geit. Die is voor adoptie, want de vergunning geldt alleen de kleindieren. De (web)winkel is naar Pupa, haar eerste konijn genoemd.

Met de vegan-levensstijl was ze op de middelbare school al bezig, toch werd ze pas acht jaar geleden vegetariër en vijf jaar geleden veganiste. „Ik vond het hypocriet dat ik alleen maar voor mijn eigen huisdier aardig was.” Het omslagpunt kwam toen ze voor haar opleiding tot dierenartsassistente stage liep op boerderijen. „Daar zag ik hoe alledaagse producten als melk en eieren verkregen werden. Dat ging niet zo vredelievend als ik dacht. Ik voelde me een demoon en ben gestopt met het boerderijleven. Als student waren vegaburgers te duur voor me, dus ging ik mijn eigen nuggets maken en zocht ik op Youtube hoe dat moest. Ik vroor ze in en kon zo vega eten wanneer ik wilde.”

Een sportieve vrouw uit Huis ter Heide onderbreekt het gesprek, omdat ze wil weten of Priya behalve leuke tekeningen ook shirts met de tekst ’vegan’ heeft. „Die wil ik als statement. Veel vrouwen die tegen de vijftig zijn, zoals ik, vragen me hoe ik dat toch doe, er zo goed uitzien. Daarom wil ik zo’n shirt voor in de sportschool.”

Vegan Junk Food Bar dubbel in prijzen om ’pleziertjes’
Veganisten dragen geen leren schoenen en riemen.
© Peter Schat

Wel genomineerd maar niet in de prijzen valt Vega Life, de winkel van Alex Blanker in de binnenstad van Amsterdam. Hij heeft toch een feestje te vieren, want hij heeft zijn winkel deze week tien jaar, zij het al op de derde locatie. „Vegan is booming”, zegt de 45-jarige Zoetermeerder. „Mijn omzet is de afgelopen drie jaar verdubbeld. Ik kan nu rondkomen, kun je nagaan hoe slecht ik dat daarvoor kon.” Twintig jaar geleden begon bij vanuit zijn zolder met verkopen van leervrije schoenen en riemen, tien jaar kwam er dus de winkel en vijf jaar geleden werd hij zelf veganist na sinds zijn twintigste vegetariër te zijn geweest. „De transitie gaat sneller”, ziet hij om zich heen. „Er is veel meer informatie over dierenleed. Ik dacht vroeger ook, een eitje, dat moet die kip tóch kwijt. Euh euh! Nu weten we beter.”

Vegan Junk Food Bar dubbel in prijzen om ’pleziertjes’
Even proeven van de Nakd bars.
© Peter Schat

Tegenover de kraam waar Vega Life boeken, kleding en cosmetica aanbiedt staat Nakd met z’n voedzame repen. „Ik was de eerste in Nederland die die bars verkocht. Daarna Clif. Ik ben ermee gestopt toen ze zo gemeengoed werden dat Albert Heijn ze nu ook heeft. Je moet toch zorgen je voortrekkersrol te houden.” Peinzend kijkend naar zijn overburen: „Nu ben ik weer op het punt ze weer op te nemen. Met het groeiende toerisme in de stad is er toch vraag naar. Ik krijg veel mensen die kort in Amsterdam zijn, een paar uur, omdat ze een transfervlucht hebben via Schiphol. Dan is het toch makkelijk in een winkel te komen waar je niet op ingrediëntenlijstjes hoeft te kijken wat vegan is.” Transfer? Lekker duurzaam! Blanker lacht en haalt de oneliner van de Partij van de Dieren nog maar eens van stal: ’Beter een vegetariër in een Hummer dan een vleeseter in een Prius’.

Vegan Junk Food Bar dubbel in prijzen om ’pleziertjes’
Schrijver Huig de Groot signeert in de kraam van Vega Life zijn boek ’Nomadologisch manifest’ over het streven naar inclusiviteit tussen mens en natuur.
© Peter Schat

Aan de sigeneertafel van Vega Life heeft schrijver Huig de Groot plaatsgenomen. De 67-jarige Amsterdammer schreef het ’Nomadologisch manifest’, dat verwijst naar een uitspraak van de filosoof Friedrich Nietzsche. De Groot streeft naar inclusiviteit van de mens met de natuur. ,,Dat is sinds de neolithische revolutie 12.000 jaar geleden verloren gegaan.’’ De Groot heeft daarvoor in een zaaltje gesproken. Veel belangstelling? ,,Vijf mensen maar, en dan tel ik mijn echtgenote nog mee.’’ Veganist probeert De Groot ook te zijn, maar hij eet wel eens wild. ,,Aangereden, inderdaad, maar ook geschoten. Ik vind het een goed idee als de ganzen rond Schiphol en de herten uit de Waterleidingduinen geconsumeerd worden nadat ze zijn afgeschoten.’’ Een nogal opzienbarend standpunt op deze beurs. Maar daar schrikt de schrijver niet van terug. ,,Christelijke feestdagen mogen ook afgeschaft worden. Daarmee zijn de oude rites ons ontnomen, van de wisselingen van de seizoenen.’’

Vegan Junk Food Bar dubbel in prijzen om ’pleziertjes’
Voor kinderen is het altijd opletten qua voeding, voor veganistische voeding geldt dit helemaal.
© Peter Schat

Wat is de meest gestelde vraag over veganisme? Debby van Velzen uit Zaandam moet er even over nadenken. ,,Welke B12 kan ik het beste kopen? Daar krijgen wij veel vragen over. Omdat je plantaardig eet en je deze vitamine niet zelf aanmaakt, moet het uit externe bronnen komen.’’ En wie geen vlees eet, moet daar dus een supplement voor slikken.

Volgende veelgestelde vraag die Van Velzen krijgt als communicatiemedewerkster van de Nederlandse Vereniging voor Veganisme (NVV) gaat over voeding en kinderen. ,,Omdat die kleine magen hebben, is dat altijd al een aandachtspunt voor ouders.’’ Bij vegetarisch of veganistisch eten dus helemaal.

Vegan Junk Food Bar dubbel in prijzen om ’pleziertjes’
Samen de proef op de som nemen.
© Peter Schat

De belangstelling voor veganisme groeit. ,,In 2013 verwelkomden we het duizendste lid en nu zitten we op 3155.’’ Van Velzen is nu 34 en at vegetarisch van haar derde tot haar 26e. ,,Sinds ik op mezelf woon, zelf boodschappen moest doen en koken, ben ik langzaamaan producten gaan vervangen. Als vegetariër eet je niks dat rechtstreeks van een gedood dier afkomt. Er zijn ook veel producten waar indirect dode dieren voor nodig zijn. Die te gebruiken voelde niet meer goed.’’

Ook uit milieu-oogpunt zet de veganist een stap voorwaarts bij het reduceren van de klimaatverandering. Het blijft een kwestie van opletten wat je koopt. Veganisten laten in de winkel, anders dan vegetariërs, ook de melk en de eieren links liggen. En ze kopen geen leren schoenen of wollen kleding. ,,Ik heb nog een paar wollen jassen in de kast, die draag ik nog af’’, zegt Van Velzen. Dik worden kan een veganist ook. ,,Als ik een patatje haal en een bamischijf erbij moet ik ook oppassen, hoor. Maar dan ga ik nu even door met de keuken opruimen, want mijn bezoek komt zo.’’ Is de keuken van veganisten dan nog viezer ook? ,,Ja, wat dacht jij dan. Wij moeten alles zelf maken. Haha, nee, grapje hoor.’’

Meer nieuws uit Amsterdam

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.