Premium

Fotograaf Hellen van Meene: ’Brandend van extase’

Fotograaf Hellen van Meene: ’Brandend van extase’
’Untitled’ 2015
© Foto Hellen van Meene
Heiloo

Deze zomer reist Hans Visser wekelijks door de tijd aan de hand van een meesterwerk uit de beeldende kunst. Vandaag de foto ’Untitled’ uit 2015 van Hellen van Meene.

Een vrouw houdt een hand omhoog met daarop een parkiet. Strak kijkt het diertje naar de vrouw. Het kan niet anders, of die twee hadden vlak daarvoor nog contact. Nu richt de vrouw haar blik argwanend naar de kijker.

Let maar op die ogen in dat vlakke vale gelaat. Wat lokt haar aandacht weg van dat rustgevend groene vogeltje?Er schuurt iets in deze foto. Kleuren, lichtval en compositie vormen een toonbeeld van rust en toch maakt die verstoorde blik onrustig. De foto heeft geen titel, maar zit zo vol spanning dat een naam slechts afleidt.

Hellen van Meene valt in de jaren negentig internationaal op met magisch aandoende portretten van verstild poserende honden met kinderen. Het geheim van die composities schuilt in de manier waarop ze omgaat met licht, zachte kleuren en de raadselachtige expressie.

Werk dat zich nu bevindt in de collecties van grote musea als het New Yorkse Guggenheim en het Museum of Modern Art. Ze publiceert ook in toonaangevende tijdschriften, zoals het Engelse Tank. Dat blad vraagt haar in 2015 een serie foto’s te maken met kleding van het modehuis Gucci. Let wel: geen modereportage, want de fotograaf hecht aan haar vrijheid.

Augustus

Het is al diep in augustus als ze met haar modellen aan de slag gaat met een stapel kleding. Locatie: het oude lege pakhuis van een vriendin. Achter in de middag ziet ze hoe door een raam het zonlicht valt op een muur. „Mooi licht. Ik moet dan snel zijn, want in een kwartier is de zon gedraaid en moet ik wachten tot de volgende dag.”

„In mijn fantasie weet ik dan al hoe dat licht zacht op het model zal vallen, maar hard op die uitgebeten muur. Al mijn voelhoorns en zintuigen staan op scherp om die foto te kunnen maken. Ik zie dat subtiele zachte licht in haar ogen en waak ervoor dat het niet te veel over de neus gaat, of te hard wordt. Dat diffuse licht op haar lichaam maakt dat het rood van die jurk doorleefd wordt.”

„Het is fantastisch om met die snelheid te werken. Dan stroomt er hete lava door je heen die je doet branden van extase. Het gaat dan niet meer om dat meisje, maar om de dingen in het beeld waarin je ook iets anders zou kunnen herkennen. Dat voelt alsof ik met licht aan het schilderen ben. Dat is het ultieme, daar word ik zo vreselijk blij van.”

Filmrolletjes

Ook de analoge camera dwingt haar geconcentreerd te werken, zoals ze dat leerde op de Rietveld Academie.

„Ik gebruik nog filmrolletjes, elke opname kost dan geld. Wat ik zie, staat op de foto, ik kan naderhand niets veranderen. Als je knipt moet je dus goed weten wat je doet. Dat houdt je scherp. Met een digitale camera gooi je wat niet goed is makkelijk weg. Wat je dan gebruikt kun je bewerken. Juist dat gemak maakt je slordig. Ik denk als een schilder en werk met dezelfde concentratie als bijvoorbeeld Vermeer. Natuurlijk, alles is al een keer gedaan maar nog niet door mij.”

Hellen van Meene is blij dat ze nog voor de komst van de digitale fotografie is opgeleid. „Zoals een bakker leert van het met zijn handen kneden van het deeg, zo leerde ik in de donkere kamer mijn eigen kleuren kiezen en afdrukken. Ik heb geen computer die voor mij kiest. ’t Is jammer, maar zoals ik werk, dat leer je niet meer.”

Ze wordt geboren in Alkmaar en woont nu net over de grens in Heiloo. Verhuizen naar Amsterdam met zijn wereld van grote galeries en musea?

„Waarom? Als je in Alkmaar als kunstenaar niets hebt te zeggen, dan heb je dat in Amsterdam ook niet. Hier communiceer ik met New York, terwijl achter mij de koetjes en schaapjes lopen. Als imker verkoop ik ook nog mijn eigen honing: Hellens Honey.”

Het boek ’The years shall run like rabbits’ toont een recent overzicht van haar werk. Haar foto’s zijn ook terug te vinden op haar website: www.hellenvanmeene.com

Meer nieuws uit Nieuws

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.