Herstel gloort voor tempeltje Prinsenhof Haarlem

Haarlem

Zo’n veertig jaar terug werd een vergeten classicistische Vredestempel uit 1648, een verwaarloosd prieel op het Prinsenhof, nog gebruikt als fietsenstalling.

Nu ijvert een Haarlems comité voor een compleet herstel, inclusief kopieën van de fraaie muurschilderingen ’in grauw’ van de hand van de Haarlemse kunstenaar Jacob van Campen, onder meer architect van het Paleis op de Dam en coördinator van de fraaie schilderingen in Huis ten Bosch.

Het tempeltje opzij van de Jacobijnenstraat geniet enige bekendheid vanwege de relatie met het Stedelijk Gymnasium, maar is - net als de hele binnentuin - eigendom van de gemeente Haarlem.

Kopieën

Het comité, dat op initiatief van Haarlemmer Raimond Dufour tot stand kwam, is dan ook in overleg met de gemeente over een mogelijke renovatie van het tempeltje. In afwachting daarvan worden op 5 juni grote kopieën van de schilderingen van Van Campen opgehangen - een geste van het Haarlemse fotobedrijf Coloron.

1648 is uiteraard niet zomaar een jaar; in Münster kwam op 5 juni van dat jaar een einde aan de Tachtigjarige Oorlog (en trouwens ook de Dertigjarige Oorlog). Het Haarlemse monument op het Prinsenhof was dan ook een Vredestempel.

Cahier

Twee Haarlemmers, Hilde de Haan en Ids Haagsma van uitgeverij Architext, publiceerden overigens in 2008 een via de site vrij verkrijgbaar cahier over de geschiedenis van het monument.

De Haan en Haagsma beschrijven daarin dat de vrede niet door iedereen werd toegejuicht, omdat de Zuidelijke Nederlanden aan hun lot werden overgelaten: ’Dat zal een groot deel van de Haarlemse bevolking - die van Vlaamse oorsprong was- behoorlijk hebben gestoken.’

En: ’De Vredestempel werd daarom een groots vertoon om de Haarlemse identiteit te versterken. Er werd met nadruk verwezen naar de roemrijke Haarlemse geschiedenis: de verovering van Damiate tijdens de Kruistochten en een verering van de Grote Haarlemmer Lourens Janszoon Coster die de boekdrukkunst had uitgevonden.’

Twijfel

De Haan en Haagsma twijfelen of Van Campen de architect van het tempeltje is geweest. Dat wordt tamelijk breed aangenomen; Van Campen geldt ook als de architect van de Nieuwe Kerk in de Vijfhoek. Maar De Haan en Haagsma noemen nadrukkelijk ook Salomon de Bray als mogelijke ontwerper.

In hun cahier bestempelen de Haarlemse architectuurkenners ’dat het ronduit schamel is wat anno 2008 nog rest van de ooit zo fiere Haarlemse Vredestempel’. Van de fresco’s in de rondboognissen in de achterwand is niets teruggevonden. Mogelijk zijn de schilderingen destijds al op losse panelen aangebracht.

In het Noord-Hollands Archief bevinden zich kopieën van Van Campens werk.

Meer nieuws uit Haarlem