Het is zoeken naar de geboren clowns

Bello Nock, de actieclown, dit jaar in het Wereldkerstcircus. Foto ANP/Koen van Weel

Hans Visser
Amstedam

Bestaan ze nog, de echte klassieke circusclowns? De clowns die iedereen laten lachen? ,,Ze zijn er bijna niet meer’’, zegt Henk van der Meijden. Niettemin presenteert hij vanavond in het in het Amsterdamse Koninklijk theater Carré één van de grootsten: de Amerikaan Bello Nock. Deze weken is hij daar de smaakmaker van het Wereldkerstcircus.

,,De echte clowns sterven uit’’, zegt Van der Meijden. Wereldwijd reist hij naar de grote circusfestivals, op zoek naar acts voor zijn Wereldkerstcircus. ,,Je ziet nu vooral ’doelgroepclowns’. Die zijn grappig, maar een deel van het publiek kijkt en denkt: wat zou die clown bedoelen? Wat is de grap?’’

,,Clowns als Grock, Charlie Rivel en de familie Fratellini heb je bijna niet meer. Bello Nock en David Larible hebben nog wel dat niveau en ook Housch Ma Housch die in Frankrijk werkt. Een clown raakt je ziel zonder een enkel woord. Henry Miller schreef ooit: ’Een clown is een dichter in actie’.’’

Actieclown

Dat geldt zeker voor Bello, een actieclown. Hij is een waaghals, een duivelskunstenaar, een Buster Keaton in het circus. Hij doet wat een kind graag zou willen. We hebben nu twee Vietnamese acrobaten. Bello ziet hun nummer en maakt meteen een parodie. ’’

Bij hem zit dat in de familie, ook zijn oom Pio Nock was wereldberoemd, hij stierf zelfs in piste. ,,Een clown kun je niet worden. Het komt wel voor dat oude acrobaten als clown de piste in gaan. Die dóen dan leuk, maar ze zíjn het niet. Een echte clown heeft drama in zich. Hij is psycholoog. Met een enkel gebaar roept hij een wereld van gevoelens op. Grock die lang geleden in Carré werkte, vertelde dat hij vijftig jaar aan zo’n gebaar werkte: ’Een seconde te vroeg of te laat en het gebaar verliest zijn effect’. Op dat moment maak je als clown echte kunst.’’

Een goede clown is belangrijk voor de voorstelling. Kinderen die voor het eerst naar het circus komen, moeten door hem worden gegrepen. Want dat is vaak hun eerste kennismaking met ’live entertainment’.’’

Marionet

Toch ziet Van Meijden artiesten die het in zich hebben. Verrassend dichtbij zelfs.

,,Ik denk aan Karel de Rooij met zijn marionet en de zingende zaag. Bij de Wereldband zit Willem van Baarsen. Met zijn prachtige kop kan hij overal terecht.’’

,,Van een clown moet je gaan houden. David Larible die volgend jaar met nieuwe nummers terugkeert in Carré, vertelde me ooit over zijn mooiste compliment: een mevrouw wilde hem mee naar huis nemen.’’

Circusaanbieding

Wereldkerstcircus. Te zien: Amsterdam, Carré, t/m 5 januari. Carré biedt ook circusrondleidingen. Info: www.carre.nl. Lezers van deze krant krijgen op 31 december en 1 januari 10 euro korting op kaartjes voor de 1e, 2e of 3e rang. Reserveren door het vermelden (telefonisch of via de website) van de kortingscode HDC WKC.

Meer nieuws uit frontpage

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.