’De schapen lopen zo achter me aan’

Marijke Dirkson geniet met volle teugen van haar werk. Foto United Photos/Toussaint Kluiters

Wouter van Dijke
Vogelenzang

Een herder 2.0, noemt Marijke Dirkson zichzelf. Een stok, een hond en een kudde schapen behoren al duizenden jaren tot de uitrusting van een herder, maar de herders van vroeger gingen vast niet met de auto naar hun werk.

Een flinke kudde van 300 Kempische heideschapen lopen onder leiding van Marijke en haar collega Daphne van Zomeren door de Amsterdamse Waterleidingduinen. Daar vervullen ze een belangrijke functie in het natuurbeheer.

Marijke: ,,De duinen zijn het grootste aaneengesloten natuurgebied van Europa en er komt veel unieke natuur voor. Die loopt echter gevaar door de Amerikaanse Vogelkers. Dat is een struik die heel makkelijk groeit. Zo makkelijk dat hij andere soorten verdringt. Ook begrassing is een probleem, omdat het de dynamiek van de duinen verstoort. De schapen eten zowel vogelkers als gras. Zo wordt het duin hersteld.’’

De dag van een herder begint vroeg. Als het warm is, gaat de schaapskudde al om 5 uur ’s ochtends op pad. Daarbij houden de herders een nauwkeurig schema bij. Er wordt zelfs rekening gehouden met hoeveel honger de schapen op elk moment van de dag hebben, en hoe lekker de planten zijn die zij op dat moment moeten begrazen. Stukje bij beetje wordt zo het hele duingebied begraasd.

Oeroud systeem

Een kudde van de ene plek naar de andere laten lopen is makkelijker dan je misschien zou denken. Als Marijke één keer ’hup!’ roept gaan alle koppen al omhoog en springt ook bordercollie Flo in de aanslag. ,,Er zijn altijd een aantal leidschapen, die lopen zo achter me aan. De rest van de kudde volgt die dan weer. En de hond houdt de achterblijvers erbij.’’

Marijke vindt het lastig uit te leggen wat er nou zo leuk is aan schapen. ,,Iedereen die ik tegenkom met mijn kudde vindt de schapen geweldig. Ik weet niet zo goed hoe dat komt. Misschien heeft het er iets te maken dat mensen al zo lang schapen gebruiken, als vee en als nutsdier. Ze staan echt voor de verbinding tussen mens en dier. Ik denk dat ze een oeroud systeem in onszelf aanspreken.’’

Eigen bedrijf

Pas vier jaar geleden is Marijke professioneel schaapherder geworden. Daarvoor was zij boswachter bij PWN. Die lieten op een gegeven moment weten natuurbeheer met schapen te willen proberen.

Marijke: ,,Als hobby hield ik al schapen, dus ik wilde daar wel meer mee doen. Omdat PWN alleen met een ondernemer in zee wilde, heb ik samen met mijn vriend een bedrijf opgezet.’’ Inmiddels heeft dat bedrijf zes medewerkers en zo’n 1300 schapen, verdeeld over vijf gebieden in Noord-Holland.

Onder de naam Schapenbegrazing.nl werkt Marijke samen met een aantal andere bedrijven. Hierbij proberen zij gezamenlijk het dierenwelzijn en de kwaliteit van het natuurbeheer te verbeteren. Ook zijn zij bezig met het ontwikkelen van een centrale opleiding.

De ideale herder

,,Als je herder wil worden, dan helpt het als je een achtergrond hebt in veeteelt of natuurbeheer. Maar het belangrijkste is om gewoon te beginnen. Bijvoorbeeld door als vrijwilliger te helpen bij een kudde, of door gewoon een hond te kopen en daarmee te trainen.’’

De belangrijkste eigenschap van een herder? ,,Dat je zeven dagen per week betrokken bent bij je kudde. En je moet realistisch zijn. Er komt een stuk meer bij kijken dan een beetje met je hond door de duinen wandelen.’’

Zelf vindt ze het de mooiste baan ter wereld. ,,Ik word nooit ’s morgens wakker met de gedachte ’ik moet weer werken’. Het is wel hard werken, maar het is gewoon zo gaaf!’’

De kudde van Marijke is overigens niet de enige schaapskudde die in de regio aan het werk is. Ook in de Kennemerduinen en het Bloemendaalse Bos worden schapen ingezet om de natuur onder controle te houden.

Meer nieuws uit Haarlem

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.