Geen zorgeloze zomer

Hanneke van den Berg

De uitgever noemt het een roman, maar hoewel journalist Volker Weidermann gesprekken en gevoelens van zijn hoofdpersonen naar eigen inzicht invult, is ’Zomer van de vriendschap’ toch vooral een documentair verslag.

Het boek beschrijft de laatste zomer die een grote groep Duitse schrijvers, allen op de vlucht voor de dreiging van het nationaal-socialisme, in 1936 met elkaar in Oostende doorbracht. Hoewel geen van hen kon voorzien wat de wereld te wachten stond, voorvoelden allen toch de dreiging en het gevaar. ,,Niemand twijfelt eraan dat alles gewoon slecht zal aflopen. Alleen mag niemand een dergelijke moedeloosheid laten blijken’’, definieert Weidermann de stemming.

Wanhopig proberen zij de illusie van een zorgeloze zomer in stand te houden.

Centraal staan Stefan Zweig, de rijke ’westjood’ uit Wenen en Joseph Roth, de straatarme ’oostjood’ uit het tegen Rusland aan gelegen Brody, het meest oostelijke deel van de toenmalige Donaumonarchie. Ze zijn zielsvrienden, Zweig onderhoudt Roth, Roth zuipt al het geld dat hij krijgt meteen op. Ze stimuleren elkaar in hun werk en helpen de ander als deze vastzit bij een bepaalde passage.

Samen zien zij ondertussen hoe Europa afstevent op een catastrofe, terwijl om hen heen schrijvers als Ernst Toller, Irmgard Keun (enkele jaren Roths geliefde), en Herman Kesten kibbelen en filosoferen over de toekomst. Weidermann schetst op zorgvuldige wijze een mooi portret van een ten ondergang gedoemde groep mensen.

Non-fictie

Volker Weidermann: Zomer van de vriendschap.

Vert. Els Snick. Uitg. Cossee, €19,90

Drie sterren

Meer nieuws uit frontpage

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.