Dubbeldorp is zijn tijd ver vooruit

Foto Bart Boele

Foto Bart Boele

Foto United Photos/Toussaint Kluiters

Foto Bart Boele

1 / 5
Bart Boele
Zwanenburg

Haarlems Dagblad publiceerde in 1984/85 onder de naam ’n Rondje Haarlemmermeer een serie portretten van alle Haarlemmermeerse dorpen en buurtschappen, gemaakt door verslaggever Bart Boele. Hij verliet de Haarlemmermeerse redactie in 1990 en keerde eind 2013 terug. Om het verschil in kaart te brengen maakt de verslaggever dertig jaar na dato eenzelfde serie portretten: De Tweede Ronde. Aflevering Zwanenburg

De tijd dat men in Halfweg op stand woonde en het Zwanenburg van stichter Matthijs Sterk de arbeiders huisvestte is al lang voorbij. Zwanenburg en Halfweg hebben altijd één dorp in één gemeente willen zijn. Mogelijk gaat hun wens in vervulling als de gemeente Haarlemmerliede en Spaarnwoude aansluiting zoekt bij Haarlemmermeer. De tijd zal het leren.

De grootste klacht in Zwanenburg is nog dezelfde als dertig jaar geleden: vliegtuiglawaai. Zeker, Schiphol heeft de Polderbaan waardoor de Zwanenburgbaan indien mogelijk minder wordt gebruikt, maar er komen nog altijd veel vliegtuigen over het dorp. De tijd van de strijdvaardige actiegroep De Lastige Zwanenburger is voorbij, maar huisarts Cees van Ojik heeft nooit opgegeven. Hij vertegenwoordigt, met Eef Haverkort, Zwanenburg in overleg met de luchthaven.

Geknokt

Zwanenburg heeft ervoor geknokt en uiteindelijk een isolatieprogramma gekregen. ,,Daar zijn we tien jaar mee bezig geweest met een eigen team van bouwkundigen, juristen en bewonersbegeleiders. We zijn regelmatig tot aan de Raad van State gegaan en op onderdelen in het gelijk gesteld. Er zijn toen miljoenen euro’s weggegooid’’, kijkt dorpsraadvoorzitter Peter Vreeswijk terug.

Het project roept nog altijd gemengde gevoelens op. ,,Niet het hele dorp is geïsoleerd, er werd een onderverdeling gemaakt. Die kon er toe leiden dat de ene woning van een twee-onder-een-kap werd geïsoleerd en de andere niet. Wij konden het de mensen niet uitleggen.’’

Isolatie

Bij het isoleren werd een woning soms flink onder handen genomen. ,,Glas-in-lood en mooie deuren verdwenen. Er zijn veel authentieke elementen verloren gegaan. Heel erg jammer’’, zegt Vreeswijk. Het dorp is weliswaar een tijd ontzien, maar de vliegtuigen blijven over komen. ,,Schiphol gaat naar de 510.000 vliegbewegingen per jaar’’, zegt Marion Groot van de dorpsraad met enige berusting. ,,Er is al 35 jaar geen nieuwe woning gebouwd in Zwanenburg.’’

Daar komt misschien enige verandering in. Er zijn enkele kleinschalige bouwplannen. Tussen de Lindenlaan en de Kerkhoflaan, aan de Populierenlaan, aan de Dennenlaan en in ’het hart van Zwanenburg’ waar een nieuw dorpshuis met sporthal gaat verrijzen.

Snelweg

De bereikbaarheid van Zwanenburg-Halfweg is de afgelopen decennia verbeterd. Waar vroeger een brug over de Ringvaart was, zijn er nu vier; twee voor fietsers, twee voor auto’s. Halfweg kreeg een NS-station. Maar het grootste verkeersstruikelblok ligt er nog net zoals vroeger: snelweg N200 dwars door Halfweg.

Zeker, de A5 tussen A9 en de Coentunnel is er gekomen (zonder afslag Halfweg) en daar zou al het vrachtverkeer moeten rijden, maar de praktijk is weerbarstiger. ,,De Zwanenburgerdijk is nog altijd een sluiproute. Ook voor vrachtwagens en daar kunnen de niet-onderheide huizen langs de dijk niet tegen. De scheuren zitten in de muren’’, weet Vreeswijk.

'Oh, wat erg'

,,Er rijden per dag 40.000 auto’s van het Rottepolderplein door Halfweg naar Amsterdam. En dan zijn er plannen om twee outlets in Halfweg te openen. Dat kan er niet meer bij, zeker omdat omleggen of ondertunnelen van de N200 er niet in zit’’, zegt de voorzitter.

,,We krijgen regelmatig Kamerleden op bezoek. Die laten we dan Halfweg zien. Bij de N200 zeggen ze ’oh wat erg, dit kan zo niet’ en ze vertrekken weer naar Den Haag. Hoor je nooit meer iets van.’’ De Zwanenburgers hebben wel een auto nodig. De bus komt eens per uur langs en in het weekeinde niet.

Vergrijst

Ondanks de beperkingen die weg- en luchtverkeer met zich meebrengen wonen de mensen wel naar hun zin in Zwanenburg en Halfweg. De suikerfabriek is gesloten, maar daar kwamen andere bedrijven voor terug. Het dorp vergrijst iets en de mavo is al lang gesloten, maar de zeven basisscholen tellen elfhonderd leerlingen van wie een flink aantal in Amsterdam-West woont.

Het verenigingsleven bloeit als nooit tevoren. Een voetbalclub met 950 leden, twee grote koren, een grote muziekvereniging en voor tal van activiteiten zijn vrijwilligers te vinden. Een volwassen dubbeldorp aan de Ringvaart. Wie de geschiedenis niet kent, ziet niets terug van de arbeidersbuurt die Zwanenburg een eeuw geleden was.

Meer nieuws uit HD

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.