Sahara-festival niet voor watjes...

Deze had ik wel mee naar huis willen nemen...  (Foto: Willemijn Bos) 

Bedoeïnenmeisje in traditionele kledij.  (Foto: Willemijn Bos)

Bedoeïnen in traditionele kledij. (Foto: Willemijn Bos)

Een van de ongelofelijk knappe stunts op het Sahara-festival. (Foto: Willemijn Bos)

Bij de haardans zwiepen jonge meisjes hun haren door de lucht en door het zand.  (Foto: Willemijn Bos) 

Voorbereiding op een sprong. (Foto: Willemijn Bos)

1 / 6
Mirjam van Twisk
Douz

In het Tunesische Douz, de Poort naar de Sahara, komen de bedoeïen ieder jaar samen om hun cultuur te vieren. Met bloedstollende taferelen, dans en poëzie. Een reportage.

Wolken opstuivend zand geven aan waarheen de hazewindhonden hun prooi achtervolgen. Het zijn de beroemde sloughi-honden, Noordafrikaanse jachthonden die jagen op klein wild. En jawel, daar komt er een terug met een konijn in zijn bek. De beste heeft gewonnen, en de beste hond is niet alleen de hond die het (uitgezette) konijn vangt, maar hem ook nog in leven laat. Voor de rondtrekkend bedoeïenen waren deze honden van groot belang voor de voedselvoorziening, het broodnodige kluifje op het bord. Een goeie sloughi voorzag de hele familie van vlees. Hij was dan ook vele kamelen waard en vele vrouwen.

Maar het nomadische leven van de bedoeïen in de Sahara is zo goed als voorbij. Ze trekken niet meer met hun kudden door de woestijn, de meesten wonen in dorpen in de regio. Ieder jaar komen ze vanuit de verste hoeken van de Sahara naar het Festival van Douz, in hun traditionele kledij, en vieren daar cultuur en de vaardigheden waarmee ze vroeger overleefden.

Uitzinnig

Net buiten Douz staat het enorme H’naiech-stadion, een grote tribune eigenlijk, met zijn voorkant naar de woestijn gericht. In het woestijnzand vóór de tribune worden de demonstraties gehouden voor een uitzinnig enthousiaste menigte. De kamelengevechten hebben we net gehad, niet echt een pretje om te zien hoe die beesten elkaar schuimbekkend te lijf gaan als ze concurreren om een vrouwkameel. Maar ze worden tijdig uit elkaar gehaald om verwondingen te voorkomen.

Vervolgens zijn er kamelenraces. Onverschrokken jongens zitten op de beesten, vóór de bult, met hun voeten op de hals van de kameel. Dat is kennelijk de manier om snel te gaan. Mijn buurman op de tribune legt het me allemaal uit. Dat je je kameel goed moet uitkiezen. De witte zijn gebouwd op snelheid, de gele zijn beter om te eten. En als je kameel wilt eten, kies dan de bult als je van zout vlees houdt.

De sfeer op de tribune is gemoedelijk tot verhit. Mannen schreeuwen instructies, zijn minstens zo opgezweept als de dieren zelf, vrouwen geven dadels, koekjes en gekookte eieren door.

Haar

Nu volgt een rustiger onderdeel, de haardans. Zo’n vijftien jonge meisjes met prachtige bossen lang zwart haar zitten op hun knieën en slierten hun haar wild in het rond. Door de lucht, naar achter, naar voren, door het zand, en dit alles op de muziek van fluiten en trommels van een orkestje dat achter ze staat. Het lijkt ze in trance te brengen, maar na zo’n vijf minuten is het plotseling afgelopen en verdwijnen de meisjes in een van de kamelenharen bedoeïententen, die in een boog om het festivalterrein heen zijn neergezet.

Getatoeëerde vrouwen bakken hier zogenoemde berber pizza’s boven een houtvuurtje. Het is tijd voor de paardenraces. Waarbij het er wel degelijk om gaat wat het snelste paard is, maar ondertussen halen de ruiters ook de ijzingwekkendste strapatsen uit. Zoals al rijdend van het paard springen en meteen weer terug erop. En op hun hoofd staan boven op zo’n racende viervoeter. En naast elkaar rijdend op elkaars paard overspringen. Prachtig om te zien; wat een training, lef, discipline, vertrouwen in de ander.

Opeens loopt er een jochie van een jaar of drie de renbaan op. Mijn hart staat stil, die gaat verpletterd worden door de voorbij flitsende hoeven, daar komen ze al! Maar de tribune juicht en stampt, het blijkt onderdeel te zijn van de show. Als het paard in volle vaart langs het jochie scheert, laat de ruiter zich naar beneden vallen, grijpt het kind en sleurt het jochie en zichzelf razendsnel weer omhoog op het paard. Dit alles in volle vaart. Het lijkt wel een indianenfilm. Dan houdt de redder het kind triomfantelijk boven zijn hoofd. Uitzinnig gejuich...

Gered

Dan volgt een meisje, niet veel ouder. Ook zij dwarrelt wat onzeker het zand op en ook zij wordt ’gered’. Door diezelfde ruiter, die nu dus twee kleuters op zijn paard heeft en gewoon doorracet. Nee, dit is niet voor watjes. Deze show is het hoogtepunt van de dag en het publiek reageert met daverend applaus.

De zon staat inmiddels laag, kleurt het Sahara-zand oranjeroze en maakt de schaduwen lang. Het wordt koud, de bezoekers verlaten het stadion. Vanavond is er buikdansen en wordt er poëzie voorgedragen, want ook dat is onderdeel van de cultuur van de bedoeïenen.

Dan zie ik een wat pips jongetje lopen met een hokje waarin een dier zit. Het is een konijn: het konijn van de windhondenrace. Dat was zíjn konijn.

Wat & Waar

Douz ligt op circa 2.100 kilometer hemelsbreed van Schiphol. Vliegen kan op de internationale luchthaven Tunis-Carthage, op 393 kilometer van Douz.

Het Saharafestival duurt vier dagen en wordt jaarlijks rond kerst gehouden.

Meer info: Tunesisch Verkeersbureau: www.ontdektunesie.nl

www.festivaldouz.org.tn

www.Douz.org.

Meer nieuws uit frontpage

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.