Niels gaat afvalberg te lijf

Foto PR

Foto Edward van Hees

1 / 2
Durk Geertsma

Bergen afval zijn er. ,,Rücksichtslos overtollige goederen of materialen weggooien kan echt niet meer anno 2014, maar het gebeurt nog altijd op zeer grote schaal. Ik wil ondernemend Nederland bewustmaken van het feit dat afval een grondstof is en daarmee economische waarde heeft.’’ Was getekend, ondernemer Niels Wagemaker.

Hij voegt de daad bij het woord door vanuit de organisatie WeBeatTheMountain nieuwe bestemmingen voor afval te vinden. Zo werden oude gele borden van de NS met daarop de dienstregeling tot dienbladen geperst. In opdracht van Schiphol zijn nieuwe toepassingen bedacht voor de te vervangen aviobruggen, de slurven tussen vliegtuig en aankomsthal.

Daarnaast is er volgens Wagemaker veel te veel verpakkingsmateriaal. ,,Ik heb een gezin met twee kinderen in Den Ilp. Toen ik de grijze container eens goed bekeek zag ik dat daar veel verpakkingsmateriaal in zat. Ik koop nu minder producten met verpakkingsmateriaal. Een groenteboer brengt een krat groente aan de deur.’’ Veel gemeenten zijn plastic apart gaan inzamelen. Amsterdam deed daar lange tijd niets aan. ,,Logisch, omdat ze het vuil nodig hadden om hun afvaloven rendabel te laten draaien. In Nederland is zoveel capaciteit aan verbrandingsovens dat we zelfs afval importeren uit het buitenland. In de regio Rotterdam staat bij een verbrandingsoven de leus dat zo duurzame energie wordt opgewekt uit afval. Dat is onzin, het is helemaal niet duurzaam om afval te verbranden. Je kan het veel beter hergebruiken’’, betoogt hij.

Dat hergebruik geldt ook voor bouwmaterialen. ,,Mijn vader was aannemer en had in de loop der jaren veel bouwmaterialen opgeslagen. Samen met mijn vader heb ik in 1997 mijn eigen low budget huis in Den Ilp gebouwd, dat voor meer dan de helft opgetrokken is uit gebruikte materialen. Inmiddels is het met een gezin wat aan de krappe kant en daarom wil ik over twee jaar opnieuw een huis neerzetten. Dit keer wil ik ook zeecontainers gebruiken. Daarvan worden er jaarlijks 700.000 afgeschreven. Dat metaal kan je natuurlijk omsmelten, maar dat proces vergt weer veel energie. Juist met containers kan je zoveel meer doen. Overigens is de markt van zeecontainers inmiddels al ontdekt. Ze worden al steeds meer gebruikt voor studentenwoningen, kantoren en opslag.’’

Nieuwbouw

Terug naar WeBeatTheMountain. Voor Ballast Nedam is een onderzoek gedaan naar afvalstromen. De bouw-en sloopsector is in Nederland goed voor 25 miljard kilo afval, dat is veertig procent van het totale afval in Nederland. ,,Maar liefst de helft daarvan kan je hergebruiken. Dat vraagt wel extra inspanning. Je moet materialen opslaan, gereed maken voor hergebruik en in plannen voor nieuwbouw opnemen dat je materialen hergebruikt. Neem aluminium kozijnen met dubbel glas. Bij renovatie en sloop verdwijnen die in de afvalstroom, terwijl ze nog honderd jaar mee kunnen. Maar dat vergt wel een hele organisatie daar omheen. Ballast Nedam gaat nu kijken of ze dat voor hun eigen organisatie kunnen opzetten.’’

Een tweede afvalstroom in de bouw zijn nieuwe bouwmaterialen die over zijn. Bouwbedrijven zijn gewend om materialen te bestellen en die op de bouwplaats te laten afleveren. Vaak blijft er na oplevering van een nieuwbouwproject veel materiaal over. Dan wordt een afvalcontainer besteld en verdwijnen die nieuwe spullen op de afvalberg. Dat kost het bedrijf alleen maar geld en het is vooral een enorme verspilling van nieuwe materialen. ,,Probleem is ook hier weer dat veel grote bouwbedrijven geen toereikende opslag hebben waar ze bij voorbeeld die honderd rollen isolatiemateriaal kunnen opslaan voor een volgende klus. Dat terwijl de marges in deze sector toch al zo klein zijn.’’

Naast het plan van Ballast Nedam voor een eigen opslagruimte, denkt Wagemaker aan het opzetten van een internetsite zoals Marktplaats maar dan niet voor particulieren maar voor bedrijven die van hun afval en niet gebruikte nieuwe bouwmaterialen af willen. Dat kan ook afval zijn van de productie in fabrieken, zoals het snijmateriaal dat overblijft bij het maken van lamellen. Een ander bedrijf kan daar weer granulaat of een halffabrikaat van maken. Een site die vraag en aanbod samenbrengt is zelfs internationaal interessant. ,,We moeten minder verspillen en bedenken dat afval ook geld oplevert. Daarnaast dienen ondernemingen eerst te kijken wat er al beschikbaar is en wat je daarmee kunt, alvorens nieuwe goederen of materialen aan te schaffen. Daar ga ik dus een zeer professioneel internationaal (online) handelsplatform voor opzetten.’’

Koper in as

Tot slot wil de vol energie zittende ondernemer met een investeringsfonds startende bedrijven helpen. Nederland zit volgens hem vol met innovatieve plannen, maar de financiering is een probleem. Ter illustratie komt hij met het voorbeeld van het afval van de verbrandingsovens. Afvalverwerkers betalen wegenbouwers om deze afvalslakken te verwerken in de ondergrond van wegen. Een paar studenten van de TU Delft hadden vijf jaar geleden al het idee om uit die verbrandingsas ook koper te halen. ,,Metaal wordt er met magneten wel uitgehaald, maar in duizend kilo as zitten nog altijd vier kilo koperdeeltjes. Dat is ontzettend veel wanneer je bedenkt dat in een kopermijn slechts één kilo per ton uit de grond wordt gehaald. Nu verdwijnen kostbare grondstoffen onder het asfalt. De inmiddels afgestudeerde studenten hebben daarom een gesloten chemisch proces ontwikkeld waarmee de koper kan worden herwonnen. Na een succesvolle proefinstallatie hebben ze alleen vier miljoen euro nodig voor een fabriek. Banken willen, als ze al geld lenen, maximaal zestig procent op tafel leggen. De rest moet je zelf hebben. Via ons nieuwe bedrijf Incubatorz willen we dergelijke start-ups helpen. We willen daarvoor geld aantrekken van particulieren en institutionele beleggers. Binnenkort gaan we daarmee de boer op. Wij worden in feite de durfkapitalist. Ik zit daar samen met een innovatiespecialist en een financieel expert in.’’

Meer nieuws uit frontpage

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.