Games druipen van de religie

Cultuurtheoloog Frank Bosman. Foto HDC Media

Cultuurtheoloog Frank Bosman. Foto HDC Media

1 / 4
Peter Lodewijks

Games zijn geen onschuldige spelletjes. Nu hebben we het eens niet over de  orgieën van geweld op ons computerscherm. Nee, games barsten van de religie en de maatschappijkritiek.

'Pak' een willekeurige game. En cultuurtheoloog Frank Bosman toont je dat deze begint met een Bijbeltekst of gebaseerd is op een Bijbelverhaal of een filosofie. Hij vindt dat daarmee bewezen is dat 'we', hoewel 'we' de kerk de rug toe keren, 'nog net zo religieus zijn als vroeger'. ,,We leven niet in een post-christelijke cultuur zoals alom wordt beweerd. Welnee, we zijn nog altijd christelijk.”

De theoloog (35) is zelf een fervent gamer. Sinds hij op zijn twaalfde zijn eerste Nintendo kreeg, is hij verslingerd aan 'hoog-commerciële, internationaal gelauwerde' spellen. ,,Voor achttien-plus”, voegt hij eraan toe. Op zijn weblog schrijft hij enthousiast over zijn ervaringen met Path of Exile: ,,Gratis en geweldig.” De immens populaire game-app Flappy Bird, door de ontwikkelaar teruggetrokken omdat deze te verslavend zou zijn, noemt Bosman 'irritant'. In het 'broertje' Badland heeft hij een goed alternatief gevonden.

Bosman is dol op first-person shooter actiespellen met RPG (roleplayinggame). Momenteel heeft hij veel pret met de game Southpark: The Stick of Truth. Deze interactieve versie is net zo leuk als de animatieserie op televisie waarin de Amerikaanse samenleving op de hak wordt genomen. In het spel zitten volgens Bosman alle elementen die  een computerspel goed maken. Maar in deze game wordt het spelen van spellen zelf op de hak genomen.

Bosman kan de typetjes in Southpark goed nabouwen. Pret voor twee. Maar als hij in een game of een andere moderne cultuuruiting iets ontdekt wat wijst op religie - Lady Gaga bijvoorbeeld die een rozenkrans verorbert - dan glundert hij: ,,Mooi! Dat vind ik, als cultuurtheoloog, natuurlijk interessant.” Kom, hij pakt zijn laptop op zijn 'flexplek' op de theologische faculteit in Utrecht, bijna in de schaduw van de Domtoren. Op zoek naar de verwijzingen naar de Christelijke traditie, zoals helden die aan het einde van het spel vrijwillig hun leven geven om de mensheid te redden, de ruzie tussen de broers Kaïn en Abel, stijgende zeespiegels, het bouwen van arken. Noem maar op. Fallout 3 begint met een Bijbelcitaat: ,,Wie van mij drinkt zal nooit meer dorst hebben.” Metro 2033: Last Light begint met: ,,In the beginning God said.” Genesis dus. Volgens Bosman is dit spel ook een onderstreping van de God-is-dood-theologie waarin wordt betoogd dat het christelijk geloof moet worden voortgezet in een geloof in de wereld en de mensheid. Er zit ook een aardigheidje in de game. ,,Let op”, wijst Bosman op het bewegende beeld op zijn scherm. En ja, in een fractie van een seconde 'popt' een Christelijk icoon op om direct in de achtergrond te verdwijnen. In Bioshock verdraagt, zegt Bosman, het christelijk altruïsme zich niet met het 'hyperkapitalisme'.

Wat de bedoeling is van de ontwerpers van games, dat blijft gissen, want volgens Bosman 'laten ze niet veel los over wat ze in hun games stoppen'. ,,Het is net als moderne kunst; ze laten het aan ons over wat we erin willen zien.”  Betekent niet dat alle gamemakers aan het evangeliseren zijn, meent de cultuurtheoloog. ,,Het idee dat het goede het kwade overwint zit zo diep in ons verankerd dat we niet anders kunnen dan er verhalen van te maken. Dat is een oermythe diep in ons onderbewustzijn.” Dan is hij weer waar hij wezen wil: ,,We zijn allemaal religieus.”

Op 27 maart geeft Bosman een open college: Nieuwe Gracht 65, Utrecht. http://frankgbosman.wordpress.com

Meer nieuws uit frontpage

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.