De gulle gaven van de Elzas

(Foto: pr)

(Foto: pr)

(Foto: pr)

(Foto: pr)

1 / 4
Mirjam van Twisk

De witte wijnen uit de Elzas worden steeds populairder, vooral ook buiten Frankrijk. Wijnmakers in de Elzas benadrukken: ,,Wij drinken wijn om er lekker bij te eten.” Deze wijnen schreeuwen dan ook om een typisch streekgerecht uit de Elzas.

Slechts een paar uurtjes rijden en je staat in het lieflijk glooiende hart van de Elzas. Boterhammetjes meenemen voor onderweg moet je niet doen, je kunt die lekkere trek beter even koesteren tot je in de Elzas bent, want daar kun je in een prachtige omgeving overal heerlijk eten, begeleid door ‘op maat gemaakte’ wijnen.

De Elzas (Alsace) is de meest noord-oostelijke wijnstreek in Frankrijk en ligt tussen de Vogezen in het westen en de Rijn in het oosten. Warme dagen en korte nachten zijn goed voor de complexe aroma’s van de wijnen. Ook de grote diversiteit aan bodems is zeer gunstig voor de rijping van verschillende druivenrassen. Elzaswijn-specialist Thierry Fritsch van Maison des Vins ‘d Alsace roemt de grote variëteit van de Elzaswijnen. ,,Wij produceren wijnen die niet alleen bij zuurkool of asperges gedronken kunnen worden, bij ieder gerecht past wel een andere Elzaswijn.”

In de Elzas worden de wijnen genoemd naar de druif waarvan ze zijn gemaakt. Behalve één rode wijn, de Pinot Noir, worden hier uitsluitend witte wijnen gemaakt, zoals de droge fruitige Riesling, de aromatische Muscat en de beroemdste wijn uit de Elzas, de kruidige en fruitige Gewurztraminer. Van de jaarlijkse productie van 160 miljoen flessen, is een kwart bestemd voor de export.

De streekgerechten van de Elzas bestaan uit vaak stevige eerlijke kost, zonder modieuze pretenties, zoals bijvoorbeeld de traditionele ‘winstubgerechten’. Winstubes, de naam zegt het al, waren oorspronkelijk uitspanningen waar de wijnboer zijn wijn aan de man bracht. De vrouw van de boer maakte daar een eenvoudige doch voedzame maaltijd bij.

Zoals bij Caveau Morakopf in het pittoreske dorpje Niedermorschwihr, waar in een oude wijnkelder met okergele muren, de lokale bevolking aan tafels met geruite tafelkleedjes gerechten eten als Fleischschnacka, vleesrestjes in opgerolde nudels of Bibeleskäs, een smeuïge caloriebom van verse kaas, crème fraîche, Munsterkaas en aardappelen. Ook Presskopf, hoofdkaas, staat in de Winstube steevast op de menukaart.

Stierenballen

Enkele ambachtelijke slagers hebben hun winkel uitgebreid met restaurants waar je je zelf kunt trakteren op gevulde varkenspoten of Kalbsskopff. Natuurlijk staat hier ook de Elzasser zuurkool met allerlei delen van het varken op het menu ,,Of stierenballen, die staan bekend als afrodisiac”, grapt de olijke slager en eigenaar Gilbert Schluraff van restaurant Le Metzgerstuwa. ,,Vrouwen zeggen tegen hun man, bestel dat maar.”

Een kijkje in zijn keuken, waar je als gast doorheen moet lopen als je naar zijn restaurant gaat, levert plaatjes op van een slager die een wildzwijn staat uit te benen. Schluraff: ,,Eergisteren geschoten, hier vlakbij.” De slagersknecht duwt net een hele varkenskop in een pan onder en verderop staat een kok brooddeeg te maken voor de vleespasteitjes. Kortom, een eerlijke keuken zonder liflafjes, met opvallend stoere boerengerechten die de maag tevreden en goed op spanning houden. En daar past vanzelfsprekend een goede Elzaswijn bij.

Eeuwenlang hebben Frankrijk en Duitsland om de Elzas gevochten. Dan weer behoorde het tot Duitsland dan weer bij Frankrijk. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd het tot Duits grondgebied verklaard en moesten mannen uit de Elzas verplicht dienst nemen in het Duitse leger. Sinds1945 behoort de Elzas aan Frankrijk. Deze grondgebiedwisselingen hebben uiteraard hun culturele sporen nagelaten, niet alleen in de taal - veel steden en dorpen hebben hier Duits klinkende namen -, en in de architectuur met de typische Duitse vakwerkhuisjes, maar vooral in de gastronomie die Duits georiënteerd is en waar de gerechten vaak Duitse benamingen hebben. Zoals ook de Elzasser Flammkuchen, een soort pizza met hele dunne bodem en belegd met verse kaas, ui en spek. Een traditioneel gerecht dat in de houtoven gebakken wordt waarvan je ongestraft het beleg naar hartenlust kunt variëren.

Combinatie

Voor ambachtelijke Munsterkaas kun je goed terecht bij kaasboerderij Ferme du Versant du Soleil in Hohrod (op 3 km van de stad Munster), waar de jonge boer vier keer per dag de steile heuvels beklimt om zijn dertig koeien te melken voor de Munsterkaasjes die hij in grotten bewaart en in zijn winkeltje verkoopt. Munster met daarbij een glas Gewurztraminer is een perfecte combinatie.

Een eeuwenlange traditie in de Elzas is ook het eten van de delicatesse Foie Gras (ganzenlever), vooral met de kerst. Actiegroepen die zich verzetten tegen de dieronwaardige manier waarop de ganzen vetgemest worden, kennen ze hier niet. Laat staan dat het van de menu’s geschrapt wordt zoals bij vele restaurants elders in de wereld.

Over delicatesse gesproken, in de Elzas kun je je voor een kleine uitspatting ook nog tegoed doen aan Elzasgerechten in het drie- sterrenrestaurant l’Auberge de l’Ill in Illhaeusern. Een van hun specialiteiten, Le saumon soufflé ‘Auberge de L’Ill’, is de meest verfijnde en luchtige zalmsoufflé die je ooit zult eten. Gasten komen dan ook van heinde en verre om deze te proeven. Als je uiterlijk zo’n drie weken van tevoren boekt kun je er vaak nog terecht. Kom daar maar eens om in Nederlandse driesterrenrestaurants. Maar de koppige thuisblijver kan altijd nog zijn eigen keukenblokje tot driesterrenkeuken promoveren en zelf een heerlijk Elzasgerecht bereiden. En vergeet de wijn niet, zoiets zou in de Elzas een culinaire onthoofding zijn.

Meer info:

Elzaswijnen, Route des Vins: www.vinsalsace.com/nl/

Winstub: www.caveaumorakopf.fr

Eten ‘bij de slager’: www.metzgerstuwa.fr

Kaasboerderij: http://ferme-versant-du-soleil.com/

Auberge de l’Ill: www.auberge-de-l-ill.com

Elzas culinair: http:www.smaakexperience.com/

Toerisme Elzas: www.tourisme-alsace.com/nl/

Elzasser Zuurkool

Ingrediënten: 1,5 kg verse zuurkool, 1 fijngesnipperde ui, 1 klontje boter, 1 teen knoflook, 1 laurierblaadje, 8 jeneverbessen, 4 kruidnagels, 4 korianderzaden, 1 heel hammetje, 400 gr gerookt spek, 600 gr casselerrib, ½ ltr Riesling, ¼ liter bouillon, 8 aardappelen, 3 verse rookworstjes van de slager, 6 verse knakworsten van de slager, 3 chipolata-worstjes, zout en peper.

Bereiding: Spoel zuurkool af en laat uitlekken. Smoor ui en boter in grote braadpan met dikke bodem. Doe zuurkool, knoflook, laurier, kruidnagels, jeneverbessen en korianderzaden erbij. Snij, ham, spek, casselerrib in plakken en leg ze op de zuurkool. Schenk Riesling en bouillon erover. Laat met deksel op pan op laag vuur 1,5 uur stoven. Schil de aardappelen en voeg ze toe aan de zuurkool. Stoof nog 30 min. Leg de rookworstjes, knakworstjes en de chipolata’s in een pan met water, wel in ca. 5 min gaar. (rookworstjes iets langer). Leg de zuurkool met aardappelen op een grote schaal en garneer met de worstjes. Drink hierbij een Riesling of een Sylvaner

Meer nieuws uit frontpage

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.