Opnieuw het gevoel van toen

Jan Vriend

Hij praat over herinneringen. Zó dichtbij, maar toch ongrijpbaar. Over vrienden van vroeger. Over plekken van vroeger. Ze zijn veranderd of weg. ,,Ik worstel met de onherroepelijkheid daarvan. Altijd wil ik de mogelijkheid openhouden om iets terug te halen of iets over te doen.’’ Dat onbereikbare van toen verwoordt Boudewijn de Groot in de titel van zijn nieuwe album: ’Achter Glas.’ ,,Het gaat over dingen die binnen handbereik lijken, maar het niet zijn. Alsof ze zich achter glas bevinden.’’

Hij is zeventig. En dat heeft zijn voordelen. ,,Nu ben ik me veel meer bewust van het verleden en kan ik er ook beter over schrijven dan dertig, veertig jaar geleden. Nu is het ook legitiemer om terug te kijken zonder dat het oubollig wordt en zonder dat het onmiddellijk culmineert in geraniums en visstekjes.’’ Groeit de behoefte om terug te kijken als je ouder wordt? ,,Ik ben nogal nostalgisch ingesteld, dus bij mij is die behoefte er altijd geweest. Ik kan al met heimwee terugkijken naar de dag van gisteren. Het verleden dringt zich nu eenmaal makkelijk aan me op.’’

Vlinder

Zijn eigen artistieke verleden is op zijn minst indrukwekkend te noemen. Samen met jeugdvriend en tekstdichter Lennaert Nijgh schreef hij Nederlandstalige klassiekers als ’Land van Maas en Waal’, ’Verdronken Vlinder’ en ’Malle Babbe’. Nummers die nog altijd worden vertolkt, maar die hij zelf niet meer zingt. Bij een groot concert in ’zijn’ Haarlem nam hij vorig jaar afscheid van dat repertoire en de grote tournees. Maar de creatieve bron bleef stromen. Dus nu is daar dat nieuwe album, met vijftien liedjes. Allemaal teksten en muziek van eigen hand en één met zinnen uit de pen van Huub van der Lubbe en één op muziek van George Kooymans.

Melancholie

De teksten hebben autobiografische trekjes. In een lied als ’Heemsteedse Dreef’ bespiegelt hij zijn jeugdjaren en in andere liedjes komen herinneringen aan zijn familie voorbij. ,,Het zijn ervaringen uit mijn leven, maar ze kunnen ook over een ander gaan. Want iedereen heeft wel een Heemsteedse Dreef, als je het ziet als de plek van melancholie en als de buurt waar je je thuisvoelt. En als ik zing over mijn moeder en de oorlog , gaat het ook over de emoties van andere ouders die zwegen over de oorlog.’’

,,Met het schrijven verwerk ik het verleden. Maar ik wil niet terugvallen in een conservatief jeugdsentiment, ik ga niet zeuren en roepen dat alles vroeger beter was. Of dat het minder gehaast en minder agressief was. Het is allemaal wel waar, maar zo wil ik er niet mee bezig zijn. Geef mij maar liever een liedje als plek waar ik me even terug kan wanen.’’

Wie goed luistert, herkent in één tekst een zin van oude makker Lennaert. ,,Omdat ik hem veel dank verschuldigd ben, wilde ik hem er zo toch even bij laten zijn. Hiermee laat ik hem het gordijn even opzij schuiven.’’

Schaven

Een gesprek met Boudewijn de Groot betekent luisteren naar iemand die bedachtzaam formuleert. Die ieder woord zorgvuldig weegt. Zowel in een interview als bij het maken van een lied. Zijn album ’Achter Glas’ is het resultaat van zes jaar schrijven en schaven. Sommige teksten waren er zó, voor andere nummers moest hij ploeteren. Zijn muzikale aanpak is veranderd, in de loop der jaren, vertelt hij. ,,Ik componeer nu wat meer op de piano en minder op de gitaar. Ik kreeg ook een grotere akkoordenkennis. Maar dat is niet altijd een voordeel. Vroeger ging ik veel intuïtiever te werk. Die spontaniteit leverde nog wel eens iets verrassends op. Nu moet ik uitkijken dat ik er niet te veel over nadenk.’’

Antwerpen

Er kwam schot in toen hij zich vorig jaar een weekje in Antwerpen terugtrok, in het appartement van vrienden. Daar kwam de inspiratie en zagen opeens vijf, zes teksten het levenslicht. ,,Het was een heerlijke omgeving om in mezelf te keren. Toen gebeurde het.’’

Geen druk

Ook voor de opnamen trok hij zich terug in België: in een hippie-achtige studio in Brussel vertrouwde hij zijn werk toe aan de techniek. Een proces waarbij ’het goede gevoel’ overheerste, zegt hij. ,,Het was het gevoel uit mijn begintijd. Want alles was optimaal: de muzikanten, de producer en de sfeer. De basis was een vorm van ontspanning. Zo van: maak je geen zorgen, alles is geregeld. Er zat ook geen druk achter. Niks moest meer. Dat werkte.’’

Vrijheid blijheid, dus. Begin ook niet met hem over verkoopkansen en doelgroepen. ,,Ik schrijf en zing gewoon voor wie mijn werk mooi vindt.’’

Concertreeks

Verwacht niet meteen een nieuwe concerttournee. ,,Mijn bevrediging zit in het schrijven van de liedjes. Voor mij is het klaar als het is geschreven en als ik het thuis heb opgenomen.’’ Hij heeft ook geen tijd om met zijn nieuwe werk op te treden. Eerst wil hij schrijven voor een album dat hij met Hennie Vrienten en George Kooymans gaat maken, volgend najaar willen ze met zijn drieën op tournee. Maar in 2017 komen er misschien toch weer wat theaterconcerten waarbij hij zijn nieuwe liedjes laat horen, in combinatie met oudere nummers. ,,Niet meer de bekende hits van toen. Dat heb ik wel gehad. Maar er is genoeg minder bekend oud werk dat te mooi is om onder het stof te laten verdwijnen.’’

Nadat hij acht jaar lang geen nieuw werk uitbracht, verschijnt deze week de cd 'Achter glas' van Boudewijn de Groot. Op het album staan vijftien nieuwe nummers. 'Achter glas' komt ook uit op vinyl.

Meer nieuws uit frontpage

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.