Oude gevelbeelden Vitae Vesper vermist

De drie ontvreemde ornamenten zijn ruim honderd jaar oud.© Particuliere foto’s

Richard Stekelenburg
Haarlem

Loeizwaar zijn de beelden die tot een paar jaar geleden deel uitmaakten van verzorgingshuis Vitae Vesper aan de Wagenweg in Haarlem. Toch zijn er afgelopen week drie van de zeven ontvreemd van hun tijdelijke opslagplaats. En dat terwijl er een nieuwe bestemming voor was gevonden.

Het gaat om ornamenten die onderdeel waren van de muurpartijen van de oude gebouwen. Twee van de beelden die weg zijn, stellen pelikanen voor, de derde een gezicht. Ze zijn ruim honderd jaar oud.

De zeven beelden lagen zolang opgeslagen op het bouwterrein. Op de plek van de voormalige Vitae Vesper verrijst een nieuwbouwcomplex met luxe woningen onder de naam ’Haarlems Geluk’. Aanvankelijk is gekeken of de beelden een plek in die nieuwbouw konden krijgen, maar dat liep op niets uit.

Erfgoed

De wijkraad Koninginnebuurt heeft zich steeds sterk gemaakt voor het behoud van deze stukken erfgoed. Recent leidde dat tot een mooie oplossing: de Lutherse Kerk - destijds eigenaar van Vitae Vesper - wil de beelden een plek geven op het eigen terrein van de kerk aan de Witte Heerenstraat in het centrum. Ontwikkelaar Dutch Housing Company, het bedrijf dat ’Haarlems Geluk’ bouwt, wil voor die verplaatsing met liefde zorgdragen - zowel financieel als organisatorisch.

De vier overgebleven beelden zullen zeer binnenkort die verhuizing gaan meemaken. Maar of de drie nu vermiste ornamenten hun beoogde bestemming ooit nog zullen bereiken, is zeer de vraag.

Casper van Boltaringen was tot voor kort voorzitter van de wijkraad Koninginnebuurt en is voormalig kerkrentmeester en huidig secretaris van de Lutherse Kerk in Haarlem. ,,Wie neemt zoiets mee? Is het misschien een vergissing van iemand die dacht dat ze er stonden om te worden weggegooid? Ik weet het niet. Het is heel vervelend.’’

,,Het zijn geen beelden die je zomaar even meeneemt’, weet Niels Tulp van Dutch Housing Company, uit eigen ervaring. ,,In je eentje til je ze niet op. Dus, ja...’’

Maandenlang lagen de beelden achter een afgesloten hek op het bouwterrein. Vorige week werden die hekken weggehaald om aan de nieuwe bestrating te kunnen werken. Daarmee werd het terrein waar de beelden lagen vrij toegankelijk.

Wanneer ze precies zijn meegenomen en door wie, is onduidelijk. Woensdag, denkt Tulp: ,,Misschien dat ze nu bij iemand in de tuin staan. Als iemand ze ziet: laat het alsjeblieft weten.’’

Tulp heeft melding van de vermissing gemaakt bij de politie; aan een aangifte wordt gewerkt.

De Haarlemse gevelstenenkenner Martin Busker weet als weinig anderen van de geschiedenis van de ornamenten. Ze zijn ruim een eeuw geleden gemaakt door beeldhouwer Tjipke Visser uit Edam (1876 - 1955). Hij maakte ze voor de gevel van Lutherse Wees- en Oudemannenhuis, dat op 28 januari 1906 werd geopend. Het tehuis werd gebouwd met geld uit de nalatenschap van Jan de Koning, familie van De Koning Tily van de ’Oprechte Haarlemmer Olie’. Op oude foto’s is te zien hoe het nu ontvreemde gezicht deel uitmaakte van de boogversieringen bij de ramen.

In 1956 kreeg het tehuis een nieuwe naam: Vitae Vesper. Het gebouw werd vervolgens gesloopt, maar de beelden bleven bewaard. Bij de nieuwbouw in de jaren ’80 kregen de ornamenten een nieuwe plek als onderdeel van de tuinmuurtjes rondom het verzorgingstehuis. Dat ’nieuwe’ gebouw is, na 32 jaar dienst te hebben gedaan, in 2015 gesloopt.

Meer nieuws uit Haarlem

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.