Iedereen is gevoelig voor compliment

Illustraties: EduArt

1 / 2
Ed Brouwer

Strooien met bonussen gebeurt niet alleen minder bij banken, door de crisis zijn veel andere bedrijven de afgelopen vijf jaar ook terughoudender geworden met extra beloningen in euro’s.

Managementgoeroes zetten bovendien vraagtekens bij het nut van de geldbonus om medewerkers te motiveren en werk beter gedaan te krijgen. ’Werknemers worden vooral drukker en gaan veel doen als je ze een worst voor ogen houdt. Maar we verwarren veel activiteit met goed en creatief werken’, is bijvoorbeeld een van de vele stellingen van de op dit gebied deskundige Amerikaan Daniel Pink. „Geldbonussen zijn op zichzelf inderdaad niet geweldig motiverend”, weet Jaap Paauwe, hoogleraar Organisatie en Personeel aan de universiteit van Tilburg. „Uit divers onderzoek blijkt dat werknemers de bonus vooral zien als iets waar ze recht op hebben vanuit het verleden. Bovendien went geld snel; na één of twee maanden is de blijdschap weg."

Een bonus werkt amper als stimulans voor de toekomst, meent hoogleraar Paauwe. Maar hoe houden bedrijven hun medewerkers dan wél betrokken en tevreden? Wanneer krijg je als werknemer het gevoel dat je ertoe doet? Zes tips voor behoud van spirit en werklust op de werkvloer.

Bijzondere prestatie

Paauwe: „Iedereen is gevoelig voor een schouderklop of een compliment. Als voorzitter van de vakgroep Human Resource Studies mocht ik jaarlijks 2.500 euro extra verdelen onder onze medewerkers. Ik verdeelde dat geld bewust niet over de hele vakgroep, maar pikte er één of twee mensen uit die een bijzondere prestatie leverden of om andere redenen waardering verdienden.’’

Het was een klein geldbedrag’’, vertelt hij, ,,daarom maakte ik duidelijk dat het niet om het geld ging, maar om de symbolische waarde ervan. "

,,Tijdens de officiële overhandiging motiveerde ik zorgvuldig het waarom. Voor een compliment en erkenning van collega’s zijn mensen gevoelig.”

Om met een andere managementgoeroe, de Amerikaanse schrijver Mark Twain, te spreken: ’Op een goed compliment kan ik twee maanden voort’.

Opleiding

Een beproefde methode bij bedrijven die minder financiële ruimte hebben: bied goede medewerkers een opleiding aan als blijk van waardering. Dat kost toch ook geld? Paauwe: „Klopt, maar afhankelijk van het opleidingsniveau zijn er prima opleidingen te vinden tussen de 500 en 2.000 euro. Het mes snijdt aan twee kanten: medewerkers krijgen de mogelijkheid zich te ontplooien – wat als beloning voelt – en voor bedrijven is de opleiding een investering. Ze krijgen er bekwamere, gemotiveerde mensen voor terug.”

Teamuitje

Het klinkt suf: etentje op kosten van de baas. Maar volgens Paauwe is het teamuitje een prima beloningsmiddel voor medewerkers op elk niveau. „Ook hier geldt: het is belangrijk duidelijk te maken waarom dit uitje verdiend is. Er moet een element van vieren in zitten, het gevoel dat de baas tevreden is en trakteert.’’

Vrijheid geven

Meer regelruimte en verantwoordelijkheid werkt ook motiverend. Paauwe: „En als je werknemers meer vertrouwen en vrijheid geeft, zijn de bedrijfsresultaten ook beter. Dat kan simpel, door bijvoorbeeld iemand in de thuiszorg zijn eigen rijroute en rooster te laten bepalen. Mensen willen graag bijdragen als ze serieus worden genomen. Het is belangrijk mensen feedback te vragen. Vraag hun mening, wat vinden ze leuk, waar kunnen ze steun gebruiken?"

,,Iedereen moet met ideeën kunnen komen. Er zijn bedrijven die ’het idee van de week’ uitroepen en de bedenkers in het zonnetje zetten. Een krachtig mechanisme om betrokkenheid en erkenning van collega’s te kweken. En het levert vaak ook nog goede nieuwe inzichten op.”

Openboekmanagement

Is er geen ruimte voor extra’s, dan is het belangrijk uit te leggen waarom dat zo is. Openheid over financiële cijfers, kortom openboekmanagement, werkt goed om medewerkers ervan bewust te maken dat ze blij moeten zijn dat ze nog werk hebben. Behoud van een baan kan in deze tijd ook als beloning worden gezien.

„Het is wel goed medewerkers dan te complimenteren met bijvoorbeeld het feit dat er nog wel klanten zijn binnengehaald of dat ze keurig binnen hun budget zijn gebleven. Uiteraard moet duidelijk zijn dat niemand loonsverhoging krijgt, ook de directeur niet. Rechtvaardigheid is heel erg belangrijk, anders ontstaat ontevredenheid.”

Zinvol

Mensen moeten het gevoel hebben met iets zinnigs bezig te zijn. Uit veel onderzoeken blijkt dat mensen beter en met meer plezier presteren als ze weten waarom ze iets doen en hoe hun werk past in het grotere geheel. Paauwe: „Een receptioniste zal met veel meer enthousiasme de telefoon opnemen en mensen te woord staan als ze weet dat haar bedrijf staat voor klantgerichtheid en een goede service. Beloning draait dus vooral om teambuilding en een goede communicatie.”

Reageren? bijlageredactie@hdcmedia.nl

Meer nieuws uit frontpage

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.